Asimilasyon merkezi YİBO'lara dair yeni çalışma

img
İSTANBUL - Asimilasyon merkezleri olarak kurulan YİBO'lar, "Şiddet ve Asimilasyon Aracı Olarak YİBO" adlı çalışmayla mercek altına alındı. Proje yürütücülerinden Özgür Ünal, "YİBO'larla çocuklukları çalınan bir nesil var" dedi. 
 
Kürt çocuklarının asimile edilmesi amacıyla kurulan Yatılı Bölge Okulları (YİBO), yeni bir projeye konu oldu. Hafıza Merkezi, "Şiddet ve Asimilasyon Aracı Olarak YİBO" adlı çalışmayla YİBO'ları mercek altına aldı. Hukuk öğrencisi Özgür Ünal ve Şükran Demir'in yürüttüğü proje kapsamında YİBO'larda okuyan 25 öğrenci ile şöyleşi yapıldı. Söyleşiler, e-kitap halinde 22 Mayıs'ta yayımlandı. Projenin belgesel formatının da Ekim ayına yetiştirilmesi bekleniyor. Yine e-kitap olarak yayınlanan çalışmanın baskılı hale getirilmesi hedefleniyor. Özgür Ünal, uzun bir süre üzerinde çalıştıkları projeyi Mezopotamya Ajansı'na (MA) değerlendirdi. 
 
YİBO'LARIN TARİHÇESİ
 
Ünal, YİBO'ların tarihçesinin 1938 Dêrsim Katliamı sonrası kurulan Elazığ Kız Enstitüsü'ne dayandığını ifade etti. 16 Haziran 1943'te Elazığ Kız Enstitüsü'ne müdür olarak atanan Avar'ın "medenileştirme" adı altında Dêrsim Katliamı'ndan kurtulmuş kız çocuklarını asimile etmeyi hedeflediğini dile getiren Ünal, 1962'de ise YİBO'ların kapsamlı bir proje olarak Meclis'e geldiğini kaydetti. Ünal, daha sonra yayımlanan bir genelgeyle dağlık bölgelerde olan çocuklar için YİBO'ların kurulmasının amaçlandığını belirtti.
 
YİBO'ların temel hedefinin asimilasyon olduğu vurgulayan Ünal, o dönemde Karadenizli milletvekillerinin talep etmesine rağmen kendi bölgelerinde YİBO'ların kurulmadığını, uygulama alanı olarak Kurdistan'ın seçildiğini anlattı. Ünal, bu durumu, "Bu da aslında YİBO'ların amacını gözler önüne seriyor" diye aktardı. 
 
Özgür Ünal
 
İSTİSMAR, TECAVÜZ, TACİZ
 
1980'lere gelindiğinde yatılı okullarda bir artışın yaşandığına dikkati çeken Ünal, 12 Eylül askeri darbesi ve köy boşaltma süreçleriyle YİBO'lardaki öğrencilerin sayısı ve YİBO'ların sayısında artış yaşandığını söyledi. 1990'da köy boşaltmalarından sonra açılan bu okulların sayısının 2000'lerin başında da hızla arttığını belirten Ünal, "Ancak kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla 2010 yıllarında YİBO'larda hak ihlalleri, istismar, taciz, tecavüz durumları ortaya çıkıyor. Bu yüzden kapatılma süreçleri başlıyor. 2010'dan sonra hızlı bir şekilde kapatılıyor. Artık bu okulların birçoğu İmam Hatip Okulu'na, askeri yerlere dönüştürülüyor" ifadelerini kullandı. 
 
'GECELERİ YİBO'LARDA KALAN ASKERLER VAR’ 
 
Hala varlıklarını sürdüren YİBO’lara ilişkin bilgilerin az olduğunu ifade eden Ünal, bilgilerin arşiv oluşturması açısından önemli olduğunu kaydetti. Elde ettikleri bilgileri YİBO'larda şiddet, asimilasyon, toplumsal cinsiyet rollerinin yeniden üretilmesi ve mekânsal yapı şeklinde başlıklar atlında topladıklarını dile getiren Ünal, "Özellikle mekânsal yapı çok ilgimizi çekti. Çünkü özellikle Kurdistan'daki YİBO'ların çoğunluğu askeriyeyle içli dışlı, askeriyenin yanında kurulmuş. Hatta bazen geceleri askerlerin YİBO'larda kaldığına dair anlatılar da oldu. Atış talimlerinin sesleri, öğrencileri ders esnasında rahatsız ettiğini dile getiren öğrenciler bile oldu" diye konuştu. 
KIZ ÇOCUKLARI HEDEF ALINDI
 
