Cûdî’de engelleri aşarak yaşamı yeniden ördü

img
ŞIRNEX - Cûdî Dağı eteklerinde boşaltılan köyüne yeniden geri dönen Rengin Onuk, çevresindekilerin “yapamazsın” sözlerine rağmen toprağında üretimden vazgeçmedi. 
 
Devletin 1990’lı yıllarda “güvenlik” gerekçesiyle Kurdistan kentlerinde devreye koyduğu politikalar sonucunda binlerce köy yakıldı, insanlar yerlerinden edildi ve faili meçhul cinayetlere kurban gitti. İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) verilerine göre, çatışmaların yaşandığı 1984-1999 yıllarında 3 bin 700’e yakın köy ve mezra yakıldı, yıkıldı ve boşaltıldı. Olağanüstü Hal (OHAL) Bölge Valiliği’nin Kasım 1997 açıklamasına göre, 820 köy ve 2 bin 345 mezra boşaltıldı,  378 bin 335 kişi zorla yerinden edildi. İçişleri Bakanlığı’nın aynı döneme ilişkin verilerine göre, 945 köy ve 2 bin 021 mezra boşaltıldı, 358 bin 335 kişi yerinden edildi. İnsan hakları örgütleri, zorla yerinden edilen nüfusu “3 milyonun üzerinde” ya da “üç milyon civarında” ifade etse de bu konuda resmi rakamlarda netlik bulunmamakta. 
 
Bu süreçte boşatılan köylerden biri de Şirnex’in Silopiya (Silopi) ilçesine bağlı Cûdî Dağı eteklerinde bulunan Dader köyü idi. 1995 yılında askerlerin zorla boşalttığı köye 29 yıldır girişler yasak. Sadece mülk sahibi yurttaşlar, “izinle” köye girebiliyor. Her şeye rağmen toprağını ve köyünü bırakmayan 32 yaşındaki Rengin Onuk, köydeki yaşamı ve canlılığı sürdürmeye çalışan kadınlardan biri. Köyü boşaltıldığında 3 yaşında olan Onuk, 2018 yılında diğer köylülerle tekrar doğduğu topraklara dönerek buğday, arpa ve mercimek ekimini yapmaya başladı. Her yılın Ekim ve Kasım aylarında izin alan Onuk, belirli sürelerde köyde kalıp ekim yapıyor. Bölgedeki tek kadın çiftçi olan Onuk, sadece devlet baskısına karşı değil toplumsal cinsiyet rollerine karşı da mücadele veriyor. İnsansızlaştırılan köye yeniden ruh vermeye çalışan Onuk, verdiği çabayla birçok kadına da ilham oldu. 
 
‘AMACIM ALGILARI KIRMAK’
 
Tarım için “mecburiyetten değil sevdiğim için yapıyorum” diyen Onuk, kadınların tek başına her şeyin üstesinden gelebileceğini göstermek istediğini söyledi. Onuk, “Bu toplumda kadın olmanın çok dezavantajları var. Etrafımdakiler çoğu kez ‘Yapamazsın, edemezsin, sen mi yapacaksın' dediler. Dönemsel olarak işçi ihtiyaçlarımız oluyor ve daha çok kadınların gelip çalışmasını istiyorum. Çünkü kadınların iş potansiyeli erkeklerinden daha yüksek. Mesela erkekler traktör sürüyor ancak tarlalardaki taşları kadınlar ayıklıyor. Yani asıl emeği kadınlar veriyor” dedi. 
 
TARIMSAL ÜRETİMDE KADIN ETKİSİ 
 
Kadınların çiftçiliğe daha yatkın olduğunu söyleyen Onuk, “Geçmişten beri tarlalarda ağır işlerde kadınlar çalışıyor. Bunun yanında yemek hazırlama, taş toplama, ot toplama gibi işler de kadınlar tarafından yapılıyor. Erkeklere sadece traktör sürüp, kadınların topladığı taşları atma işi düşüyor. Kadınların verdiği emek değerli o yüzden onlarla çalışıyorum.  ‘Parsel benim siz çalışın’ mantığıyla değil birlikte çalışma düzenimiz var. Buğday, arpa ve mercimek ekiyoruz. İki senede bir ürünlerimizin durumuna göre mısır veya pamuk ekiyoruz. Ekinin ekilmesinden hasat zamanına kadar mazotundan gübresine, işçilerin gelişinden gidişine kadar hepsiyle ilgileniyorum. Daha çok buğday ekiyoruz. Buğdayda verim güzel ancak hayat çok pahalı, ekonominin durumundan kaynakla emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Mazot ve gübre çok pahalı. Girdi maliyetleri arttı. Ekmeğin fiyatı artıyor ancak buğdayı hala ucuza satıyoruz. Büyüklerimizden kalma bir iş olduğu için sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı. 
 
