ÖDEF kurucusu Turgut: Çözüm için üçüncü bir yola ihtiyaç var

img
ANKARA - Engellilik sorununun toplumsal olduğunu belirten ÖDEF kurucularından Zühtü Turgut, “Engelli sorununun çözümü, Üçüncü Yol ile mümkün” dedi.
 
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 1992 yılında Dünya Engelliler Günü olarak kabul edilen 3 Aralık, engellilerin politik, ekonomik, sosyal ve kültürel hayattaki görünürlüğünü sağlamak, daha rahat bir yaşam sürmeleri için yaşadıkları zorluklara son vermek ve çözüm üretmek hedefleniyor. Ancak bu hedeflere ulaşmayı bir yana bırakan engelliler, kendilerinin “muhtaç” pozisyonuna konularak “sadaka” anlayışıyla bakılmasından şikayetçi. BM üyesi olan Türkiye’de ne iktidarın ne de muhalefetin sorunları ortadan kaldıracak çözümlerinin olmadığını söyleyen engelliler, üçüncü bir yola ihtiyaç olduğunun farkında.
 
Toplumun çoğunda olduğu gibi engelliler arasında da farklı görüşlerin olabileceğini belirten Özgürlükçü Demokratik Engelli Forumu (ÖDEF) kurucularından görme engelli Zühtü Turgut, yaşadıkları sorunların çözümünün Üçüncü Yol ile mümkün olduğunu söyledi. Engelliler Günü dolayısıyla Mezopotamya Ajansı’na (MA) konuşan Turgut, engelliliğin tanımlarını yaptı ve toplumsal bir sorun olduğunu vurguladı.
 
Engelliliğin yüzyıllardır toplumda yanlış anlaşıldığını ifade eden Turgut, “Egemen ideolojiler, tıbbi model dediğimiz bir anlayışla engelliliği tanımlıyor. Halbuki bu model, engelliliği bir hastalık olarak tanımlar. Hastalık olarak tanımlandığında da bir yetmezlik, eksiklik, geri kalma gibi lavtalarla engellileri sadakaya, bakıma muhtaç bir toplumsal kategori olarak değerlendiriyor. Böyle olunca da engelli hakları denildiğinde ‘veriyoruz daha ne istiyorsunuz’ diyorlar” diye belirtti.
 
TOPLUMSAL BİR SORUN
 
Turgut, engelliliği şöyle tanımladı: “Engelliliğin tıbbi bir boyutu olmakla beraber, tıbbi modelle açıklanamaz. Engellilik toplumsal bir sorundur. Beş duyu organından birisini kaybetmişsinizdir ya da vücudunuzda birçok deformasyon olmuştur. Ancak bunu eksiklik olarak görmek, tam da tıbbi modelin işidir. Engellilik meselesi, rehabilite edildiğinde, engelli olmayan kişilerle eşitlenir.” 
 
Eşitliğin engellilere zor gelen bir takım şeyleri yok ederek sağlayabileceğini vurgulayan Turgut, “Rehabilite sağlandığı zaman büyük ölçüde engellilik meselesinin önüne geçilmiş olunur. Devamında mimari yapılar, şehirleşme, ortak yaşam alanlarının tümünü evrensel tasarım şekliyle düzenlendiğinde, engelleri ortadan kaldırdığınızda büyük oranda engellileri engelli olmaktan çıkartmış olursunuz” dedi.
 
SADAKA ANLAYIŞI 
 
Engellilik meselesinin politik olduğunu vurgulayan Turgut, aynı zamanda ülkelerin gelişmişlik düzeyiyle de ilgili olduğunu kaydetti. Turgut, şunları belirtti: “Türkiye gibi bir ülkede yoksulluk dibe vurmuşken, insanlar çocuklarının beslenme çantalarına peynir ekmek koyamazken, kirasını, faturasını ödeyemezken, birçok şeyden mahrum kalmışken, baskı ve şiddetle halkı ezmeye çalışan bir anlayış varken, ölüm, çatışma haberleri gelirken, engelli sorununun çözülmesinin mümkün olmadığını biliyoruz. Bu durum sadece bu döneme ait değil, geçirdiğimiz yüzyılda da böyleydi. Şimdiki biraz daha ayyuka çıkmış hali. Totaliter bir rejim var. O nedenle engellilere, ‘şükredin, öbür dünyada daha iyi yaşayacaksınız, kaderdir’ gibi bir yaklaşım var. Sadaka verir gibi, istihdam sağlayacaksınız ama bunu da sosyal devletin görevi değilmiş gibi yapacaksınız. Engellileri ‘muhtaç’ kişiler olarak değerlendirip, muhtaçlığının sadaka vererek giderildiği bir anlayış var.”
 
