HTŞ-DAİŞ ve Türkiye destekli paramiliter grupların Kuzey ve Doğu Suriye’ye dönük saldırılarında sivil halka dönük katliamlar gerçekleştirildi. 6 Ocak’ta başlayan saldırılarda birçok kesime karşı savaş suçları yaşandı. 

 

Rojava’da yaşanan savaş suçlarını değerlendiren İnsan Hakları Derneği (İHD) Wan Şube Eşbaşkanı Av. Mehmet Salih Coşkun, sivillerin hedef alınmasının savaş suçu olduğunu kaydetti. 

 

Coşkun, “Söz konusu savaşan taraflar için her şer hak değildir. Uluslararası insancıl hukuk tarafından korunan yasalar vardır. Sivillere karşı bir saldırı gerçekleştirilemez; okullara, hastanelere, yaralılara, esirlere,  sağlık ve kamu çalışanlarına herhangi bir şart ve koşulda saldırılmaması gerekiyor. Bunlara yönelik geliştirilen saldırılar uluslararası insancıl hukuk bağlamında ‘Savaş suçu’ olarak nitelendirebileceğimiz suçlardır” dedi.

 

‘AĞIR BİR İHMAL VE SAVAŞ SUÇUDUR’

 

Sivillerin bilerek hedef alınmasının ağır bir ihmal ve savaş suçu olduğunu belirten Coşkun, “Siviller bilerek hedef alınamaz, alınmamalıdır. Bu ağır bir ihmal ya da ağır bir kast durumunda aynı şekilde kendini gösterir. Siviller hiçbir şart ve koşulda hedef gösterilemez. Yüksek bir askeri menfaat elde edilmesi halinde dahi sivillerin hedef alınmaması gerekiyor. Buda bir uluslararası insancıl hukuka göre savaş suçudur. Savaşan taraflar açısından günü geldiğinde belgeli bir şekilde yargılamaya konu olabilecek bir fiil ve harekettir” diye konuştu.

 

‘SAVAŞAN TARAFLARA SORUMLULUK YÜKLER’

 

Cenevre Sözleşmesi, Roma Statüsü’nün uluslararası insancıl hukuk olarak kabul edilebileceğine dikkat çeken Coşkun, sözleşmelerin savaşan taraflara sorumluluk yüklediğini belirtti. Coşkun, “Bu sözleşmeler kurallara uyulmasını sağlaması gerektiğini belirtir.  Kuralara uyum savaşan taraflar açısından yükümlülük doğuran bir söylemdir.  Savaşan taraflar uluslararası insancıl hukukun ortaya koyduğu kurallara uymak zorundadır. Savaşmayan taraflar ise bu kurallara uyulmasını sağlar. Rojava’da, Halep’te, Dêrezor’da, Rakka’da, Qamişlo’da ya da Hesekê’de yaşanan savaş durumu da bu kurallara uyulması gerektiğinin şartlarını sunar. Savaş suçlarının işlenmemesi, sivillerin hedef olmaması, sivil yaşam koridorlarının açılması, hastanelerin, eğitim kurumların hedef olmaması için gerekli yaptırımların uygulanması ve gerekli desteği sağlaması gerekiyor. Birleşmiş Milletler ve diğer kurumların temel yükümlülüğü savaş suçları belgelemek, toparlamak ve delillendirmektir.  Bir savaş suçu işlenmeden önce tarafları durdurma, ateşkese götürme ve ardından barışa götürme yükümlülükleri var. Günü geldiğinde belgeledikleri savaş suçlarını yayınlamaları gerekir. Birleşmiş Milletler’in savaş alanlarında savaş suçlarını belgelemeleri önemlidir” şeklinde konuştu.

 

KORİDORLARIN AÇILMASI TALEBİ

 

Çoşkun, “Yaralı bir savaşçının bedeninin metrelerce yükseklikten aşağı atılması bir savaş suçudur. Bunun belgelendirilip raporlandırılması önemlidir.  Savaş suçu mağdurların travmalarının aşınılması ve psikolojik tedavilerinin yapılması gereklidir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi için yaşam koridoru dediğimiz koridorların açılması, Rojava’daki ablukanın kalkması, kente uluslararası insan hakları savunucularının gitmesi gerekiyor ve orada raporlama yapması gerekiyor. Bu sorumluluk tarafların değil, komşu ülkelere ve ateşkesin garantörü olan ülkelere düşüyor. Son yapılan ateşkes anlaşmasında yapılan açıklamaya göre ABD ve Fransa bu ateşkesin garantörüdür.  Sağlıklı koridorların açılması ve İnsan hakları kurumların o alana ulaşıp gözlem yapabilmesi için Türkiye’ye de bir görev düşüyor”  dedi.