İktidarın politikaları nedeniyle çiftçiliğin bitme noktasına geldiğini ifade eden Onuk, şöyle devam etti: “Biz ekiyor, emek veriyoruz lakin kravatlılar yiyor. Halbuki üretici olmazsa üretim de olmaz. Üretmeyen bir toplum, bitmeye mahkum bir toplumdur. Çiftçiler yok oluyor veya yok olmakla yüz yüze. Çoğu çiftçi üretimi bırakıyor. Ürünü kaldırdığımızda borçlanıyoruz. Her şeye rağmen kadınlara çağrım; bu alana da yönelmeleridir. Çünkü kadınların doğaya iç içe oluşu çok daha bereketli ve renklidir." 
 
MA / Zeynep Durgut 
 
 

Diğer başlıklar

19:33 Çukurova’da kadınlardan öz savunma çağrısı
19:20 Wan direnişinin güler yüzlü çocuğu: İrademize sahip çıktık
19:07 Grevdeki işçiler gözaltına alındı
17:19 YSK, 2 il, 11 ilçe ve 7 beldede seçim itirazlarını reddetti
17:07 Şenyaşar, bariyerlere rağmen eylemini sürdürdü
16:55 Wan direnişinin sembolü Muhammed Orhan tahliye edildi
16:47 Seçimlerdeki şaibelerin araştırılması için önerge
16:44 Leyla Güven’e 5 ay ceza
16:41 Şiddet uygulayan polisler açığa alındı
15:24 Amed’de trafik kazası
15:13 Seçim sonrası yeni anket
14:37 İzmir’de asbestli gemi tepkisi
14:18 17 ve 18'inci turlarda da yeni başkan seçilemedi
13:35 1 Mayıs çağrısı: Adaletsiz düzene karşı alanlara çıkalım
12:46 Hatimoğulları: İktidarın 'çöktürme planı' çökmüştür
12:31 9. Amed Tiyatro Festivali'nde 19 oyun sahnelenecek
12:16 6 kadın gazetecinin davası ertelendi
11:49 Bahçeli seçim başarısızlığını görmedi: Oyumuz yüzde 16,62!
11:38 Cezaevi ve savcılığa İmralı başvurusu
11:37 ÇGD’nin ‘Yılın Başarılı Gazetecileri’ ödülleri sahiplerini buldu
11:31 Eylemdeki tutsağın annesi: Talepleri talebimizdir
11:05 BİSAM: Yoksulluk sınırı 57 bin 578 TL
11:01 Kobanê Davası'nda yarın tutukluluk incelemesi yapılacak
10:57 İstanbul’da ev baskınları
09:58 Altın fiyatlarında yeni rekor
09:10 KDP’nin alıkoyduğu gazeteciden 175 gündür haber yok
09:09 Tutsaklar ‘Abdullah Öcalan’a özgürlük’ eyleminde
09:06 Ayşe Gökkan: Özel savaşa karşı özsavunma halkası genişletilmeli
09:03 Celadet Elî Bedirxan için saygı gecesi düzenlenecek
09:02 Hevsel'de çok emek az kazanç
09:01 Wêranşar'da Çarşema Sor kutlanacak
09:00 16 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
08:30 Qileban’da kaza: 4 kişi hayatını kaybetti
08:17 DAİŞ’liler 100 küçükbaş hayvan kaçırdı
08:10 91 kurum ve isimden CPT'ye İmralı mektubu
15/04/2024
21:55 AK önünde Abdullah Öcalan için miting: Sessizliği kabul etmeyeceğiz
21:34 İsrail'den İran saldırısına karşılık verme kararı
21:27 Filistinli Gazeteciler Sendikası: İsrail mart ayında 6 gazeteciyi öldürdü
19:14 Girê Sor’da aracın çarptığı çocuk yaşamını yitirdi
18:34 Adana Kadın Platformu’ndan fail H.İ’nin beraatine tepki
17:12 Şemzînan’da polisten yurttaşlara tehdit ve hakaret
16:48 DEDAŞ'tan boş daireye 34 bin TL fatura!
16:36 Adalet Bakanlığı’nın üç kapısı da Emine Şenyaşar’a kapalı
16:28 BES-AR: Yoksulluk sınırı 66 bine dayandı
16:23 Üniformalı tacizine tepki: Özsavunmamızı geliştireceğiz
