Yüksel Genç: Kayyım atamaları bölgenin kimliğine yöneliktir

  • kadın
  • 15:33 17 Ağustos 2022
  • |
img

DİYARBAKIR - Kayyım atamalarının bölgenin özel kimliğinden kaynaklı olduğunu dile getiren SAMER Koordinatörü Yüksel Genç, “Kayyım uygulaması cumhuriyet tarihi boyunca bölgeye yönelik idari uygulamaların devamıdır” dedi. 

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu’nun, Diyarbakır’da bulunan Amed Şehir Tiyatrosu'nda “Kayyımın kadın alanındaki tahribatları ve ortak mücadele hattını oluşturma” konulu paneli, verilen aranın ardından ikinci oturumuyla devam etti. Panele katılımcı olarak katılan Siyasal ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (SAMER) Koordinatörü Yüksel Genç, kadının kimliksizleştirme sürecinin bir parçası olarak da kayyımın hayata geçirildiğini ifade etti.

“Kayyum ve benzeri uygulamalar bir; tek adam, tek parti ya da otoriter rejim uygulamalarının bir parçası olarak tezahür ediyor. İki; Somurge/kolonyal uygulamamların sıklıkla başvurduğu bir idari denetim ve asimilasyon uygulaması olarak karşımıza çıkıyor” diyen Genç, 1920’’lerden 40’ların ortalarına kadar bölge de süren müstemleke uygulamalarının Bölgeye devletin yaklaşımı ile ilgili olduğunu, bunun aynı zamanda Kürtlerin Sömürge bir toplum olarak ele alındığını söylemenin başka bir yolu olduğuna işaret etti. “Sonrasındaki yıllarda OHAL uygulamaları, 2’li hukuk sistemi, Özel vali, Süper vali yada Olaganüstü Hal Bölge valisi atamaları  veya uygulamaları ise düpedüz Kürlerle devletin kurduğu idari, poliitk, ilişkinin niteliğine yönelikti.” diyen Genç, sistematik hal alan kayyum atamaları ile seçilmiş belediye başkanları yerine Vali, kaymakam gibi mülki amirlerin atanmasının da bu durumla ilgili olduğunu söyledi.   

Genç, “Bu durumda Kayyım uygulamasının bir tür sömürge valiliği uygulaması olduğunu söylemek gerekecek. Elbette bu tür uygulamalar ilk değil. Osmanlı’nın son dönemlerinde Kürdistan eyaletlerinin yönetimlerine merkezden isimler atanmaya başladı. Cumhuriyet sonrası tercihen tek ulus ya da ulus devlet formunun bir  mekanizması olarak karşımıza çıktı.  Resmi ve fiili OHAL uygulamaları. İstiklal mahkemelerinden bu yana çok da vazgeçilmeyen İkili hukuk sistemi, Özel vali uygulamaları, süper vali uygulamaları bu sürecin devamıydı. Çoğumuz OHAL valilikleri dönemine  tanığız. Kayyum atamalrı ve mülki amirlerin seçilmişler yerine atandığı Kayyum uygulaması ise bu silsilenin bir devamıdır” dedi. 

BÖLGENİN ÖZEL KİMLİĞİ

Kayyım atamalarının bölgenin özel kimliğinden kaynaklı olduğunu dile getiren Genç, “Kayyım uygulaması cumhuriyet tarihi boyunca bölgeye yönelik idari-Politik uygulamaların devamıdır” şeklinde konuştu. 

Bu tür uygulamaların hem oldukça otoriter ve güvenlikçi, hem oldukça gelenekçi ve olağan olarak da oldukça eril olduğunu sözlerine ekleyen Genç, 2016 sonrasında Kayyumlu kentlerde kadına yönelik şiddetin, kadın intiharlarının, uyuşturucu kullanımı ve fuhuşun çok fazla arttığına işaret etti. 

Genç, kayyımlarla beraber kadınların kendini yalnız hissetmeye başladığını söyleyerek, “Kayyım öncesi çok sayıda kadın kurumu vardı. Kayyımdan sonra en az 43 kadın kurumu kapatıldı. Bu oldukça mühim. 43 kadın kurumu, kadınların İhtiyaç duyduğunda erişebileceği  sokakta, evde kendisini güvende hissedebileceği yerler olarak görülüyordu. Ancak Kurumların kapatılması ile beraber Kadınlar ciddi bir yalnızlığa itildiler. Dayanışarak büyüme olanakları ellerinden alındı.  Sahada çalışırken, son 7 yılda Özellikle Kayyum uygulamasının kadının gündelik hayatında, gelişim seyrinde ve desteklenme olanaklarında neleri yıktığını bizzat gözlemledik” diye konuştu. 