YİBO'larla özellikle kız çocuklarının hedef alındığını ve asimile edildiğini dile getiren Ünal, "Bunun nedeni biçilen toplumsal cinsiyet rollerinden kaynaklı. Dilin taşıyıcısını anne olarak gördükleri için dilin kız çocukları üzerinden daha çabuk yayılacağını düşünüyorlar. O yüzden kız çocuklarının acilen 'medenileştirilmesi' ve Kürtlükten arındırılması gerektiğini dile getiriyorlar. Bunu da Türkçe öğreterek, Türkleştirerek yapmaya çalışıyorlar. Bu enstitünün YİBO’larla ortak özelliği de budur. Ulus devletin tarih boyunca asimilasyon için kullandığı en etkili yöntemlerden biri eğitim olmuştur. YİBO'larda da özellikle Kürtçe yasakları çok öndeydi. Buralar çocuklara 'Kürtçenin yasak' denildiği ilk yerlerdi" dedi. 
YİBO'larda yetişen çocukların içe kapanık, özgüven eksikliği yaşadıklarını belirten Ünal, Baskı, şiddet ve asimilasyona rağmen devletin istediği profilin dışına çıkan çok sayıda öğrencinin de olduğunu dile getirdi. Ünal, "Kendi Kürtlüğünü, kendi kimliğini savunan ve bilinç düzeyine artıran, üreten devam ettiren bir profilin yanı sıra buna karşın bir profil de ortaya çıktı. Kürtlük bilincini geri plana atıp kendini Türk ya da daha dindar olarak gören, bu asimilasyonun etkisine giren birçok öğrenci de oldu" diye belirtti. 
'ÇOCUKLUKLARI ÇALINAN BİR NESİL VAR’ 
 
Projeye başladıkları dönemde YİBO’lara dair çok fazla araştırmanın olmadığını gördüklerini söyleyen Ünal, şöyle devam etti: "E-kitabını çıkardık, belgeselini de oluşturacağız. Fakat bunların da yeterli olmadığını gördük. Yüzlerce çalışma da yapılsa bunun yeterli olmayacağını düşünüyoruz. Çünkü çok yoğun bir konu. YİBO'larda yaşananlar, 'Orada yaşanıp orada kalsın' denmemeli. Umarım yaptığımız çalışmalar, yolu YİBO'dan geçen arkadaşlara ses veren bir yerde olur. YİBO'larla çocuklukları çalınan bir nesil var. Hatta etkileri devam ediyor. Kitabımızı da onlara ithafen yazdık. Umarım bir nebze de olsa daha sonraki yüzleşmelerde, hukuki anlamda bir faydası olur."
 
