İnsan Hakları Derneği (İHD) verilerine göre, 2016’dan bugüne en az 103 hasta tutuklu yaşamını yitirirken, 604’ü ağır bin 605 hasta tutuklu cezaevlerinde bulunuyor. İHD Urfa Şubesi de kentteki cezaevlerinde kalan hasta tutuklu listesini güncelledi. Listede, Urfa 1 ve 2 Nolu T Tipi ile Siverek T Tipi Kapalı Cezaevi’nde aralarında oksijen tüpüyle hayatını idame ettiren KOAH hastası Bazo Yılmaz ve yüzde 94 engelli Emin Güler'in de bulunduğu 5'i ağır 34 hasta tutuklu yer alıyor. 

 

İHD Urfa Şubesi Hapishaneler Komisyonu Sözcüsü Ahmet Ceylan, hasta tutukluların durumunu değerlendirdi. 

 

‘ÖLÜMLER ARTIYOR’

 

Türkiye’deki hapishanelerde birçok hak ihlali yaşandığını belirten Ceylan, bunlardan en hayati olanın ise ağır hasta tutuklular sorunu olduğunu söyledi. İHD olarak hasta tutuklulara ilişkin yıllardır çalışma yürüttüklerini ifade eden Ceylan, hasta tutuklularla ilgili objektif, tarafsız kurumlarca durum tespitinin yapılması gerektiğine işaret etti. Ceylan, "Son zamanlarda artan baskılardan ve pandemi bahanesiyle sağlığa erişimdeki zorluklardan kaynaklı olarak ölümler artmakta. Bu yönüyle Türkiye’deki birçok cezaevinde ölüm riskleri artarak devam ediyor. Biz bunların bir an önce durmasını istiyoruz” dedi. 

 

YÜZDE 94 RAPORLU EMİN GÜLER

 

Urfa’daki cezaevlerinde birçok hasta tutuklu bulunduğunu belirten Ceylan, Urfa 2 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevi’nde yüzde 94 engelli ağır hasta tutuklu Emin Güler’e dikkat çekti. Güler için defalarca başvuru yapıldığını kaydeden Ceylan, “Sağlığa erişim hakkı engellendiği gibi kendisi tek başına hayatını idame ettirecek durumda değil. Dolayısıyla bu sorunlar daha da ciddileşmeden bir an önce tedbirlerin alınmasını talep ediyoruz” dedi. 

 

‘ÖLÜMLE DEĞİL TAHLİYEYLE AZALMALI’

 

İHD verilerinde 604’ü ağır 1605 hasta mahpus sayısının, ulaşabildikleri hasta tutuklular olduğunu söyleyen Ceylan, sayının çok daha fazla olduğunu söyledi. Ceylan, şunları söyledi: “Hasta tutukluların sayılarının insani olarak azaltılabilmesi için bilimsel, objektif, herhangi bir iktidarla taraflı olmayan kuruluşlarca bunların sağlık ölçütlerinin tartışılıp ona göre karar verilmesi gerekiyor. Dolayısıyla dışarıda sağlığa erişim hakkı daha da düzelebilecek kişilerin tahliye edilerek sağlıklarına erişimleri sağlanmalı, bu şekilde sayı azaltılmalıdır. Ne yazık ki günümüzde ölümlerle bu sayılar azaltılmakta.”

 

‘ADALET BEKLİYORUZ’

 

Hasta tutuklular için suçlar arasında ya da kişiler özelinde herhangi bir ayrım gözetilmeksizin tarafsız kurumlarca objektif tespitler yapılması ve hasta tutukluların tahliye edilmesini istediklerini belirten Ceylan,“Biz bu yönüyle devletten, yönetimden, iktidardan, yetkililerden insaf ve merhamet değil adalet bekliyoruz” dedi. 

 

İHD Urfa Şubesi tarafından güncellenen listede, hasta tutukluların isimleri ve sağlık durumları şöyle:  

 

URFA 2 NOLU TİPİ CEZAEVİ 

 

Memnune Söylemez ve Asuman Yaman: Tansiyon hastalıkları mevcut. 

 

Emin Güler (Ağır hasta): Tutuklanmadan önce C-5 omurilik zedelenmesi tedavisi gördü. Yüzde 94 engelli raporu bulunuyor. Sağ el ve sağ ayağında sorun var. Kendi başına ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Ayrıca Hepatit-C hastası. Tedavisi yapılmadığı için sağlık sorunları ağırlaşmaktadır. 

 

Mehmet Burun: Böbreklerinin çalışmamasından dolayı daha önce 3 ameliyat oldu ve rahatsızlığı devam ediyor.

 

Bazo Yılmaz (Ağır hasta): KOAH hastalığı var. Nefes almada zorluk yaşıyor.  