KADINLAR İKİ KATI SORUN YAŞIYOR 
 
Turgut, 20 yıllık AKP ve daha sonra MHP’nin de dahil olduğu iktidar döneminde engellilerin kazanılmış birçok haklarının budandığına değindi. 2005 yılında AKP’nin “Engelliler Yasası” çıkardığını, ancak yasanın uygulanmasını ilgili kurumlara bıraktığını söyleyen Turgut, “Bu nedenle işine gelmeyen hiç kimse bunu yönetmeliğine koymadığından, bu yasanın geçerliliği de yok hükmündedir. Dolayısıyla devletin kendi kurumları, yönetmeliklerine böyle bir yasayı koymadıklarında, özel kurum ve kuruluşların bu yasaya uymaları beklenemezdi. Daha önce alınmış haklar da yasaya bağlandığı için, o haklar da kaybedilmiş oldu. Bugün engelliler, toplumun en yoksul kesimleri arasında, iletişimden en az payını alan insanlar arasında, eğitim, istihdam gibi temel ihtiyaçlarda en son sırada. Yine sağlıkta, eğitimde de böyle” şeklinde konuştu.
 
Turgut, engelli kadınların söz konusu sıkıntıların iki katına maruz kaldıklarını da vurguladı.
 
‘ENGELLİLİĞİN DE ÇÖZÜMÜ VAR’
 
Engelliliğin çözümünün olduğunun altını çizen Turgut, “Daha demokratik bir toplum, yaşanası bir hayat, baskının, şiddetin olmadığı, özgürlüğün, eşitliğin sağlandığı bir toplumda herkes ne kadar rahat ederse, engelliler de rahat edebilir. Ancak, tıbbi modeli savunanların, toplumun diğer kesimlerinin sorunlarını çözmediği gibi, engelli meselesini de çözmek gibi bir dertleri yok. Bu nedenle biz, ‘engelliliğin çözümü toplumsaldır’ diyoruz. Nasıl ki kadınlar, Kürtler örgütlenip hakları için mücadele ediyorsa, engelliler de böyle bir örgütlenmeye sahip olmalıdır. Yani engellilik meselesini salt engellilere has bir olay olarak görmemeli, toplumsal bir mesele olarak görmeli ve bu sözünü ettiğim örgütlenme içerisinde yer almalı. Toplumun demokratik kesimleri içerisinde yer almalı, mücadelesini orada sürdürmeli. Barış ve özgürlüğü sağladığımız, demokratik bir cumhuriyete doğru adım attığımız zaman, engelli sorunu da diğer sorunlarla beraber yavaş yavaş çözülmüş olur. Yoksa hiçbir şekilde engelli sorunu çözülemez” ifadelerini kullandı.  
 
‘ÜÇÜNCÜ BİR YOLA İHTİYAÇ VAR’
 
“Tıbbi modelle” yaklaşan iktidarın engellilerin sorunlarını çözemeyeceğini dile getiren Turgut, şunları söyledi: “Burjuva anlayışa sahip sistem muhalefetinin nüans olarak farklılıkları olsa da anlayışları yine tıbbi model. En fazla, bir takım reform hareketleri, tamir etme onarma gibi birtakım çalışmaları olabilir. Ama burjuva muhalefeti olarak tarif ettiğimiz muhalefetin de bu meseleye köklü bir çözüm bulması mümkün değil. Onun için biz, bunu bir sistem sorunu olarak görüyoruz. Bu nedenle tüm hakların tanındığı, özgürlüklerin yaşandığı üçüncü bir yolu seçiyoruz. Bugünkü Türkiye’de seçim sürecine gidiliyor, ‘ne olacak’, ‘nasıl olmalıdır’ diye sorulduğunda, tabi ki toplumun tüm kesimleri gibi engelliler de parçalı durumda. Ama biz bu seçim sürecinde Emek ve Özgürlük İttifakı’nın doğru bir tavır gösterdiğini düşünüyoruz. Tarif ettiğimiz özgürlükçü ortama, daha demokratik bir cumhuriyete doğru gidişi, Emek ve Özgürlük bloğunun sağlayabileceğine inanıyoruz. Seçim süreci yaklaştığında da bunu deklare edeceğiz.” 
 