MA / Ömer İbrahimoğlu

Diğer başlıklar

09:35 Bayram alışverişi sönük geçiyor
09:32 Tutsakların ‘özgürlük’ eylemi sürüyor
09:08 Deniz'ler büyüyor!
09:08 Çiftçi taban fiyata tepkili: Gelir masrafa gidiyor
09:07 Hüda Kaya’nın duruşması öncesi kızından çağrı
09:06 Giresunlular maden protestosuna hazırlanıyor
09:05 Tuncel: AKP, Kürtsüz ve demokrasisiz bir cumhuriyet inşa etmek istiyor
09:01 15 HAZİRAN 2024 GÜNDEMİ
14/06/2024
23:47 Şengal Dağı’nda yangın
22:50 Nöbetler 11’inci gününde: Kayyım defol
22:36 İstanbul’da halk toplantıları: Tecridi kırma ve örgütlülüğümüzü yükseltme zamanı
22:08 İstanbul Nöbeti 7’nci gününde: Mücadelemiz ortak
20:29 Ev işçileri eylemde
20:20 Tahliye edilen 30 yıllık tutsağa görkemli karşılama
20:13 Hatimoğulları: Halklar kazanacak
Bayındır: İrademize sahip çıkıyoruz
19:08 Hayvanlar için eylem 22’nci gününde
17:46 Eğitim Nöbeti 20 gündür devam ediyor
17:36 Ege'de orman yangınları: Uçak Bafa Gölüne düştü
16:42 Hatimoğulları'ndan Akdeniz Belediyesi'ne ziyaret
16:34 Wan ve Adana'da ‘Özgürlüğe ses ver’ eylemi
16:23 1 Mayıs kutlamaları nedeniyle tutuklananlara disiplin soruşturması
16:21 Eğitim Sen Bakan Tekin’e yılsonu notu ‘sıfır’ verdi
15:21 Depremzede Kaya’nın eylemi 7’nci haftasında
15:10 Belediye çalışanları ‘düşük tazminata’ karşı eylemde
14:53 İmralı'ya aile ve avukatlardan bayram başvurusu
14:48 Gazeteci Serdar Karakoç’a şartlı tahliye
14:40 ÖHD’den Wan Barosu’na Abdullah Öcalan için başvuru
14:39 Adana'da zam tepkisi: Ulaşım bir haktır, zamlar geri alınsın
14:06 Hukuk örgütleri: Adil yargılanma hakkı artık bir rivayet
13:45 İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde işçi eylemleri büyüyor
13:43 Danıştay'a yeni müfredatın iptali için başvuru
13:33 Çinli #MeToo aktivistine beş yıl hapis cezası
13:13 İHD eşbaşkanına polis takibi ve taciz
12:36 DEM Parti’den İşçi Direnişi’nin yıl dönümünde ortak mücadele çağrısı
12:33 İYİ Parti’den bir istifa daha: Sandalye sayısı 35’e düştü
12:17 Fail asker-polis olunca 'cezasızlık' değişmiyor
11:19 6 yıl geçmesine rağmen yas tut(a)madı
11:12 Sêwereg’te silahlı kavga: 1 ölü, 5 yaralı
11:04 Hollanda'da tutuklanan gazeteci Karakoç için çağrı
10:13 Abdullah Öcalan'ın avukatı: Tecrit yoksa neden CPT raporu açıklanmıyor?
10:00 Elçi davasında cezasızlık: Hukuk Kürtler için işlemiyor
09:28 Tutsakların ‘özgürlük’ eylemi devam ediyor
09:24 Sêrt'te siyasi parti başkanları kayyıma tepkili: Haksızlık
09:19 İBB Meclis üyesi: Edirne'de ayrı Hakkari'de ayrı kanun uygulayamazsınız
09:18 Antalya S Tipi'nde tutsaklara hücre cezası
09:17 Ne satan ne alan memnun!
09:11 Êlih kayyımı 290 milyon faizle 545 milyon kredi çekmiş
09:04 CPT önünde 'Öcalan'a özgürlük' diye haykıracaklar
09:03 Deniz Poyraz Korosu: Her dilden şarkılarla Deniz’i yaşatacağız
09:02 Kayyımın yeni imar planı da mahkemeden döndü
09:01 Şırnak Cezaevi'nde su ve hastaneye sevk sorunu
09:00 Şirnex'te 6 ayda 20 yasak
09:00 Av. Cinbaş: Kayyım ataması hukuki değil siyasidir
09:00 14 HAZİRAN 2024 GÜNDEMİ
13/06/2024
23:29 Pendik'te kayyım protestosu
22:45 Eğitim Sen Êlih şubesinden Kürtçe kurs mezun töreni
22:35 Nöbet eylemi 10'uncu gününde: Vazgeçmeyeceğiz
22:22 DEM Parti’den Erdoğan’a Demirtaş yanıtı: Talimatlı mahkeme bile yalanladı
22:00 Nurettin Çelik 30 yılın ardından tahliye edildi
