Herkesin değerini teslim etmeye mecbur olduğu gelenek

img

Ali Duran Topuz*

Türkiye basın tarihinde 24 Ocak-12 Eylül 1980 tarihleri, ikisi de aynı gün olarak, özel bir başlangıç yaratır, bir milattır bu: Egemen ekonomik ve siyasal güçlerin lehine çürümüş, yalancı, dolandırıcı, büyük sermaye çıkarlarını koruyan vitrin olarak bir neoliberal-milliyetçi şoven medya kurulacaktır. Devlete ve paraya hükmedenlerin medyası 80 ve 90’ı yıllarda iki işi birden görecekti: Ekonomide topluma yalan söyleyecek, siyasette topluma yalan söyleyecek, etno-politik meselelerde topluma yalan söyleyecek, sınıf meselelerinde topluma yalan söyleyecek, yalanlar eşliğinde oluşturdukları bilgisel ortam içinde kendi gemilerini yürüteceklerdi. 90’lardaki büyük bankacılık skandalları, 12 Eylül ile başlayıp 2000’lere kadar giden düzenli işkenceler, gözaltında kayıplar ve yargısız infazlar eşliğindeki polis-adliye-cezaevi operasyonları, Kürdistan’da yoğunlaşan ama her yeri etkisi altında tutan kirli savaş, sınıf ve emek örgütlerinin bin bir pis yöntemle tasfiyesi hep bu yeni medyanın katılımcılığı ile yürütülecekti. 
 
Burada olan bitenlere yönelik itirazlar ve alternatif medya kurma çabaları başlıca iki kaynaktan geliyordu: 1980 öncesine uzanan sol-sosyalist hareketlerin oluşturduğu mücadeleler ile Kürt siyasal mücadelesinin yükselişiyle beraber 90’ların başında görünür hale gelen “özgür basın” hareketi. Sol-sosyalist hareketler bugün iki önemli gazete, Birgün ve Evrensel ile çok sayıda internet sitesi ile yollarına devam ediyor. Kürt siyasal mücadelesi eşliğinde oluşan yayınlar ise 90’ların hemen başında en ünlüsü Özgür Gündem olan çok sayıda yayınla kamu karşısına çıkan özel ve güçlü bir gelenek oluşturur. “Özgür basın geleneği” adını alan bu akımda çok sayıda gazete ve televizyon çıktı. Bu gelenek, daha ilk adımlarından itibaren kriminal bir bakışla ele alındı, çalışanları öldürüldü, binası bombalandı, gazetelerin dağıtımını yapan çocuklar bile kurşunlandı. Geleneğin kendisine haklı olarak sembol isim seçtiği Musa Anter bu saldırganlıktan payını alarak katledildi. 
 
Bütün 90’lar ve 2000’ler boyunca ağır baskı altında tutulan bu gelenek, tüm baskı ve saldırılara rağmen sürekli kendisini yenileyerek ayakta kalmayı başardı. Bugün dördüncü kuruluş yıldönümünü kutlayan Mezopotamya Ajansı herkesin bildiği gibi bu geleneğin dallarından biri olarak yayın hayatını sürdürüyor. 1990’lar ve 2000’lerin ana akımında yer alan gazetecilerin çoğu için devletin bu kurumlara yönelik suçlamaları doğru kabul ediliyordu; “ana akım” evrensel medya ilkelerine uygun yayın yapan gazete ve televizyonlardan oluşuyorken, bu yayınlar, sol-sosyalist yayınlarla birlikte terörist değilse bile taraflı, ideolojik, eksik ve hatalı gazetecilik yapıyordu onlara göre. Mevcut iktidarın devletçi-ırkçı-milliyetçi ana akım niteliklerine bir de hükümete mutlak bağlı dinciliği ekleyince Türkiye’de medyanın görünümü bütünüyle değişti. Özellikle 15 Temmuz darbesi sonrasında gerçekleşen bu değişim, iki gerçeği açık biçimde ortaya çıkardı aslında: Gazetecilik adına doğru işleri yapan, doğru mücadeleyi yürüten, doğru yerde duran aslında örgüt üyeliğinden başlayıp teröre müzahir olmakla suçlanan yayınlarken, ana akım denilen kurumlar ve gelenekler bizzat medyanın çürümesini sağlayan yerlerdi. Bir zamanlar özgür basın kurumlarının haberlerini alıp kendilerine mal eden, isimlerini anmaktan imtina eden gazeteciler ve her fırsatta onların kriminalize edilmesini destekleyen, doğru bulan kişilerin çoğu da bugün artık hem eski hem yeni “ana akım”ların gazetecilik değil ekonomik ya da siyasal egemenlerin maşalığını, mendilliğini yaptığını, suçladıkları yerlerin gazeteciliğin gerekleri için mücadele eden yerler olduğunu daha iyi görüyor. 
 
