Sur'da tarihi yapılar yıkılıyor

img

DİYARBAKIR - Tarihi Sur ilçesinde "tehlike arz ettiği" gerekçesiyle tescile değer yapılar yıkılıyor. Mimarlar Odası, yıkımlarla tarihi dokunun tamamen ortadan kalkacağı uyarısı yaptı. 

Diyarbakır'ın tarihi Sur ilçesinde 2 Aralık 2015'te ilan edilen sokağa çıkma yasağı sonrası başlayan yıkım parsel parsel sürdürülüyor. Halen resmi olarak yasağın devam ettiği 6 mahallede şimdiye kadar çok sayıda tescilli yapıyla birlikte binlerce ev ve iş yeri yıkıldı. Aralarında kilise ve camilerin de bulunduğu kimi tescilli yapıların restorasyonu ise sürüyor. Yıkımın gerçekleştiği alanlar üzerine de kentin kimliğinden uzak ve cezaevi mimarisi kullanılarak yeni yapılar inşa ediliyor.  
 
TESCİLE DEĞER YAPILAR
 
Bunun yanı sıra yasaktan etkilenmeyen mahallelerde de son dönemlerde kimi yapılar "metruk" olduğu gerekçesiyle yıkılıyor. Kayyım yönetimindeki Sur Belediyesi'nin "genel güvenlik ve asayiş bakımından tehlike arz ettiği" gerekçesiyle onay verdiği yıkımdan toplam 63 yapının etkileneceği belirtiliyor. Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi'ne göre, söz konusu yapılar arasında Tescil Haritası'nda korunması gereken ve tescile değer bazı yapılar da bulunuyor. Odaya göre, yapıların yıkılması sokak dokusunun tamamen yok olmasına neden olacak. Ziya Gökalp mahallesinde kent mimarisine uygun inşa edilmiş bir yapının da "metruk" gerekçesiyle bir süre öncesinde yıkılması bu durumu doğruluyor. 
 
TAŞLAR SATILIYOR 
 
Yıkımı yapılan yapılara ait olan taşlar ise satılmaya devam ediyor. Kentin mimari kimliğini yansıtan işlemeli taşların satışı birçok kez bir noktada toplandıktan sonra kamyonlarla ilçe dışında çıkarılıyor. Daha önce raporlara da yansıyan durum karşısında herhangi bir önlem alınmaması ise dikkati çekiyor. 
 
YIKIM KARARI YOK
 
Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi Eşbaşkanı Ferit Kahraman, Ziya Gökalp mahallesinde 419 Ada 413 Nolu parselde yıkılan yapının tescil haritasına göre tescile değer yapılar arasında olduğunu söyledi. Yıkım sürecini anlatan Kahraman, belediyenin ilk olarak mülk sahibine "tehlikenin kaldırılması" için bildirimde bulunduğunu ve 30 gün süre tanındığını aktardı. Bu süre içerisinde herhangi bir işlemin yapılmaması üzerine belediyenin yıkıma başladığını ifade eden Kahraman, "Yapılan masrafın üzerine yüzde 20 ekleyerek, mülk sahibinden tahsil ediliyor. Bu içinde bulunduğumuz tescile değer yapı hakkında herhangi bir yıkım kararı yok. Tamamen kontrolsüz ve denetimsiz çalışmalar sürdürüldüğü için tescile değer yapı da yıkımdan nasibini almış. Sorumsuzca bir çalışma" dedi. 
 
ERDOĞAN HAZIRLIĞI 
 
Yıkılması planlanan 63 yapının metruk hale gelmesinin kimi nedenlerinin olduğuna dikkati çeken Kahraman, çatışmalı süreç sonrası insanların evlerini terk etmek zorunda kalması, göç sonrası yaşanan hırsızlık olayları, elektrik ve suların kesilmesi ve yapıların korunmasına yönelik herhangi bir önlem alınmamasının bu nedenlerin başında geldiğini söyledi. 
 
İnsanların evlerini onarabilmesi ve restorasyonu için maddi desteğin sunulabileceğini ancak bunun yapılmadığını kaydeden Kahraman, bütçenin de doğru kullanılmadığına işaret etti. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın Cuma günü yapacağı ziyaret öncesi 5 yıldır yapılmayan çevre düzenlemesi ve çalışmaların son bir haftadır yapıldığını aktaran Kahraman, bu çalışmaların geri dönülemez tahribatlara neden olduğunu kaydetti. 
 
