‘Esat Oktay’ın uygulamaları bugün 300 cezaevinde sürüyor’

img
DİYARBAKIR - Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi’ndeki 14 Temmuz direnişinin üzerinden 40 yıl geçerken, 78'liler Derneği Başkanı Hüseyin Barış, “O gün 5 Nolu’daki uygulamalar, bugün 300 cezaevinde uygulanıyor" dedi. 
 
Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi’nde, insanlık dışı işkencelere karşı 1982 yılında verilen direniş, toplumsal hafızalardaki yerini koruyor. Devletin Kürt’e yaklaşımını, Kürt’ün ise direnişini sembolize eden 5 Nolu Cezaevi’ndeki uygulamaların üzerinde 40 yıl geçti. 
 
Cezaevinde tutulan PKK’li tutukluların ağır işkencelerden geçirildiği, insanlık dışı uygulamalara maruz kaldığı cezaevinde, PKK'nin öncü kadrolarından Mazlum Doğan, 1982 yılının 21 Mart Newroz’un da üç kibrit çöpünü yakarak yaşamına son verdi. Doğan’ın karanlığı dağıtmaya çalıştığı eylem, daha sonra   18 Mayıs 1982'de "Dörtler" olarak bilinen Ferhat Kurtay, Eşref Anyık, Mahmut Zengin ve Necmi Öner kaldıkları hücrede kol kola girerek bedenlerini ateşe verdi. Cezaevindeki vahşetin ağırlaştırılarak sürdürülmesi üzerine bu sefer PKK'nin öncü kadrolarından Mehmet Hayri Durmuş, yargılandıkları mahkemenin 14 Temmuz 1982'de görülen duruşması sırasında; ölüm orucu eylemi başlattıklarını dünyaya duyurdu. Bu eylem sırasında 9 Eylül’de Kemal Pir, 12 Eylül'de M. Hayri Durmuş, 15 Eylül'de Akif Yılmaz ve 17 Eylül'de ise Ali Çiçek yaşamını yitirdi. 
 
16 Mayıs 1981 yılında gözaltına alınan, 2 ay sonra tutuklanan ve 10 yıl 5 Nolu Cezaevi’nde kalan Diyarbakır 78'liler Derneği Başkanı Hüseyin Barış, maruz kaldığı ağır işkence ve tanık olduğu vahşeti anlattı. 
 
‘FARKLI KONSEPT UYGULANDI’
 
Barış, 12 Eylül darbesi öncesinde dünyada 68 hareketlerinin oluştuğunu ve Türkiye’de de bir uyanış sürecinin başladığını söyledi. Bu süreçte Kürt ve Arap gençlerinin de etkilendiğini belirten Barış,  ülkede bir yandan açlık ve kıtlığın olduğunu, diğer tarafta ise emperyalist devletlerin baskısından toplumun çaresiz kaldığını ifade etti. Kenan Evren’in tam böylesi bir süreçte darbe yaptığını kaydeden Barış, “Çok zor süreçler yaşandı. Bu süreçte taraftar ile sempatizan, kadroların hepsi gözaltına alındı. Alınan gruplar içerisinde PKK’lilere farklı bir konsept uygulandı. Hilvan, Siverek, Batman'da ve birçok yerde darbe yapıldı. Kaçakçıya kadar herkesi oralarda gözaltına aldılar. Diyarbakır zindanı ise bambaşka bir uygulamadaydı. Resmi rakamlara göre 37 insanın Diyarbakır zindanından katledildiği söyleniyor ancak, toplumdaki bilgilere göre 55 insan yaşamını yitirdi. Kimi 1 ay, kimi 6 ay, kimi 1 sene kaldığı cezaevinde ağır işkencelerle yaşamını yitirdi" şeklinde ifadeler kullandı. 
 