Mezopotamya Ajansı, dört yıl önce kuruldu; yani 15 Temmuz darbe girişimi savuşturulduktan sonra oluşan Olağanüstü Hal koşulları altında. Biz gazeteciler bugün Mezopotamya Ajansı’nı iki nedenle yakından takip ediyoruz: Birincisi, eskiden de olduğu gibi Kürt illerinde olan bitenleri daha yakından takip etmek için. İkincisi, bu yakın takibi başardıkları ölçüde çalışanlarının polisiye ve adli hedef haline gelmesiyle. Tek bir örnek her şeyi açıklamaya yeter de artar bile: İki köylünün ağır işkence görmesini, yani ünlü “Helikopterden insan atma” vakasını Mezopotamya Ajansı’ndan öğrendik ve kullandık. Hemen devamında ajansın bu haberi yapmasının “ödülü” olarak çalışanlarının gözaltına alınmasını ve tutuklanmasını haber olarak öğrendik. Söz konusu gelenek, iyi gazetecilik için ağır bedel ödemeye hazır olunması gerektiğini 30 yıldır tecrübe eden bir gelenek; bugün yeni medya kuruluşu için çalışan herkesin artık değerini teslim etmeye mecbur olduğu gelenek. 
 
Bugün, hem sol-sosyalist geleneklerin hem de özgür basın geleneğinin dışında yeni ve önemli bir medya oluşuyor; bunun önemli kısmı dijital ortamda doğdu ve yaşıyor. Kuruluş ve yönetimini üstlendiğim gazeteduvar bunlardan biri. Buraların en önemli özelliklerinden biri kuruluşlarını yapanların ya da çalışanların önemli bir kısmının eski “ana akım” medyadan gelmesi; ben örneğin 15 yıl kadar Doğun Grubu’nda, Radikal’de çalıştım. O zamanların ana akımının yüz vermediği, devletin bakışını doğru kabul ederek paylaştığı, hatta devletten daha sert biçimde suçlamaya heves ettiği özgür basın geleneğinin değerinin, şimdi o gelenek dışında oluşan yeni medya kuruluşları tarafından iyi anlaşıldığını rahatlıkla söyleyebilirim. 
 
Demem o ki Mezopotamya Ajansı, sadece kendisinin içinde doğduğu gelenek için değil, mevcut siyasal koşullarda daha iyi gazetecilik için mücadele veren ve o geleneğin tamamen dışında konumlanan yerler için de son derece önemli. Eğer önümüzde gerçekten “devlet, sermaye ve siyasetten bağımsız”, yani daha özgür ve daha işini daha iyi yapacak şekilde örgütlenmiş kuruluşların oluşturacağı bir özgür medya ortamı olacaksa, Mezopotamya Ajansı ve onun ait olduğu geleneğin bu ortama katkıları çok büyük olacak. Ajansın kuruluşuna emeği geçen herkesi tebrik ediyor, gazeteciliğe katkılar nedeniyle teşekkürü borç biliyorum. 
 
