RIHA - Riha, 3 ayda geçtiğimiz yılın 2 buçuk katı yağış aldı. Elektrik ve su parası ödemeyecek durumda olan çiftçilerin yüzleri gülerken, Ziraat Mühendisi Serhat Altandağ toprağın havalandırılması gerektiği uyarısında bulundu.

 

Türkiye’de 2025’te m2'ye 422,5 mm yağış miktarıyla son 52 yılın en kurak dönemi yaşandı. Geçen yıl en büyük kuraklığın yaşandığı kent ise Riha oldu. Normal dönemdeki yağışlarda yüzde 60 oranında azalma yaşanan kentte, metrekareye 182 kilogram yağış düşmüştü. Bu yılın ilk 90 gününde metrekareye 460 kilogram yağışla 2025 yılının 2 buçuk katı kadar yağış düştü. Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi (ŞUŞKİ) tarafından açıklanan verilere göre, kentte Türkiye’nin en büyük barajı olan Atatürk Barajı’nda yüzde 90’nın üzerinde doluluk oranına ulaşıldığı belirtildi. Yine kentte bulanan Hacı Hıdır Barajı’nda ise doluluk oranı yüzde 89’a ulaştı. 

 

Yağış miktarının doğrudan etkilediği alanlardan biri de tarım. 11,1 milyon dekar tarım alanıyla Türkiye’deki en geniş tarım alanı sıralamasında 3’üncü sırada yer alan Riha’da, Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı 60 bin 365 çiftçi bulunuyor. 6 milyon 170 bin dekar alanda sulu tarım yapılırken, yağışlar kentteki tarımsal verimliliği doğrudan etkiliyor.

 

YAĞIŞLARIN OLUMLU VE OLUMSUZ YANLARI

 

Ziraat Mühendisi Serhat Altandağ, kentteki yağış miktarının tarımsal üretime olumlu ve olumsuz etkilerini değerlendirdi. Riha’da 2016’dan bu yana ciddi bir kuraklığın yaşandığını belirten Altandağ, “Bu yıl hem kar olarak hem de yağmur olarak yağışlar beklentilerimizin çok üzerinde seyretti. Bu da çiftçiler için verimli bir sene oldu. Bu yağışların olumlu yanları olduğu kadar olumsuz yanları da oldu” dedi.

 

Riha’da yaklaşık olarak 3 milyon dekarlık alanda buğday, 800 bin dekar alanda pamuk, 2 buçuk milyon dekara yakın ise Antep Fıstığının ekili olduğunu belirten Altandağ, “Riha denildiğinde akla ilk gelen endüstri bitkisi olan pamuk yetiştiriciliğidir. Türkiye pamuk üretiminin yaklaşık yüzde 60’ı Riha’dan karşılanıyor. Pamuk, suyu seven bir bitkidir. İki yıl önce Riha’da yaklaşık bir buçuk milyon dekar alanda pamuk ekimi yapıldı. Geçtiğimiz sene ise bu rakam yaklaşık 800 bin dekara kadar geriledi. Bunun önemli nedenlerinden biri su yetmemesiydi. Bu yıl yağan yağışlar pamuk ekimi için çok faydalı oldu. Pamuk için Nisan 15'le Mayıs 15 arasında ekim hazırlıkları yapılıyor. Bu yağışlarla birlikte çok daha iyi bir toprak hazırlığı gerçekleşti. Pamukların daha sağlıklı ve daha iyi bir ortamda büyüyeceği şimdiden belli” diye konuştu. 

 

‘BAKTERİ VE FUNGAL HASTALIKLAR RİSKİ’

 

Son bir yıl boyunca yağış oranlarındaki artışların beraberinde belli olumsuzlukları da getirdiğini ifade eden Altandağ, “Aşırı yağışlardan kaynaklı buğday köklerinde nem oluştu ve bu nem kendisiyle birlikte bakteri ve fungal hastalıklar meydana getiriyor. Bu bakteri ve fungal hastalıklar, buğdayda verim kaybına sebep olabilir. Bu sebepten dolayı da özellikle çiftçilerimizin topraklarını havalandırmalarını talep ediyoruz” ifadelerini kullandı. 

 

Riha tarımında yaygın su kullanımına değinen Altandağ, “Kentimizde yaklaşık 46 bin sondaj kuyusu var. Yani toprağın bağrından 46 bin sondaj kuyusuyla suyumuzu sömürüyoruz. Bu yağmurlarla birlikte yeraltı sularımız yüzde 20-30 bandında dolmuş diyebiliriz. İlerleyen süreçlerde bu suyun kullanımımın daha bilinçli ve dikkatli olunması gerekiyor” şeklinde konuştu. 

 

‘TOPRAK VE EKİNLER SUYA DOYDU’

 

Riha’nın Kaniya Xezalan (Akçakale) ilçesi Elmelhe (Sevimli) mahallesinde çiftçilik yapan İmam Çetin (62) de, bu yılki yağışların yüzlerini güldürdüğünü söyledi. Bu yıl 220 dönüm buğday ektiğini söyleyen Çiftçi, “Bu yıl daha toprağımızı sulamadık. Yağmur çok yağdı. Toprak ve ekinler suya doydu. Bu yıl çok mutluyuz. Ekinler bu yıl daha çok boy vermiş. Tanelerin içi doludur” dedi. 

 

Aynı mahallede buğday ekimi yapan Aziz Çiftçi de, yağışlardan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Ekim yaparken en büyük girdi maliyetlerinden birinin de sulama sorunu olduğunu kaydeden Çiftçi, “Yağmur olmadığı zaman suyumuz bir kilometre öteden getiriyorduk. Bunun içinde bir elektrik maliyeti oluyordu. Yine suyun kendi ücreti oluyor. Fakat bu yıl yağışlar bol olduğu için bu iki girdi kalemi de bize kaldı. Onun için mutluyuz” diye konuştu. 

 

MA / Ömer Akın