 

Hamza Eldemir: Böbrek rahatsızlığı var.

 

Mehmet Emin Polat: Prostat, astım ve böbrek rahatsızlıkları bulunuyor.

 

Mahmut Kaya: Kalp, tansiyon, şeker ve prostat hastalıkları mevcut.

 

Yılmaz Rüzgar: Kalp-damar tıkanıklığı bulunuyor.

 

Hasan Kılıç: Bağırsak iltihaplanması mevcut.

 

Zeki Alakuş: Böbrek yetmezliği ve prostat rahatsızlıkları bulunuyor.

 

Mehmet Çoban: Yüzünde mermi ve şarapnel ile yaralanması sonucu çenesini oynatamıyor, yeme problemleri var.

 

Bayram Demirhan: Sol göz yüzde 90, sağ göz yüzde 40 görmüyor. Sağ böbrek fonksiyonlarını kaybetti, sol böbreği ise kötü durumda. Tedavi için başvuru yaptı, fakat uzun süredir hastaneye götürülmüyor.  

 

Mehmet Türkmenoğlu: Açık kalp ameliyatı ve anjiyo oldu.

 

URFA 1 NOLU T TİPİ CEZAEVİ

 

Suat Oğuz: Hepatit B (Sarılık) hastalığı mevcut.

Cafer Cengiz: Kollarını kullanamıyor. Bel fıtığı, uyuşma, unutkanlık var. Ciltte ve yumurtalıklarda kanama olmaktadır.

 

Hasip Avşar: Sağ dizinde opera parçalı kırık, sağ femur eski kondik kırığı var.

 

İsmail Taşar: Varis, mide ve bağırsakta sorun yaşıyor.

 

Durak Karak: 65 yaşında kronik rahatsızlıkları mevcut.

 

Abdullah Basyan: Sağ elindeki açık yara kapanmıyor.

 

Hüseyin Aslan: Kronik hastalığı var.

 

İsmail Kaya: Ağır mide hastası, tedavisi devam ediyor, diyet yemeği yemesi lazım.

 

Cesim Karataş: Yaşlı, çok sayıda rahatsızlığı var. Ayrıca tansiyon ve kalp hastası.

 

Sezar Duruk: Guatr hastası, ameliyat oldu, guatr alındı, tedavisi devam ediyor.

 

SİVEREK T TİPİ CEZAEVİ

 

Rojhat Özkan: Kurşun isabet ettiği için ayağında platin var. Yarası tedaviye rağmen kapanmıyor, ayağıyla yere basamıyor.

 

Ayhan Kavak (Ağır hasta): KOAH hastası. Ankilozan Spondilit (bel kemiğiyle kalça kemiği arasındaki eklemin iltihaplanmasını ifade eden, kronik romatizmal bir hastalık) tanısı var. Yüksek tansiyon, bel fıtığı, kemik erimesi, astım ve guatr rahatsızlıkları var.  

Mehmet Şirin Durdu: Midesinden rahatsız, ameliyat olması lazım.

 

Ramazan Çetedir (Ağır hasta): Şarapnel parçalarına bağlı yaralanma sonrası çenesine platin takıldı. Hem darbeden kaynaklı güç kaybı hem de sadece 6 dişi olduğu için yiyip içmede sorun yaşıyor. Şarapnel parçaları omurgaya çok yakın olduğu için felç riski var. Sağ kulak zarı yırtılmış ve soğuk yanığına bağlı olarak 4 ayak parmağı kesilmiş durumda.  

 

Nurettin Başaran (Ağır hasta): Yüzde 78 engelli, sırtındaki zedelemeden kaynaklı iki bacağı tutmuyor.  Ayaklarında şişlik oluşmasından dolayı ayak bileklerinden anjiyo oldu. Hem sırtında hem de bacaklarında ağrıları gün geçtikçe artıyor. Daha önce koltuk değneğinin desteğiyle yürürken, şu anda tekerlekli sandalyeye bağlı yaşıyor. Belden aşağısı felç, prostat kanseri, mide kanaması geçirdi, vücudunun çeşitli yerlerinde şişlik var, acil tedavi edilmesi lazım.  

 

Nahit Alaca: İsabet eden kurşun nedeniyle sol kolunu oynatamıyor ayağında platin var.

 

Kasım Yıldırım: Mide rahatsızlığı  var.

 

Taha Yaşar: Görmüş olduğu işkenceden dolayı kulak zarları patladı, duyma problemi yaşıyor.

 

Ahmet Tüneli: Çeşitli sağlık sorunları mevcut. 

 

Eyyüp Kudin: Şeker hastası. 

 

MA / Müjdat Can