KAYYIMLAR TOPLUMU ÇÖZMEYE ÇALIŞIYOR

Kayyımların kadının örgütlü olabilme dayanışarak varolabilme ağlarına dönük müdahelesi ile  toplumu çözmeye çalıştığını ifade eden Genç, “Toplum çözülürse bir araya gelemez. Mücadele edemezler fikriyatı hakim “ dedi. Bölge kentlerinde son 7 yılda uyuşturucu kullanımının çok arttığına işaret eden Genç “Şırnak da yaptığımız bir çalışmaya göre uyuşturucu kullanımı 7 yıl önceye göre  kentin nerede ise dörtte birine tekabül eder hale gelmiş. Kayyumlu kentlerde de bu oran benzer. Örneğin Türkiyede nüfusa oranla kentlerin uyuşturucu kullanımı ortalama yüzde 3 iken Diyarbakır da yüzde 10!  Kayyımlı kentlerde uyuşturucu kullanımı bu kadar artarken, hukuki süreç artışa parelel işlemiyor” şeklinde konuştu.

 KADINLAR KENDİNİ GÜVENDE HİSSETMİYOR

Genç, Kayyımla beraber kadınların, gençlerin bir araya gelebileceği kamusal yapıların kapatılması ile ve yürütülen uygulamalarla örgütsüzleştirmenin ve  apolitik bir kuşağın gelişmesinın önünün açıldığını söyledi.

Kayyım kentlerinde kadınların ciddi bir güven sorunu yaşadığını, kadının güvenliksisleştirildiğini ifade eden Genç, şöyle devam etti: “Diyarbakır merkezli yaptığımız bir saha araştırmasına göre Kadınlar kendini Türkiye’de güvende hissetmiyor. Kısmen güvende hissedenler yüzde 3,8, güvende hissedenler yüzde 2,5. Bu sadece Türkiye ile ilgili değil. Kayyım kentinde yaşıyor kadınlar, dayanışma ağına erişemiyor. Diyarbakır’da kadınlar yüzde 87’si kendini güvende hissetmiyor. Bu önemli. Kamu kurumlarında da benzer yüksek oranlarda kadınlar kendini güvende hissetmiyor. ‘Kendinizi en çok nerede Güvende hissediyorsunuz’ sorumuza yüzde 71’e yakını evde, aile içinde cevabı veriyor. Aile içinde ne kadar güvende hissettiği ise başka bir sorun. Çünkü kadınların ayrıca sadece yüzde 22,5 evde kendini gerçek anlamda güvende hissettiğini bildiriyor.! Evdeki güvenlik pozisyonu da bu. Kadınlar evinde de güvende değil" 

KAYYIMLARIN KÜLTÜRE ETKİLERİ 

Amed Şehir Tiyatrosu’ndan Elvan Koçer, kayyım atamalarının kültür sanat çalışmalarına etkilerine değindi. Koçer, kayyım atamalarıyla kadın kurumlarında olduğu gibi kültür sanat kurumlarının da kapatıldığını hatırlatarak, “Yerel yönetimlerde yasalarla belirlenen sorumlulukları vardır. Yaşadığımız süreçlere baktığımızda, Kürt siyaseti dilin, kültürün olduğu bir dönemde yönetime geldi. Asli görevi olan yol ve kaldırım çalışmalarından tutalım, şebeke suyuna ulaşmasına kadar varan sorunlar vardı. Daha elzem olan, bastırılmış coğrafya sorunu vardı” dedi. 

 EŞ GENEL SANAT YÖNETMENLİĞİ

HDP’nin kadın kurtuluş perspektifini belediyelerde hayata geçirdiğini söyleyen Koçer, “Eşbaşkanlık sistemi yerel yönetimlerde bir ilktir. Bu, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nde de bir ilke imza atmasına vesile oldu. DBB’de Eş Genel Sanat Yönetmenliği sistemi getirildi. Tiyatro programları da böyle yürütülüyordu” şeklinde konuştu. 

 TOPLUMSAL SANATÇI KİMLİĞİ 

Kayyımların kültür sanat kurumlarını kapattığını ve asimilasyon politikalarına başvurduğunu kaydeden Koçer, şöyle konuştu: “O kurumlarda rant dışında bir şey yok. Çalışmaları yürüten sanatçılar kendi alternatifini kısa bir sürede oluşturdu ve kurumsallaştı. Amed Şehir Tiyatrosu bunun örneklerinden biridir. Aram Tigran Kent Konservatuarı Ma Music ile alternatifini oluşturdu. Şimdi neden kadınlar direnen, ısrar edendir. Yıllarca kadın özgürlük mücadelesi verdik, birçok kazanım elde ettik, bununla birlikte birçok bedel ödedik. Toplumsal kimlik mücadelesi verdik. Sanatçı kimlik mücadelesi, yerel yönetimlerle toplumsal bir sanatçı kimliğine dönüştü.”  