*Gazeteduvar Genel Yayın Yönetmeni
 

Diğer başlıklar

18/10/2021
23:03 ABD Dışişleri Bakanlığı Erdoğan’ın açıklamasını yalanladı
22:32 Fırat Gizlenç polis ablukasında defnedildi
21:41 Katledilen çocukların davasında tanıklar dinlenecek
21:07 Kovid-19’dan 214 vefat, 29 bin 240 yeni vaka
20:59 Savcı 5 gazeteciye beraat istedi
20:29 BTS’nin oturma eylemi 40’ıncı haftasında
20:25 Rusya NATO nezdindeki misyonunu askıya aldı
20:19 Katı atık işçisinin dükkanı basıldı
18:44 ‘İktidarın gündeminde savaş ve kadınları daha fazla yoksullaştırma var’
18:39 Kobanê Davası tanığı Gökalp 15 gün TEM’de tutulmuş!
18:00 Azadi Partisi’nden HDP’ye ziyaret
17:28 Karakoldan dönüştürülen mülteci merkezi kapatıldı
17:11 Kamu lojmanlarının satışa çıkarılmasına tepki
17:07 Aleyna Çakır'ın baş şüphelisine ceza istemi!
16:51 Koğuşlara gece yarısı baskın: Çocuklar çok korkuyor
16:23 ATO’dan şiddet gören Doktor Yıldırım’ın duruşmasına katılım çağrısı
16:18 Beytüşşebap'ta HDP’nin 9’uncu yıldönümü kutlaması
16:11 Kobanê Davası: 3 tanığın ifadelerine nasıl ulaşıldığı belli değil
16:01 Kadınlar pijama yasağını protesto etti
15:54 Kılıçdaroğlu hakkında suç duyurusu
15:50 MKM'nin konser yasağına Batman’dan tepki
15:34 Gözaltıları protesto ederken gözaltına alındılar
15:23 Diyarbakır Barosu, Demirtaş için AK'ye başvurdu
15:23 Hatay’da aynı anda 3 hortum oluştu
15:23 Sanatçı Hozan Canê’ye 3 yıl 1 ay ceza
14:49 Mersin’de bir kadın katledildi
14:44 HDP’den şerh: Kooperatif Bakanlığı ve Kooperatifler Bankası oluşturulmalı
14:43 Suruç Katliamı davasını sahiplenme çağrısı
14:34 Sağlık örgütleri doktora şiddeti protesto etti
14:05 TİP, CHP’li belediyeyi protesto etti
13:54 Beştaş: 6-8 Ekim'de sokağa çıkan paramiliterleri SADAT mı eğitti?
13:51 HDP Nusaybin'de halkla bütçeyi konuştu
13:46 İlçe seçim müdürü taciz suçundan tutuklandı
13:46 Buldan: Kürt çocuklarını panzerle ezerek mi sorunu çözüyorsunuz?
13:06 Şenyaşar ailesi için İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’na başvuru
12:49 HDP’li Mamedoğlu'na hapis cezası
12:49 Kobanê Davası’nın 5’inci duruşması başladı: Tutuklular savunma yapmadı
12:20 Ferit Şenyaşar: 224 gündür medya bizi görmezden geliyor
12:19 Bilirkişi raporu: Esra Hankulu müdahaleyle kurtulabilirdi
12:06 KMMK: Eylül'de 8 kolber öldürüldü
11:54 Ceylan Ertem'den Salkım'a 'Karadağlı' yanıtı: Sanatçı politik olabilir
11:08 Kadınlardan polis şiddetine yanıt: Boyun eğmeyeceğiz
10:39 YPG Sözcüsü: Efrîn'deki gibi tehlikeli anlaşma olabilir
10:29 4 çocuğu gözaltına alınan Mahmurlu anne: İnsanlık için ses çıkarın
09:48 Van’da öğrenciler yemek ve yurt zamlarını protesto etti
09:02 İdlib’e karşı Til Rifat ve Şehba pazarlığı
09:01 'Kobanê Davası'yla HDP'nin siyaset yapması engelleniyor'
09:01 Katı atık işçileri: Çalışmazsak ekmek yok!