Turgut, “İktidar ve burjuva muhalefet birbirlerinin alternatif gibi olsalar da savundukları aynı sistem. Dolayısıyla toplumun sorunlarının, engelli sorununun çözümü için üçüncü bir yola ihtiyaç var, üçüncü bir yolla mümkün” vurgusunda bulundu. 
 
MA / Zemo Ağgöz
 

Diğer başlıklar

30/01/2023
22:10 HDP ve DBP’den Sancaktepe’de halk buluşması
21:45 Barış Akademisyeni Demirkent hakkında göreve iade kararı
20:34 Pakistan’da camide patlama: En az 44 ölü
20:26 Êzidilerin yaşadığı Keberto kampında yangın
19:58 Twitter'da mutabakatta yer almayan İstanbul Sözleşmesi tepkisi
19:08 EYT düzenlemesi Meclis’e sunuldu
18:47 Finlandiya’dan Erdoğan açıklaması: NATO’ya üyelik politikamız değişmedi
18:29 Gazeteci Altay’ın gözaltı süresi bir gün daha uzatıldı
17:41 Êlih’te 7 yaşındaki çocuğun cenazesi bulundu
17:22 Belgesel yönetmeni Tekin hakkında tahliye kararı
17:04 Hatimoğulları: Şüpheli kadın ölümleri araştırılsın
16:59 HDK Kadın Meclisi: Yeni yaşamı kuracağız
16:49 Melek Mosso hakkında 'Musa Orhan’a hakaret' davası
16:48 HDK: Özgürlük yolunda hep birlikte kazanacağız
16:10 Gökkan: Tarafsızlığını yitiren mahkemede savunma yapmayı reddediyorum
15:40 Tanık polisler, sanık polisi savundu
15:37 Patnos Cezaevi’ndeki ihlaller Bozdağ’a soruldu
15:13 Cemevi saldırganları hakkında 'zorla getirilme' kararı
15:06 Hiranur Vakfı davasında gizlilik ve yayın yasağı kararı
14:45 ‘Millet İttifakı’ Kürtleri görmemekte mutabık!
14:24 'Jin, jiyan, azadî' serhildanı 135 günü geride bıraktı
13:42 ‘Sosyal hizmetler iktidarların oy devşirme politikalarına dönüştü’
13:23 Xoy depreminde 7 kişi yaşamını yitirdi
13:16 Colemêrg’te 39 köy ve mezranın yolu ulaşıma kapandı
12:53 Osmaniye'de toplu taşıma ücretlerine zam
12:40 Blinken: Kuzey Suriye'ye askeri operasyon kimsenin çıkarına değil
12:33 Beştaş: Kumpasın cevabını 14 Mayıs’ta vereceğiz
12:16 Şenyaşar ailesinin nöbeti yağmur altında sürüyor
12:15 HDK’nin yeni dönem mücadele hattı: Tekçi anlayışa karşı toplumsal çoğunluk
11:57 Gerekçeli karar: ‘Suçlu’ yok, ‘suçlu kayırma’ cezası var
11:32 ABD'den Türkiye’deki vatandaşlarına: Misilleme saldırılar olabilir
11:04 İmralı için Adalet Nöbeti: Barış rüzgârı İmralı’dan geçer
09:23 ‘Tecrit direnişle kırılabilir’
09:04 Mahkemeden Kaynartepe kentsel dönüşüm kararı: Kanuna aykırı
09:04 Gazeteci Qelenî: İran’daki direniş halkların birlikteliğinden güç alıyor
09:03 Ağır hasta tutuklunun eşi: Tahliyelerde ayrım yapılıyor
09:02 Öcalan’ın İtalyan avukatı Angelelli: İnsanlık bu müthiş insanı korumalı
09:01 Komplocular kaybetti, Öcalan evrenselleşti
09:00 30 OCAK 2023 GÜNDEMİ
08:28 ABD Dışişleri Bakanı Blinken Ortadoğu’da
29/01/2023
22:47 Gazeteci Altay’ın gözaltı süresi uzatıldı
22:44 HDP Sûr'da halkla buluştu
22:27 Şêrawa’da mayın patlaması: 1 çocuk yaşamını yitirdi
19:57 'Burjuva Cumhuriyetin Krizi ve Devrimin Güncelliği' tartışıldı
