HABER MERKEZİ - İranlı insan hakları aktivisti Shaghayegh Norouzi, "Ortadoğu halkları olarak şimdi daha güçlü bir pozisyona sahibiz. İnsanlar haklarını istiyor" dedi. 

 

İran ve Rojhilat’ta  protestolar 19’uncu gününde devam ediyor. Protestoların başlamasıyla birlikte 20’den fazla eyalet, 100’ün üzerinde kentte milyonlarca insan sokaklarda yer alarak eylemlerde bulunuyor. Protestolar boyunca 2 bini aşkın yurttaşın katledildiği açıklandı.  Eylemlerde en ön saflarda gençler ve kadınlar yer alıyor. Rejimin internet erişimini genellemesi ve iletişim olanaklarının zayıflamasından dolayı pek çok kesimden günlerdir haber alınamıyor. 

 

İranlı aktivist Shaghayegh Norouzi İran’da son 6 yıldır gerçekleşen ayaklanmaları ve bugün gerçekleşen protestolara dair ajansımıza (MA) değerlendirmelerde bulundu. 

 

İran rejiminin gençlerin modern yaşam taleplerine cevap olamadığını belirten Shaghayegh Norouzi, “Rejim modern İran yaşamı içerisinde kendisine bir hayat çizmiş yeni jenerasyonun talep ettiği şeylere cevap olamadı. Ayrıca geleneksel İran yaşamı ile yaratılmak istenen modern İran yaşamı arasında giderek büyüyen boşluğu dolduramadı. ‘Modern İran yaşamı’ demin bahsettiğim sorunların çözümünü içeren, insan haklarına dayalı bir yaşam biçimi olarak önümüze çıkıyor” dedi. 

 

AYNI SORUNLAR AYNI TALEPLER FARKLI ZAMANLAR

 

Son 6 yıldır İran’da gerçekleşen üç büyük ayaklanmanın nedenlerinin hatırlatan Shaghayegh Noruzi, ayaklanmaların gerekçelerinin ortadan kaldırılmadığını kaydetti. Shaghayegh Norouzi, “2019’da yine ekonomik kriz sebebiyle bu ayaklanmalar oldu. 2022’de kadın hakları çerçevesinde ‘Jin, jiyan, azadî’ ayaklanması gerçekleşti. Bugüne geldiğimizde yine ekonomik sorunlar temelinde yeniden ayaklanmalar çıktı” diye konuştu. 

 

PROTESTOLARDA ORTAK NOKTALAR VAR

 

"Jin jiyan azadî" ayaklanmasının hem rejim hem de bölge halkları açısından önemli mesajlar barındırdığını ifade eden Shaghayegh Norouzi, "Jin jiyan azadî’ ayaklanması, 40 yılı aşkındır var olan bir rejime de Ortadoğu halklarına da büyük bir mesajdı. Bu ayaklanmalar da ekonomi ile başlayarak sokaklarda özgürlük istemiyle harmanlandı. İnsanlar haklarını istemeye başladı. İran kozmopolit bir yapı. Bir sürü farklı grup, farklı inanışlara ve farklı kimliklere sahip insanları içerisinde bulunduruyor. Protestolara katılanların tamamının arka planında yaşadıkları var. Ama protestolarda temelde 2 şey isteniyor. 1’incisi ekonomik krizin aşılması, 2’ncisi ise insan haklarına yaraşır bir şekilde yaşam. İfade ve seçme özgürlüğü, eşitlik, kadınlar kendi haklarını ve özgürce yaşamayı istiyor” şeklinde konuştu. 

 

‘PROTESTOLAR GÖLGELENİYOR’

 

İran halklarının dış devletlerin müdahalesini istemediklerini belirten Shaghayegh Norouzi, özellikle öne çıkarılmaya çalışılan Şah yanlısı grupların ve Rıza Pehlevi’nin protestoların iç dinamiğini saptırmaya yönelik olduğunu kaydetti. Shaghayegh Noruzi, “Protestocular içerisinde Türkler, Kürtler, Farslar, Beluçlar var. Komünistler, sosyalistler, feministler bu protestolarda yer alıyor. Ancak gördüğümüz kadarıyla özel bir çabayla Rıza Pehlevi ve Şah yanlıları öne çıkarılmaya çalışılıyor. Onlar sadece protestoların bir kısmında ve bence en problematik yerinde yer alıyorlar. Bu protestoları da gölgelemeye dönüktür. İnsanlar son tahlilde haklarını istiyor. Rıza Pehlevi bunları karşılayabilecek biri değil ve İran ile böyle bir bağı yok. İran’ın dört bir yanında insanlar ayakta. Onun için değil” ifadelerini kullandı. 

 

‘BÜYÜK SORUMLULUKLAR’

 

Shaghayegh Norouzi, Ortadoğu'da hegemon güçlerin kendi takvimine göre hareket ettiğini ve dünyanın İran'a farklı bir bakış açısıyla yaklaştığını belirtti. Uluslararası kamuoyunun yaklaşımlarındaki ikilemlere dikkat çeken Shaghayegh Norouzi, "Bugün Rojava'daki Kürt halkına dönük korkunç saldırıya tanıklık ediyoruz. Soykırıma varan bir saldırı yapıldı ama bir şey yapılmıyor. Maalesef meselelere yaklaşırken tek yönlü bir şekilde yaklaşamıyoruz. İran ve Kürdistan halkları özgürlük istiyor. Ancak işler bizim için de giderek karmaşıklaştırılıyor. Kaderimiz giderek bir birine bağlanmış durumda. Üzerimize çok daha büyük sorumluluklar yüklenmiş durumda. Özellikle değişimin, reformun öncülerine. Ortadoğu halkları olarak şimdi öncekilerden daha güçlü bir pozisyona sahibiz. Bu anlamda dikkatli olmamız gerekiyor. Bir birimizden sorumlu olduğumuzu bilmemiz gerekiyor" dedi. 

 

MA / Ceylan Şahinli