15:59 Medet Serhat'ın mezarına saldırıya dair suç duyurusu
14:59 Şirnex’te mahalle bekçisi bir kişiyi vurdu
14:53 Yargıtay savcısı Deniz Poyraz davasında taleplerin reddini istedi
14:15 Kamu emekçileri vergide adalet istedi
14:12 DEM Parti’den avukat Akalın’ın mezarına ziyaret
13:37 Sêrt kayyımının bıraktığı borç: 456 milyon TL
13:35 Kürt müziğinin son 13 yılından seçme eser akorları kitabı çıktı
13:33 Temelli'den Meclis'teki partilere: Ders çıkarma zamanı
13:14 İran 2 kolberi katletti
12:28 ‘Büyüyen mücadelemiz tecridi kıracak’
12:19 Beşiktaş yangınında itfaiye raporu çıktı
12:14 İsrail'de 'savaş kabinesi' toplanacak
12:14 Bütçe açığı daha ilk çeyrekte 500 milyar TL’yi geçti
11:58 Yargıtay seçimleri 17'nci tura kaldı
11:39 DİB’ten Kobanê Davası çağrısı: Hukuksuzluğa karşı tutum alın
11:10 Türkiye ile İsrail arasındaki ticaretin yasaklanmasına dair kanun teklifi
11:00 Merkez Bankası’ndan rekor zarar!
10:33 Benzine yılda yüzde 113 zam
10:25 Erkek şiddeti: 1 kadın katledildi 1 kadın ağır yaralı
10:09 TÜİK'in Şubat ayı işsizlik rakamı: 8,7
10:05 Biradost'a hava saldırısı
09:56 Gram altının fiyatı 2 bin 455 TL'yi aştı
09:49 Adalet Nöbeti eylemi farklı bir evreye taşınacak
09:37 Eylemdeki tutsak: Sesimizi herkese duyurun
09:12 Botan Vadisi bahar renklerine büründü
09:08 Tutsaklar ‘Abdullah Öcalan’a özgürlük’ talebiyle eylemde
09:07 KDP istihbaratının alıkoyduğu gazeteciden haber yok
09:06 Özel savaşa karşı mücadele hattı: Xwebûn
09:03 İhlallere karşı 'sokakta mücadele' çağrısı
09:01 Sêrtliler kayyım tahribatının ortadan kaldırılmasını bekliyor
09:00 15 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
14/04/2024
22:35 Teleferik kazasına ilişkin 5 tutuklama
22:27 Mûş'ta dereye düşen çocuk yaşamını yitirdi
21:20 75 yaşındaki tutsak Hatice Yıldız baygınlık geçirdi
20:05 Uzman çavuş tacizi Manisa’da protesto edildi
19:24 Amed’de galibiyet sevinci
18:38 Nehre düşen çocuk hastaneye kaldırıldı
18:35 Şarbajêr’e SİHA saldırısında bir genç katledildi
17:23 Amedspor, Kastamonu engellini aştı
16:48 Gümüşhane seçimlerinin yenilenme talebine ret
16:39 Özsavunmada bulunan kadın gözaltına alındı
16:09 30 yıllık tutsak tahliye edildi
15:28 Hakan Fidan İran Dışişleri Bakanı ile görüştü
14:55 9 kişinin öldüğü silahlı kavganın firari zanlısı 10 ay sonra yakalandı
14:36 Nisêbîn’de tacize karşı yürüyüş: Şiddete karşı özsavunmamızı geliştireceğiz
13:36 Tutsak yakınlarının Adalet Nöbeti farklı eylemlerle sürecek
13:05 Taciz faili uzman çavuşu darp eden 4 kişi serbest bırakıldı
12:45 İSİG: 3 ayda 425 işçi hayatını kaybetti
11:59 TJA’dan kampanyaya dair açıklama: Mücadele her koşulda sürecek
11:06 İran saldırının sonuçlandığını duyurdu, ABD’den İsrail’e uyarı
10:17 İsrail: İran yaklaşık 290 füze ve İHA ile saldırdı
10:14 İsrail çağrı yaptı: BM Güvenlik Konseyi bugün toplanıyor
09:51 Türkiye Metîna’da iki köyü bombaladı
09:44 Jin Dergi ‘Kadınların birleşik özgürlük mücadelesi ve Üçüncü Yol’ başlığıyla çıktı