18:30 Sancar: HDP ağacı Demokratik Cumhuriyeti inşa edecek
17:12 Bakanlık, H.K.G davasında yayın yasağı talep etti
17:10 Kürt Edebiyatçılar Derneği’nin atölye programı sona erdi
17:07 HDK Eş Sözcüleri: Üçüncü Yol mücadelesi artık kaçınılmazdır
16:59 Colemêrg’te Şeyh Ubeydullah Nehri anması
16:22 Amedspor sahasında 1-0 galip
15:23 Yeni Zelanda’da sel: 4 ölü
14:58 Tevgera Azadî Eş Genel Başkanı serbest bırakıldı
14:19 Kadınlardan ‘tarikattaki tecavüz’ davasına çağrı
13:30 'Hepsi gitsin halk yönetsin' sempozyumuna yasak
13:04 Koma Ma, HDP için sahne alacak
12:16 Xoy'daki depremde yüzlerce kişi yaralandı
11:49 Şengal’de yakalanan ajanlardan MİT-KDP itirafı
11:48 DİB’ten muhalefete seçim güvenliği çağrısı
11:02 Şenyaşar ailesinin nöbeti 692'nci gününde
10:37 HDK Genel Kurulu: Büyük insanlık yolunu arıyor
09:55 Altılı Masa beklentileri karşılayacak mı?
09:23 LC Waikiki işçileri direnerek kazandı
09:13 Abdullah Öcalan: Eskisi gibi yaşamayacağız
09:12 İşçi kıyımı yapan Canpolat yeniden kayyım yardımcısı oldu
09:11 Eczacılar Odası: Her 4 ilaçtan biri bulunmuyor
09:10 Rihalılar yeni yıl faturalarını aldı: Doğalgaz buldukça zam geliyor
09:09 Kara hasret Serhat’ta felaket kapıda!
09:09 Tarihi değirmen parayla değil, susamla dönüyor!
09:08 Karaburun doğası RES tehdidi altında
09:07 Foza Yusif: Türkiye bazı bölgelerde DAİŞ'i aktifleştirdi
09:06 Halka kömür yerine taş dağıtıldı
09:00 29 OCAK 2023 GÜNDEMİ
08:57 Gazeteci Rojin Altay gözaltına alındı
08:39 Erzîngan ve Kayseri’de kaza: 5 ölü, 26 yaralı
28/01/2023
23:00 Avrupa’da İran protestosu
22:22 Mervan Şahnali için taziye kuruldu
21:48 İran’ın Xoy kentinde deprem
21:09 Amed’te halk konseri
19:44 İsveç NATO üyelik sürecini durdurdu
18:42 Tecride Karşı Uluslararası Delegasyon: İmralı sistemi lağvedilmeli
18:09 HDK Kadın Konferansı: 21’nci yüzyıl kadın yüzyılı olacak
17:32 Sınırı geçmeye çalışırken öldürüldü
17:26 Afyon ve Şakran'da açlık grevi sürüyor
17:04 Hatimoğulları: Her halk anadilinde eğitim görebilmeli
16:46 'Bağımlılığın nedeni özel savaş politikalardır'
16:05 HDP’li İpekyüz: Tecrit yaşamın her alanına yayıldı
15:52 74 yaşındaki Ok tutuklandı
15:26 Avcı’nın taziyesine kitlesel ziyaret
15:20 F Oturumu: Nebioğlu kardeşler serbest bırakılsın
15:15 Colemêrg’te tepki: Karaman’ın tutuklanması kabul edilemez
15:05 Wilson hastası için acil tahliye talebi
15:00 Tecrit, kadın ve özel savaş politikaları paneli: Tecrit kurumsallaştı
14:38 Aram Yayınevi’nin 10 yeni kitabı raflarda yerini aldı
14:37 HADEP'li Tanış ve Deniz’in akıbeti soruldu
14:22 ‘Barış ve adaletin yolu Roboskî’den geçer’
14:11 Dêrîk’teki kazada yaralanan bir kişi daha hayatını kaybetti
14:09 ‘Özgür bir dünya için mücadelemiz sürecek’
14:03 Cumartesi Anneleri Şayık ve Tayboğa’nın akıbetini sordu
13:17 Uluslararası Delegasyon: İmralı model olarak kullanılıyor
12:56 Tiyatroculardan ‘Hazinemiz halkımız’ kampanyasına destek