‘PSİKOLOJİK BASKILAR VARDI’
 
Diyarbakır Cezaevi’nin diğer cezaevlerinden farkı olduğunu belirten Barış, ayrıca psikolojik baskıların da çok olduğunu söyledi. Barış, “Esat Oktay hakkında Kıbrıs'tan geldiği ve Rum çocuğunu kesip babasının karşısında kanını içtiği söylemleri vardı. O açıdan psikolojik baskılar vardı. 7'inci Kolordo Komutanlığı ve zindan ekipleri talimatsız çalışıyordu. Dışarıda nasıl kontralarla, çetelerle halkı kırımdan geçiriliyorlardıysa, içeride de benzer uygulamalar vardı. İspiyonculuğu, ajanlığı öne çıkardılar. Tutuklananların zaaflarını sorgularda kullanıyorlardı” diye belirtti. 
 
‘LABARATUVARA ÇEVİRDİLER’ 
 
“5'Nolu Cezaevi'ni Kürt halkı için labaratuvara çevirdiler” diye devam eden Barış, labaratuvar diye tanımladığı cezaevinde insanların ve insan haklarının imha edildiğini aktardı. Psikolojik şiddetin dışında her türlü ahlaksızca uygulamanın söz konusu cezaevinde yaşama geçirildiğine dikkat çeken Barış, “Tecrübesiz olan halkımız işkenceden dolayı bilmediği ve görmediği şeyleri dahi şiddet nedeniyle ihbar ediyordu. Bu nedenle ajanlıklar artıyordu. Bu nedenle her koğuşta ajan vardı. Doktor, avukat ya da aile görüşü denilerek, insanları koğuştan götürüp konuşturuyorlardı. Yine Kürtçe yasaktı. İki kişi birlikte volta atamıyordu; o bile yasaktı. İnsanları çağırıyorlardı işkence ettikten sonra ölü halde koğuşlara atıyorlardı. İnsanları çıplak şekilde soyup, dalga geçiyorlardı. Sabah 5'ten gece 11'e kadar Mehter Marşı çalınıyordu ve bizlere psikolojik işkence yapılıyordu” diye konuştu. 
 
‘İNSANLARI BOĞAN SİSTEM İNŞA EDİLDİ’
 
Tutuklu bulunan bir Alman yurttaşa, “Ne mutlu Türk'üm diyene" dedirtildiğini söyleyen Barış, söz konusu Alman yurttaşın cezaevinden çıktıktan sonra yaşadıklarını anlatması üzerine Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi’nin dünya kamuoyuna girdiğini söyledi. Barış, “Esat Oktay, insanları boğan bir sistem inşa etmişti. Andımız ile İstiklal Marşı’nı kısa sürede ezberlemen gerekiyordu. Okumadığın zaman, işkence ediyorlardı” dedi. 
 
‘BÖYLE BİR DİRENİŞ OLMADI’
 
Barış, Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi’nin ses getirmesinin altında yatan nedenin orada sergilenen direniş olduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi: "Diğer cezaevlerinde de işkenceler vardı ama Amed zindanı başka bir şeydi.  PKK hareketinin öncü kadroları, taraftarları, sempatizanları ve köylüler, devlet kurumlarında 'PKK sempatizanıdır' denilerek şikâyet edilen memurlar vardı. Bunlar, pratiklerini yaşamlarında uygulayan insanlardı. Bunlar, örgütlü insanlardı. Bu nedenle bunlara farklı işkenceler uygulanıyordu. Kürtlerin tarihinde 28 isyan oldu ama hiçbirinde sisteme karşı bu kadar başkaldıran ve direnen çıkmadı. Bu hareket kuruluşunda olduğu gibi çelişkili davranmadı. O kadar büyük bir direnişti ki,  hakkında filmler, kitaplar çıkarıldı. Cezaevlerindekiler ‘bu örgütün kuruluşunda olduğumuzdan buna layık olmalıyız’ diye tartışıyorlardı. 'Bu halk için, toplum ve bütün halklar için mücadele ediyorsak; biz o nedenle yol ve yöntemlerimizi devam ettirmek için vazifemizi yerine getirerek direnmeliyiz' diyorlardı. Mazlum Doğan 21 Mart’ta bu duruşla eylem gerçekleştirdi. Ardından bunun üzerine tartışan, yoğunlaşan Dörtler, halkın uyanması için 18 Mayıs’ta eylem gerçekleştirip, bedenlerini ateş verdi. 
 