TESCİL KURUMLARI
 
Kentteki sivil toplum örgütleri ve birçok ailenin geçmiş yıllarda bazı yapılar için Koruma Kurulu'na tescil başvurusu yaptıklarını ve bu yapıların tescilinin yapıldığını anımsatan Kahraman, "Bu alanlarda çalışmalar yürüterek ve saha incelemeleri yaparak tescil işlemini yapması gerekenler Koruma Kurulu ya da ilgili birimlerdir. Kendi bünyelerinde bu işleri yürütebilecek personeller bulunuyor. Bu işlemler için her yıl milyonlarca kaynak bu kurumlara aktarılıyor. Dolayısıyla bu eksikliği kentteki STÖ'lerin gideriyor olmasından kaynaklı da bu kurumlara eleştiride bulunmakta fayda var" diye konuştu. 
 
SATILAN TAŞLAR
 
Kahraman, yapılara ait taşların satılmasına da değinerek, "Aslında daha önce onlarca haber yapıldı. Taşlar nereye gidiyor diye. Taşlar bir alanda toplanarak, traktörlerle taşınıyor ve satılıyor. Aksi iddia ediliyorsa; Bu taşlar nereye gidiyor, kimin kontrolünde, nerede toplanıyor ya da sonrasında nerede değerlendireceği açıklanmalı" diye kaydetti. 
 
YIKIM POLİTİKALARI
 
Kentteki yıkımın sona ermesi gerektiğini vurgulayan Kahraman, şöyle devam etti: "Kültürel dokuyu korumak ve rehabilite etmek gerekir. Bu restorasyon çalışmalar hızlı bir şekilde sürdürülebilir. Göç etmek zorunda kalan aileleri alana kazandırabilecek rehabilitasyon çalışmalarının sürdürülmesi lazım. Kültürel yıkım artık bir yere kadar. Yıkmakla bir şeylerin değişmediğini görmek gerekir. Yıkım politikalarından vazgeçmek; onarmak, restore etmek ve tekrar kazandırmak lazım."
 