DİRENİŞ KÜLTÜRÜNÜN TEMSİLCİLERİ

Koçer, sözlerini şöyle sonlandırdı: “Özellikle son 40 yılda kadın mücadelesi erkekliği yola getirirken, dünyaya da örnek oldu. Bu potansiyel yerel yönetimler olsa da iradenin asıl sahibi Kürt kadınıdır. Direniş kültürünün temsilcileri biz kadınların, güncel siyasetin çok ötesinde toplumsal gerçekliğimiz var. Bizi geleceğe taşıyacak olan kadınların kararlı duruşudur. Bu potansiyel Kürt kadınında yeterli kadar vardır.”

Konuşmaların ardından söz alan katılımcılar, öneri ve eleştirilerini dile getirdi. 

Diğer başlıklar

13:31 Emine Şenyaşar: Katliam görüntülerini neden bulmuyorsunuz?
13:23 Doğa talanına karşı Dersim’de miting düzenlenecek
13:20 AA'nın İran'daki protestoları kriminalize etme çabası
11:48 Roger Waters'tan Amini protestolarına destek
11:17 Leyla Xalid açlık grevine başladı
11:12 Lorena Lopez: Türkiye Abdullah Öcalan'ı serbest bırakmak zorunda
10:44 Yüksekova'da kayıp Necibe Yücedağ’dan 6 gündür haber alınamıyor
10:06 Dolarda hızlı yükseliş
10:00 Barış Grubu üyesi Tunç için hapis istemi
09:47 İran’da tutuklular açlık grevine başladı
09:45 Hakkari sanayi esnafı: Krizin sebebi AKP ve savaş politikalarıdır
09:34 TJA konferansının ardından: Kötülüğü kadın gücüyle yeneceğiz
09:27 Baskın Oran: Emek ve Özgürlük İttifakı ülkenin kurtuluş anahtarı
09:00 Erdoğan'ın 'manevi kızı' el koyduğu taşınmazı misafirhane yaptı
09:00 Akın Birdal: Her alanı Emek ve Özgürlük İttifakı'na dönüştürmeliyiz
09:00 26 EYLÜL 2022 GÜNDEMİ
25/09/2022
23:54 Amedspor’a maç soruşturması
23:37 İran’da 5,1 büyüklüğünde deprem
21:45 Amedspor Bursaspor’u 2-0 mağlup etti
21:27 HDP husumetli aileleri barıştırdı
21:12 Ermeni vekil Manukyan: Ermenistan böyle ihanet görmedi!
18:30 ŞanoWan Tiyatro Festivali 3’üncü gününde
18:15 'Savaş, göç, mültecilik kıskacında emek sempozyumu' sona erdi
17:44 Ölüm orucundaki Balaç yeniden cezaevine gönderildi
16:59 Sarıgazi Halk Festivali’nin yasaklanmasını protesto edenlere saldırı
16:56 Zihinsel engelli gençten 4 gündür haber alınamıyor
16:27 ‘En güçlü özsavunma aracı örgütlülüktür’
16:10 TJA Kadın Konferansı'nın sonuç bildirgesi: Hedef Öcalan’ın özgürlüğü
15:51 Halkın Hukuk Bürosu: Balaç'ın nerede olduğunu bilmiyoruz
15:39 Hatice Ay’ın ailesine taziye ziyareti
14:40 Tekirdağ'da HDP'ye yoğun ilgi
14:29 İran'da protestolar 9’uncu gününde
13:56 İtalya'da Jîna Mahsa Amini eylemi
13:33 Sancar: Alternatif biziz, umut bizde
13:21 Aydeniz: Öcalan’ın özgürlüğü için mücadeleyi büyütelim
12:53 Buldan: Yüreğimiz Jîna Amini için direnenlerin yanında
12:45 ÖHD kurulu hasta tutuklulara atfedildi
12:06 TJA'nın konferansı 2’nci gününde: Gücümüzü tarihimizden alıyoruz
11:31 Şenyaşar ailesi: Erdoğan, Urfa’daki zulmü neden görmüyor?
11:26 TJA Sözcüsü Ayşe Gökkan: Tecrit kırılana kadar direneceğiz
10:56 Akre ve Amêdiyê’ye hava saldırısı
10:37 TJA Kadın Konferansı: Kadınlar sisteminizi yerle bir edecek
10:33 Abdullah Öcalan'dan 18 aydır haber alınamıyor
10:14 Hasta tutuklu Yapıcı'nın infazı yakıldı
09:57 Tutukluların temel ihtiyaçlarına ‘müfettiş’ engeli
09:23 Derik’teki kazanın bilirkişi raporu: Şoförler suçlu, Cengiz Holding kusursuz!
09:12 Kadınlar Abdullah Öcalan’ın özgürlüğünde ısrarcı
09:11 TJA'dan 4’üncü Kadın Konferansı