KEMAL PİR: BİZ GEÇ KALDIK
 
Ardından Kemal Pir, Mehmet Hayri Durmuş, Akif Yılmaz, Ali Çiçek karar vererek, ölüm orucuna girme kararı aldılar. Kemal pir 'Biz geç kaldık' dedi. ‘Biz Mazlum'dan önce davranmalıydık’ diyerek özeleştiri veriyordu. Ardından konuşarak Ölüm Orucu kararı alıyorlar. Karara çok sayıda kişi dahil oluyor. 36'ncı koğuşta ölüm orucu başlıyor. Kemal Pir ve arkadaşları farklı günlerde yaşamlarını yitirdiler. Kemal Pir, Haki Karer, bunlar Kürt halkının temsilcileriydiler. Ama bunlar sadece Kürtler için değil ortak bir yaşam için büyük mücadele ettiler. Bunun sonucunu bugün 4 parçada örgütlü görebiliyoruz. Yine bu gerçek sosyalizm tüm dünyaya da yayıldı. Nasıl insanların bir arada yaşadığının en büyük göstergesini de bu örgütlülük gösterdi. Bunların sebebinde en büyük etkenlerden biri de bu direniştir" dedi. 
 
300 CEZAEVİNDE SÜRÜYOR 
 
Türkiye cezaevlerindeki mevcut hak ihlalleri ile 12 Eylül dönemini karşılaştıran Barış, bugün yaşanan baskıların 12 Eylül sürecindeki baskıları aştığını kaydetti. Barış, "Bir dönem devlet; Topal Osman'la, Rayber'le ya da başka isimlerle işlerini hal ediyordu. Bugün ise, binlerce çete ordusu Kürtlerin karşısında konumlanmış. O gün 5 Nolu’daki uygulamalar, bugün 300 cezaevinde uygulanıyor. Bugün Türkiye cezaevlerindeki uygulamalar Esat Oktay uygulamalarını çoktan geçti. Esat Oktay propagandasını yapmak için bir kısım koğuşları kendileri mekan yapıyorlardı. İşkence, dayak, hakaret, açlık vardı. Bugün de aynı şey devam ediyor. Bugün de cezaevlerinde büyük direnişler var. Bu direniş; Mazlum Doğan, Dörtler ve Büyük Ölüm Orucu direnişçilerinin mirasıdır. Mazlum Doğan'ın fedai ruhu, bugün her tarafta sürüyor. İçeride de dışarıda da. Bugün bir pratik içinde olan insan, aynı ruhla mücadele ediyor" dedi. 
 