09:00 Yazmasına el konulan anne: Kürtlerin renklerine tahammül edemiyorlar
09:00 Tohumda takas yerine asimilasyon
09:00 18 EKİM 2021 GÜNDEMİ
08:23 Fotoğrafçı Gizlenmiş yaşamını yitirdi
17/10/2021
22:39 Esad, Rusya heyetiyle Şam’da görüştü
22:00 Pedersen: Suriye’de yeni bir anayasa oluşturma konusunda anlaşmaya varıldı
20:52 Tatvan’da HDP kutlaması
20:18 Kocaeli’de erkek şiddeti
19:29 24 saatte 186 kişi daha hayatını kaybetti
19:24 Durakoğlu tekrar İstanbul Barosu başkanı seçildi
19:11 HDK: Sürekli ve ısrarlı bir çalışma bizi yeni yaşama götürür
19:05 ‘Kentler cinsiyetlendirildi’
18:01 TÜGVA'nın camide açıklama yapması tepki çekti
17:52 Sancar Mardin’de esnafın sorunlarını dinledi
17:49 Botan'da 'Özgürlük Zamanı' kampanyası sürüyor
17:31 MKM'ye konser yasağı protesto edildi
17:09 HDP Denizli'de kadınlarla buluştu
16:56 YPG, Savunma Bakanlığı’nın açıklamasını yalanladı
16:06 Bingöl’den ‘ekolojik kırımı durdurun’ çağrısı
15:59 Türkiye kökenli çeteye ait 3 ton kokain yakalandı
15:56 Bağımlılığa karşı bir araya geldiler
15:44 Amedspor deplasmanda berabere kaldı
15:42 ‘Sağlıklı kadın ve toplum için özgürlük şart’
15:20 Efrîn'de hamile bir kadın öldürüldü
15:07 Başaran: Engelleri kadın mücadelesiyle ortadan kaldıracağız
14:47 Oda değişimini kabul etmeyen tutuklular darp edildi
14:12 Adıyaman’da HDP’nin kuruluş yıldönümü coşkuyla kutlandı
13:25 'Demokrasiye Çağrı' mitingi: Dimdik ayakta olduğumuzu göstereceğiz
13:19 Polisten Barış Anneleri'ne: Bayrak verelim HDP önünde oturun
13:12 Aydeniz ve Poyraz'dan Barış Anneleri'ne ziyaret
12:51 Erdoğan: Kılıçdaroğlu’nun açıklaması kamu düzenine tehdittir
12:16 Şenyaşar ailesi: Failler bir gün hesap verecek
11:41 Sancar: Savaşın değil barışın bütçesini yapalım
11:35 Irak’ta resmi seçim sonuçları açıklandı
11:04 Hasta tutuklu Yalçın pandemi gerekçesiyle tedavi edilmiyor
10:39 Oluç: Demokrasi ittifakının nasıl gerçekleşeceğini tartışıyoruz
10:09 HDP’li Tosun: Hiçbir güç halkın iradesini kıramaz
10:08 Dilek Doğan’ın ailesi dosyayı AİHM’e taşıyacak
09:54 Bölge kentlerindeki filyasyon durma noktasında
09:52 Mahkemede beraat alan KHK'li, defterdarlığa takıldı
09:51 Yüzde 98 engelli Bekir Güven: Cezaevleri hasta tutuklulara göre değil
09:16 Taliban yüzünden iki kez ülkesini terk etti
09:12 AKP’li başkanın firari akrabalarının polisle ilişkileri ortaya çıktı
09:10 Hastane yerine yüzme havuzu yapıldı
09:04 'Dolar uçuyor ama maaşlar yerinde duruyor'
09:02 Kitap gelirlerini SMA hastası Havin'e bağışladı
09:00 Koronaya yakalanan tutuklulara tarihi geçmiş ilaç
09:00 17 EKİM 2021 GÜNDEMİ
16/10/2021
23:44 Muhabirlerimiz ve gençlik üyeleri serbest bırakıldı
23:15 EŞİK siyasi partilere çözüm için acil 5 talep sundu
21:29 Babacan Şenyaşar ailesi ile görüştü: Mücadele etmek lazım
20:56 ÖHD üyesi Yamar: Tecrit içinde yeni bir tecrit yaratıldı