09:11 ‘Jin, jiyan, azadî’ kadın felsefesine dönüştü'
09:09 Antalya S Tipi Cezaevi'nde tutukluya ölüm tehdidi
09:08 Heykeltraş Orhan: Her sorun sanatçının belleğinde yer edinmeli
09:07 Konserleri yasaklanan Akkaya: 90’lı yıllara döndük
09:07 Mehmet Emin Özkan’ın kızı: Telefonu tutamadığı için iletişim kuramadık
09:01 Gazeteci Mehbub: Rojava’daki devrim İranlı kadınlara ilham veriyor
09:00 25 EYLÜL 2022 GÜNDEMİ
24/09/2022
23:30 Gençlerden Abdullah Öcalan’a özgürlük yürüyüşü
23:21 Şarkılarını Jina Mahsa Amini için söyledi
22:35 ŞanoWan Tiyatro Festivali Serbaz ile devam etti
21:19 Gençler Jina Mahsa Amini için yürüdü
20:17 Kadınlardan Rojhilat isyanına ortak olma çağrısı
19:39 Annesi Aliye Kiye’yi Kürtçe kilamlarla uğurladı
18:45 İran Bradost’u bombaladı
18:40 İran’da katledilenlerin sayısı 54’e yükseldi
18:29 Jina Amini’nin katledilmesi Hewler’de protesto edildi
17:55 Hacer Sucin son yolculuğuna uğurlandı
17:36 Ermenistan’ın MİT’e teslim ettiği Çiçek’in ailesi: Çocuğumuzdan haber alamıyoruz
17:27 Türkdoğan: Otoriter politikalar göçe zorluyor
16:58 ‘Mülteciler insani olmayan koşullarda tutuluyor’
16:46 Pink Floyd üyesi Roger Waters'dan Jina Amini mesajı
16:45 MKGP ve DFG’den İran rejimine: Gazetecileri serbest bırakın
16:36 F Oturumu: Hüseyin Durmaz tahliye edilsin
16:31 Anter: Kitabı okuyanlar Apê Musa’nın bilinmeyen yanlarını öğrenecek
16:18 Emek ve Özgürlük İttifakı: Ortak mücadele demokratikleşmenin adımı olacak
16:02 İranlı aktivist Hossein Ronaghi ve avukatları tutuklandı
15:52 Emek ve Özgürlük İttifakı ‘Yol Haritası’nı açıkladı: Çözüm için geliyoruz
15:40 Savaşa karşı sempozyum: Mültecilere nefret söylemine çözüm bulunamıyor
15:39 Hasta tutuklu Yusufoğlu’nun hastane sevkleri yapılmıyor
15:20 Cumartesi Anneleri: Son kayıp bulunana kadar mücadeleye devam edeceğiz
15:16 DEVA Partisi’nden Aslan: Kürtlerin oyunu alamayan cumhurbaşkanı seçilemez
15:12 Amedspor taraftar grupları yurttaşları maça davet etti
15:10 ‘KHK’lar gidene kadar mücadeleye devam edeceğiz’
15:00 Akkaya’dan konser yasağına tepki: Şarkı söylemeye devam edeceğim
14:58 Kadınlar meydanlarda: Özgür dünyayı birlikte inşa edeceğiz
14:55 ‘Cezaevindeki ölümler siyasi cinayettir’
14:55 Eşini katleden polis öldü
14:46 Bitlis Cezaevi’nde ilaçların kullanma tarihinin geçtiği tespit edildi
14:32 Eğitim emekçilerinden kariyer sınavı tepkisi
14:24 Rejim güçleri İranlı aktivist Ronaghi’yi darp etti
14:20 Eğitim Sen’den çağrı: ÖMK İptal edilsin
14:08 TÜM BEL-SEN’den Sayıştay’a: Usulsüzlükleri, yolsuzlukları yargılayın
13:46 Ermenistan teslim etti, MİT ‘operasyonla yakaladık’ dedi
13:06 Ereğli Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde tutuklular tekli hücrelerde tutuluyor
13:04 Xwebûn Gazetesi’ne el konulmasına tepki: Yazmaya devam edeceğiz
13:03 KNK, PJAK ve KODAR İran’daki gelişmeleri değerlendirdi
12:35 Zeliha Durmuş’u katleden erkek tutuklandı
12:33 Cizre’de bir polis eşini öldürdü
12:02 Sucin ve Kiye’nin cenazeleri ailelerine verildi
11:27 Şenyaşar ailesi: Bu gücün karşısında duranlar kaybedecek
11:26 Avukat Yılmaz: Abdullahı ülkesine geri gönderilirse, öldürülecek
11:01 İran’da direniş yayılıyor: Kürt kenti Şîno'da polis sokaklardan çekildi