MA / Müjdat Can
 

Diğer başlıklar

16:52 İran ordusu: Saldırılar KDP'nin bilgisi dahilinde oldu
16:26 Cudi’den ağaç taşıyan TIR’lar brandalarla kapatıldı
16:13 Bagok'ta ağaç kesenlere saldırı: Bir kişi yaşamını yitirdi
16:13 Cudi Dağı’nda yangın çıktı
16:11 HDP'li Bülbül: Ayağa kalkma zamanı
16:11 Halbusi’nin istifası kabul edilmedi
15:59 Tutuklu yakınları: Sesimizi duyun artık
15:42 Gazeteci Demir davasında mütalaa hazırlanacak
15:28 Radyoloji teknikerleri iyonize radyasyona maruz kalıyor
15:25 Van Gölü'nün ‘Doğal Sit Alanı’ ilan edilmesine karşı dava açtılar
15:00 Esma Başeğmez'in faili 3 ay sonra yakalandı
14:39 ‘Barışın yolu Roboski’den geçer’
14:38 Abdullah Öcalan sorusuna ‘Sorulamayacak soru’ cevabı
14:31 Bismil’deki kazada 4 kişi yaralandı
14:24 Antep Barosu: Jina Mahsa isyanımızdır
14:08 İHD Mersin Belediyesi çalışanlarına yönelik gözaltıyı kınadı
13:55 'Fındıkta mağduriyetin tek sorumlusu AKP'
13:43 Kadınlar seçim öncesi toplanıyor: 11 kentte forum düzenlenecek
13:32 'Adliye kapısında geçirilen her gün yönetenler için utançtır'
13:22 İran Kürt partilerinin üslerine saldırdı: 9 ölü, 32 yaralı | YENİLENDİ
13:08 Bakırhan: Emek ve Özgürlük ittifakını genişleteceğiz
13:01 Demokratik Modernite davasında ‘tarihsel perspektif’ vurgusu
12:45 Marmaris’te yurttaşlar ÇED toplantısını yaptırmadı
12:36 Eğitim Sen ÖMK’ye karşı topladığı imzaları Meclis’e sunacak
12:33 Ceylan Önkol için açıklama: Failleri tespit et, etkili soruşturma yürüt
11:36 Ekonomist Durmuş: Barınma yaşamsal bir krize dönüştü
11:33 Tutuklu kadınlardan erkek zihniyetine karşı mücadeleyi büyütme çağrısı
11:04 Tutuklu yakınları: Meclis’in ilk gündemi hasta tutuklular olmalı
10:51 Kadınlar Jina için kitlesel eylem yapacak
10:03 Sur’da yapılacak ‘festivale’ tepki: Önce özür dilenmeli
10:03 Türkiye bireysel silahlanmada 11’inci sırada: Kadınlara karşı kullanılıyor
09:55 Diril Davası: Gerçek faillerin açığa çıkması için ortak irade gösterilmeli
09:54 Batman Devlet Hastanesi için üçüncü ihale
09:50 İBB’den çıkarılan akademisyenler: Emek ve Özgürlük İttifakı umut veriyor
09:40 Türkyılmaz: Emek ve Özgürlük İttifakı özgürlükçü bir yol öneriyor
09:30 Bir yıl cezası kalan hasta tutuklu Yusufoğlu’nun durumu ağırlaşıyor
09:29 Mersin’de belediye çalışanları gözaltına alındı
09:27 Silopi’de dengbêj dinletisi
09:22 Kuzey ve Doğu Suriye’de ders zili çaldı
09:21 Akdeniz: Emek ve Özgürlük İttifakı’nı halk ittifakına dönüştüreceğiz
09:14 Kızıldere: Ekolojik saldırılara karşı mücadele sürekli hale getirilmeli
09:11 Bodrum bir yazı daha susuz geçirdi
09:07 Asker ve korucularla mahalleye giren DSİ tapulu arazileri kazıyor!
09:04 Köylülerin helikopterden atılması iki yıldır soruşturulmadı
09:03 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 8 yıldır adım atmadı
09:02 İdare ve Gözlem Kurulları ‘paralel mahkeme’ gibi çalışıyor
09:01 Tutuklular: Hiçbir rejimde bulunmayan bir infaz sistemiyle karşı karşıyayız