MA / Gökhan Altay 

Diğer başlıklar

19:00 Barış Akademisyeni Biter: Yeni yaşam iradesiyle geri döneceğiz
18:56 Kılıçdaroğlu-İnce görüşmesi sonrası açıklama
18:54 'Hevsel ve Dicle Nehri'ndeki ekokırıma son verilsin'
17:51 Hilala Zêrin’den ‘Jin im jiyan im’ klibi
17:42 Ağır hasta tutuklu Polat için çağrı
17:38 Amedspor deplasmanda berabere kaldı
17:33 Spectrum House raporu: Depremde açıklanan veriler güvenilir bulunmadı
17:12 Koronaya yakalanan tutuklular hastaneye götürülmedi
15:48 Yeşil Sol Parti Seçim Beyannamesi’ni açıklayacak
15:40 Êlih Barosu’ndan BOTAŞ hakkında suç duyurusu
15:12 AYM kararına rağmen Galatasaray'daki ablukanın sürmesine tepki
14:54 İzmir'de bir işçi yaşamını yitirdi
14:47 Binlerce işçi eylemde: Taleplerimiz kabul edilsin
14:46 Şişli Belediyesi işçilerinden zam protestosu
14:17 Nakliyat-İş Sendikası’ndan işten çıkarılmalara karşı eylem
13:50 EMEP, Yeşil Sol Parti listesinden seçimlere girecek
13:40 Yakınlarını kaybedenlerden Jîna Emînî'nin mezarına ziyaret
12:50 Şenyaşar ailesi: Adil bir yönetim istiyoruz
12:32 İzmir'de kar yağışı
12:19 Bodrum'da kıyılara müdahale tepkisi
11:56 Hênê’de aileler arasında kavga: 5 ev ateşe verildi
11:54 Adliye önünde kadına silahlı saldırı
11:27 HDP MYK seçim gündemiyle toplandı
10:02 Depremzede besici: Sağdığım sütü satamadığım için döküyorum
09:25 Yeşil Sol Parti’nin seçim stratejisi: Hedef yüzde 20
09:24 Ertuğrul Mavioğlu’nun ‘Bakur Notları’ kitabı Aryen Yayınları’ndan çıktı
09:06 Bolu Cezaevi'nde 12 tutuklunun infazı 30 kez yakıldı
09:06 Tutuklanan gençlerin avukatı: İktidarın seçim hazırlığı
09:04 ‘Şehir kaderine terk edildi, unutmayın’
09:04 İstanbullular Ramazan’dan sonra 14 Mayıs'ı bekliyor
09:04 Mehmet Öcalan: Başkanı seven herkesi Amara'ya bekliyoruz
09:01 Enkaz altında kalan tütünün fiyatı yüzde 100 arttı
09:01 Atama ‘müjdesi’ne tepki: AKP’nin seçim hamlesi
09:01 Germiyanî: Petrol kararı devam ederse Kurdistan hükümeti ekonomik çöküş yaşar
09:00 Milli Türk Talebe Birliği içinden doğan örgütün ilk cinayetleri
09:00 Nurdağı'nda yıkımın sorumlularından Yunus Kaya 4 günde 85 aracını satmış
09:00 29 MART 2023 GÜNDEMİ
28/03/2023
23:59 Fransa’da grev ve eylemler sürüyor
23:20 Enkazdan çıkarılan bebeğini 4 ayrı şehirde aradı
22:57 BM ve AB’ye ‘Türkiye’nin saldırıları sonlandırılsın’ çağrısı
22:42 Depremin 50'nci gününde de cenazeler çıkarılıyor
22:40 Hewlêr yakınlarında bir İHA düştü
22:20 HDP'nin seçim güvenliğine ilişkin grup önerisi reddedildi
20:57 AKP’li belediye önünde kendisini ve eşini ateşe verdi
20:26 Tesisatçı Akın’ı öldüren askerler yine tutuklanmadı
20:16 ‘7’nci Yargı Paketi’ Meclis'te kabul edildi
19:58 Türkiye’den sınır dışı edilen Seyyedi’den haber alınamıyor
19:35 Doğu Karadeniz’de kuvvetli rüzgar ve fırtına
19:31 Şenyaşar ailesinin iftarına Fikir Masası eşlik etti
19:15 Hatay için fırtına uyarısı
19:02 HDP ve Yeşil Sol Parti halk toplantısı gerçekleştirecek
18:51 Tutuklu Tanrıverdi 30 yılın ardından tahliye edildi
18:46 ABD sınırında çıkan yangında 39 mülteci yaşamını yitirdi
18:08 Kuzey ve Doğu Suriye’de Cindirês katliamına tepki
17:59 ILO: Depremlerde 650 bini aşkın işçi gelirini kaybetti
17:24 ÖHD, depremzedelerin haklarına ilişkin broşür dağıttı
17:07 HDK: Fiili bir mücadele gücünün örgütlenmesi şart
16:47 16'sı tutuklu 20 gazetecinin iddianamesi tamamlandı
15:54 Oskay'ı katleden faile ağırlaştırılmış müebbet
15:24 Bakur belgeseli davası ertelendi
14:44 Eylemsizlik kararına rağmen saldırılar sürüyor
14:35 Roboski İçin Adalet Girişimi adalet talep etti
14:34 Yeşil Sol Parti ve HDP'nin Mutabakat Komisyonu toplandı
14:09 Şenyaşar ailesi: Kaybolan adaleti arıyoruz
14:04 Diyarbakır Kent Koruma ve Dayanışma Platformu: Uyuşturucu ve fuhuşa karşı sorumluluk alın
13:54 Peru polisi: 2 ton kokainin adresi Türkiye'ydi
13:32 Gazeteci Oynaş’ın tahliyesi 4’üncü kez engellendi
12:57 Gazeteci Turay’ın tahliyesi 3 ay ertelendi
12:56 Fotoğrafçı Yaman kamyon çarpması sonucu yaralandı
12:47 Sancar: AKP-MHP iktidarı için geri sayım başladı
12:11 Cezaevindeki şüpheli ölüm davasında tüm taleplere ret
11:56 Licê’de çocuğa işkence: 2 polis serbest
11:55 Jeotermal ihalesine tepki: Temiz hava, su, toprağa ihtiyacımız var
11:44 77 çevre örgütünden asbeste karşı 'önlem alın' çağrısı