09:11 Gazeteci Ahmet’ten 173 gündür haber yok
09:10 Ekonomist Önder: 'Beka' söylemi halklarda karşılık bulmadı
09:06 Tutsakların ‘özgürlük’ eylemi devam ediyor
09:01 Muayene raporu olmadan tutuklanan çocuk cezaevi kapısından döndürüldü!
09:00 14 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
07:54 THY ve Pegasus İran uçuşlarını iptal etti
13/04/2024
23:41 Soma’da iş cinayeti
23:28 İran, İsrail’e saldırı başlattı
22:52 Ürdün hava sahasını kapattı, İsrail'de okullar tatil edildi
22:42 Tecride karşı Kopenhag ve Mannheim’de miting
22:36 Şengalli kadınlar özsavunma hamlesi başlattı
20:33 Beyoğlu'nda silahlı saldırı: 1 kişi hayatını kaybetti
20:28 Zenûbiya Kadın Topluluğu'ndan şiddete dair açıklama
20:21 Gazeteci Dilan Oynaş tahliye edildi
19:13 Hedef gösterilen Evren Barış Yavuz tutuklandı
17:17 Teleferik kazasıyla ilgili 13 kişi hakkında gözaltı kararı
17:10 Meletî’de 3.7 büyüklüğünde deprem
17:05 Taciz faili uzman çavuş gözaltına alındı
16:58 1 Mayıs Platformu’ndan işçi katliamlarına karşı Taksim çağrısı
16:39 Teleferik faciasında 17 kişi hastaneye kaldırıldı
16:30 TJA'dan uzman çavuş tacizine tepki: Sessiz kalmayacağız
16:09 Qoser’de fidan dikimi gerçekleştirildi
16:08 Başkaya’nın ‘Uygarlık Paradigmasını Değiştirmek’ kitabı okuyucuyla buluştu
16:02 Edirne'de bir kadın katledildi
15:57 Adalet Nöbeti: Abdullah Öcalan'ın özgürlüğünde ısrarcıyız
15:52 DEM Parti Kadın Meclisi’nden uzman çavuş tacizine ilişkin açıklama
15:14 Pakistan’da silahlı saldırı: 10 kişi katledildi
15:06 İHD, hasta tutsak Demir, Güvel ve Zoraslan’ın tahliyesini istedi
14:49 Uzman çavuş tacizi yürüyüşle protesto edildi: Fail korumaya alındı
14:28 3 kişiyi katleden Cihan Oral hala yakalanmadı
14:08 Kayıp yakınları 3 kentte kaybettirilenlerin akıbetini sordu
13:55 Mexmûr’da yeni belediye eşbaşkanları belirlendi
13:54 Cumartesi Anneleri Ali İhsan Dağlı’nın faillerinin yargılanmasını istedi
13:32 Makine Mühendisleri Odası'ndan 'teleferik' açıklaması: Kontroller yapılmadı
13:28 Teleferik direği heyelan nedeniyle kırılmış!
13:00 Fransa’nın Türkiye’ye teslim ettiği kişi cezaevine konuldu
12:56 Avustralya’da alışveriş merkezine saldırı: 5 ölü
11:43 Eynerce Deresi fabrika atıkları nedeniyle köpüklü akıyor
11:30 Teleferik faciasında tahliye çalışmaları sürüyor: 128 kişi kurtarıldı
10:58 Mêrdîn'de ekmeğe yüzde 33 zam
10:51 MKM’de tenbûr atölyesi
10:03 İsrail’le ticarete dair paylaşıma gözaltı
09:44 Tutsaklar ‘Abdullah Öcalan’a özgürlük’ eyleminde
09:42 Gazeteci Ahmet 172 gündür KDP istihbaratının elinde
09:37 Ege Denizi’nde deprem
09:25 Çand Ma'dan kitap ve tembur kampanyası
09:11 Gazeteci Işık: Erdoğan uluslararası görüşmelerle tutunacak dal arıyor
09:08 Depli besiciler dertli: Günü kurtarıyoruz
09:06 Tecavüze uğrayan kadın: Dayanışma güç verdi, artık korkmuyorum
09:02 Beşiktaş yangın faciası: 29 kişi denetimsiz çalışma sonucu yaşamını yitirdi
09:01 13 NİSAN 2024 GÜNDEMİ