09:00 Ömrünün 30 yılı cezaevinde geçti: Hüzün ve mutluluğu bir arada yaşadım
09:00 28 EYLÜL 2022 GÜNDEMİ
08:53 Türkiye’nin saldırısında Adalet Bürosu eşbaşkanları yaşamını yitirdi
08:17 Mersin'de polisevi saldırısı sonrası 22 gözaltı
27/09/2022
22:42 Çatımız Gökyüzü’nün eylemi 19’uncu gününde
22:27 Katledilen çocuğa ilişkin 2 kişi tutuklandı
21:57 Amedspor: Yaratılmak istenen algı gerçeği yansıtmıyor
21:43 Adana’da halk toplantısı: Barışın anahtarı Öcalan’dır
21:36 Sanal medyada #ZindanlardaKatliamlaraSon çalışması
21:10 Öztürk: Sömürgeci zihniyetlerin hesap verecekleri gün yakındır
20:12 Giresunlu kadınlar: Direnen kadınlar ilham veriyor
19:45 Bulanık eski Belediye Eşbaşkanı Çelik tahliye edildi
19:41 KDP, Avrupalı heyetin kimyasal silah kullanımını araştırmasını engelledi
19:24 YNK: Tek adayımız Berhem Salih’tir
19:12 Kobanê Davası’na ara verildi: Siyasetçiler duruşmaya katılmadı
18:57 Girkê Legê’de SİHA saldırısı: 2 ölü
18:49 İfadeye çağrılan kadınlar Meclis gündeminde
18:16 Gezi’de ve Rojava’da yaşamını yitirenlerin ailelerine ziyaret
17:59 Ardahan’da 5 büyüklüğünde deprem
17:41 HDP’den Urfa’da halk buluşması
17:04 Van Kalesi’ne Amînî pankartı asıldı
16:59 İkizköylüler reddi hakim talebinde bulundu
16:35 Jîna Amini için yapılan eyleme ırkçı saldırı girişimi
16:10 Tacizi haberleştiren Karafazlı’nın duruşması görüldü
15:55 Statta bayrak açan 6 kişi serbest bırakıldı
15:51 Adalet Nöbeti 117’nci gününde
15:07 Gergerlioğlu: KHK’lerle engizisyon usulü cezalandırma uygulandı
15:04 ESM’den promosyon tepkisi: Emekçileri görmezden gelemezsiniz
14:10 ‘Davutoğlu’nun tanıklık kararının geri çekilmesi skandaldır’
14:04 Girêçoliya bölgesinde ağaç kesimi başlatıldı
14:01 İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nden İran’a uyarı
13:48 İHD: İran’da yaşam hakkı ihlal ediliyor
13:33 Dilşah Ercan’ın aile evine baskın: 4 gözaltı
13:16 Gazeteci Çapan’ın yargılandığı dava yine ertelendi
13:15 HDP'den Şenyaşar ailesine ziyaret
13:15 OHAL-KHK raporu: İnsanlığa karşı suçlar işlendi
12:39 Çermik’teki Sinagogun kurtarılması için çağrı
12:22 Urfa’da STÖ buluşması: Sorunların temel çözümü halktır
12:14 Avukatlardan Abdullah Öcalan’la görüşme başvurusu
12:14 Urfa Adliyesi önünde 568 gündür süren adalet talebi
12:08 Mem Ararat’ın Mersin konseri iptal edildi
11:38 Irak Parlamentosu Başkanı Halbusi istifa etti
11:32 Münür Rahvancıoğlu Ankara’ya alınmadı
11:32 ‘İyi çocuklar’a verilen beraat kararına karşı Yargıtay’a başvuru
11:01 Tutuklu yakınları 11 aydır adalet arıyor
11:00 Ege İnsan Hakları Okulu’nda Sonbahar Çalıştayı 30 Eylül’de başlıyor
10:59 Çınar'da trafik kazası: 1 ölü, 5 yaralı
10:47 Çağlar Demirel’e 301’den ceza istemi
10:46 Gazeteci Sason: Xelifan olayı KDP’nin planıdır
10:45 Güneyli kadınlar: Haklarımız için meydanlardan çekilmemeliyiz
10:27 Moghaddam: İran, eylemcilerin motivasyonunu düşürmeyi başaramadı
10:16 ‘Sanatçılar zulüm karşısında birlik olmalı’
09:28 ‘Dünya Kadın Konferansı’nın hedefi enternasyonal dayanışmayı örgütlemek’