11:12 Abdullah Öcalan’ın avukatlarından görüşme başvurusu
11:10 Af Örgütü 2022 raporu: Hak ihlallerine yaşam maliyeti krizi eklendi
11:04 Fehim Korkmaz: Kürtler Egîd’in bayrağını özgürlüğe taşıdı
10:19 Görme engelliye dava: Örgütün kitaplarını okuyor
10:11 Yeşil Sol Parti’den seçim güvenliği için ‘görev al’ çağrısı
09:44 GGM’de cinsel saldırıya uğradı: Faillerle aynı yerde tutuluyor
09:43 Newroz Ehmed: 2 bin 323 DAİŞ'li yakalandı
09:17 Depremzedeler: 20 yıldır iktidarda, artık gitsin
09:05 Av. Vesek: Fatma'nın fotoğrafı, insan hakları ihlallerinin en net göstergesi
09:03 Tahliyeye 'aile dışında kişilerle mektuplaşma' engeli
09:03 Meletî'de kayısıyı önce deprem sonra yağışlar vurdu
09:01 Wan’daki barajların doluluk oranı kritik seviyede
09:01 DİB üyesi: Emek ve Özgürlük İttifakı’nın tutumu Türkiye'nin geleceği için önemli
09:00 Askerlerin ilk ifadeleri, Şiban ve Turgut’un helikopterden atılması ve linç edilmesini doğruluyor
09:00 Cezaevinde tutuklular kilo kaybediyor, ilaçları verilmiyor
09:00 Gazeteci Hesen: Efrîn'de Kürtler korku duvarını yıktı
09:00 28 MART 2023 GÜNDEMİ
00:24 'Geçici Aday Listesi' Resmi Gazete’de
00:20 Petrol davasında Türkiye'ye 1,4 milyar dolar ceza
00:17 Emekli maaşında artışı içeren teklif kabul edildi
27/03/2023
23:53 Y.D'ye işkence eden amir ve bir polis tutuklandı
23:19 ABD’de okula saldırı: 6 kişi katledildi
20:49 KCK eylemsizlik kararını seçimlere kadar uzattı
20:35 Macaristan Finlandiya'nın NATO'ya üyeliğini onayladı
19:53 İsrail’de tepki çeken düzenleme ertelendi
19:34 Şenyaşar ailesinin iftar sofrasına KESK’ten ziyaret
19:30 Afganistan'da saldırı: 6 kişi yaşamını yitirdi
18:59 Irak’ta Uluslararası Koalisyon güçlerine saldırı
18:38 'Engellilerin sesi Meclis'e taşınsın'
18:09 Mereş’te 4.5 büyüklüğünde deprem
17:57 Avukat Karakaş’ı ezmeye çalışan polis amiri delilleri yok etti!
16:59 Yargılanan yaşam savunucularının davası görüldü
16:55 Özerk Yönetim’in gönderdiği yardımlara engel
16:53 BM’ye 32 örgütten mektup: Türkiye işgalini sonlandırın
16:39 İstanbul TEM Otoyol’da kaza: 6 ölü
16:36 TMMOB’dan kayyımlara: Hesabını verin
16:23 Colemêrg’te ailelerin adil yargılanma talebi
16:07 Almanya’da işçiler grevde: Ulaşım durdu
15:45 Diyala’da 3 DAİŞ’li yakalandı
15:39 Gözaltılara tepki: 14 Mayıs'ta ceberut sistemi göndereceğiz
15:15 Wan İKK’den belediye arazilerinin satışa çıkarılmasına tepki
14:24 Y.D.’ye işkence edenler arasında amir çıktı: Kademeli güç kullandık!
14:01 Seyhan’da çadırda yangın
13:47 69 gazeteciye dair soruşturmaya 10 yıl sonra takipsizlik
13:46 Yeşil Sol Parti: Mücadele bayrağını yükselteceğiz
13:35 Tecride Karşı Uluslararası Delegasyon: Tecrit siyasi bir rejime evrildi
13:28 Eylemsizlik kararına rağmen bir günde 28 saldırı
13:27 Pamukkale’de bir kadın özsavunmada bulundu
12:50 Tutuklu Barış Anneleri'ne özgürlük çağrısı
12:49 Emine Şenyaşar: Davamızda haklıyız
12:46 Gazeteci Bilen: 28 Mart'ı tetikleyen Erdoğan’ın sözleri oldu
11:56 ‘Jin, jiyan, azadî’ protestoları sürüyor
11:11 Lîce’de işkence gören çocuğun ifadesi basına yansıdı
11:06 4 Nisan programı: Özgürlük için Amara’ya
10:43 Irak’ta vilayet ve parlamento encümenleri yasası kabul edildi
10:30 Abdullah Öcalan: Ayrıcalık istemiyorum, hukuk uygulansın
10:20 Riha’da 18 gözaltı
10:07 Remzi Kartal: Süreç değişim dönüşüm sürecidir
09:49 'HADİ Avrupa’ seçim çalışma grubu kuruldu
09:29 Oyuncu Köksal Engür yaşamını yitirdi
09:17 Meletî’de 107 bin konut acil, ağır veya yıkık durumda
09:08 Amed'te 'kaçak yapı' ortaklığı!
09:07 'Benzinden tasarruf' için molozlar yaşam alanlarına dökülüyor!
09:02 Öldürdükleri 13 yaşındaki Fatma’nın yanına da silah bıraktılar!
09:00 6 köyde 'ihbar var' gerekçesiyle asker ablukası
09:00 27 MART 2023 GÜNDEMİ
26/03/2023
23:31 Licê’de çocuğa işkence soruşturmasında 3 polis tutuklandı
22:26 İsrail Savunma Bakanı görevden alındı
21:31 HDP’ye ikinci kez saldıran kişi yine serbest bırakıldı
20:10 Riha'da yine su taşkınları meydana geldi
19:59 Çadırda çıkan yangında yaralanan çocuk yaşamını yitirdi
19:13 Adana’da deprem
18:47 Yeşil Sol Parti, Avrupa’da seçim çalışmasına başladı
18:28 Federe Kurdistan Bölgesi’nden Türkiye’ye petrol akışı durdu
17:46 Tunus’ta 4 günde 5 tekne battı: 67 kişi kayıp
16:49 Kayyımlar seçim öncesi 7 parseli 884 milyona satışa çıkardı