21:45 İrade gaspına karşı İstanbul nöbeti 6’ıncı gününde: Çözüm ortak mücadele
20:48 Öğretmen Sendikası: Kazanana kadar alanı terk etmiyoruz
20:38 Adalet Nöbeti Deniz Poyraz'a adandı
20:31 HDP binasına saldırı davası: Sanığın mesajlaşmaları dosyada
20:05 '15-16 Haziran ruhuyla mücadeleyi büyütelim'
19:30 İspanyol gazeteciyi azarlayan Erdoğan Demirtaş ve Kavala için ‘terörist’ dedi
19:10 Akbelen davasında talepler reddedildi
18:59 İzmir'de Wan protestolarında tutuklanan 9 kişiye tahliye
18:55 Adana'da KHK'lilerden ‘bu zulmü durdurun' çağrısı
18:48 Ekolojistlerden ‘karalamalara’ yanıt: Dava açacağız
18:45 CHP’den MHP’ye tehdit yanıtı: Haddinize değil
18:23 Colemêrg’te miting sonrası yürüyüş
18:14 Bozan: Akdeniz buluşması tepkimizin sonu değil başlangıcıdır
18:01 Hatimoğulları: Kayyım derhal el çektirilsin
Bakırhan: Hakkari biziz, siz olsa olsa gaspçı olursunuz
17:27 Sinpaş otelin inşaatı mühürlendi
17:26 Darp edilerek gözaltına alınan Avşar serbest bırakıldı
17:13 İnşaattan düşen 2 işçi yaralandı
17:04 Kayyıma karşı mitingde direniş mesajları: Bu politika kaybedecek
16:47 Akış'tan mitinge mesaj: Direnmeye devam edeceğiz
16:37 Sêrt Belediyesi’nde ‘jinkart’ uygulaması
16:36 3 ilde orman yangını
16:30 İsrail ordusu Cenin’e girdi
16:05 Kayyıma karşı miting onbinlerin katılımıyla başladı
16:03 'KCK Akademi' davasında 12 kişi beraat etti
15:21 MHP’li Yalçın’dan Özel’e tehdit
15:19 CHP'li belediyeyi protestoda biber gazlı müdahale
14:42 Colemêrg’e akın var, Depin’de kontrol noktasında kuyruk oluştu
14:30 Colemêrg'de iki koldan miting alanına yürüyüş
14:29 Emekçiler 'tasarruf paketi'nin iptalini istedi
14:14 Tecavüz failleri ile mağdur aynı hastanede çalıştırılıyor
13:54 Îdir ve Riha’da Kurban Bayramı öncesi ekmeğe zam
13:48 Tarım Orkam-Sen'den 2 günlük bayram izni protestosu
13:28 6 kadın gazeteci hakkında ceza talebi
13:26 Erkek şiddeti: 1 kadın ve 1 çocuk katledildi
13:10 Hukuk örgütlerinden Ankara Barosu'na İmralı dilekçesi
13:03 Eğitim Sen raporu: Sorgulamayan, itiraz etmeyen nesil yaratılmak isteniyor
12:34 İzBB çalışanları barikatı yıktı
12:23 Yılın ilk 5 ayında 738 işçi yaşamını yitirdi
12:14 Özel'den 'ittifak' açıklaması
12:01 Hewlêr’de rafineride çıkan yangın söndürülemiyor
11:50 Tepki çeken 'etki ajanlığı' yargı paketinde yer almayacak
11:45 Belediyenin su hizmetine 'tasarruf' engeli
11:35 Abdullah Öcalan ile görüşmek için başvuru
11:34 Amed'in 'Stratejik Planı' halka soruluyor
10:51 Kayyıma karşı yola çıkanlar Colemêrg'e vardı
10:45 Gazeteci Müftüoğlu’na ceza talebi
10:45 ATK’den beklenen rapor gelmedi, duruşma yine ertelendi
10:37 İmralı'daki tutsağın kardeşi gözaltına alındı
10:27 Tutsak Bataray’ın ‘sakıncalı’ şiirleri kitaplaştırıldı
10:19 Türkiye işçiler için en kötü 10 ülke arasında
10:04 16 ilde 58 gözaltı
09:58 Tutsaklar 200 gündür ‘özgürlük’ eyleminde
09:41 Eşbaşkan Sincar'ın yurtdışına çıkışına engel
09:27 Parası kesilince provokatörlüğe sarıldı
09:07 Koltuk değneğiyle irade gaspına karşı nöbette
09:07 Sanatçılardan kayyım tepkisi: Darbe, işgal ve iradeye ipotektir
09:05 MEBYA-DER kongresi: Çözüm için Abdullah Öcalan özgür olmalı
09:05 Şüpheli ölümde günlük kayıp
09:04 Poyraz davası Yargıtay'da: Siyasi failler açığa çıkarılmalı
09:01 Av. Sevimli: Kayyım politik haydutluktur, yasal temeli yok
09:00 13 HAZİRAN 2024 GÜNDEMİ
08:46 Saldırılarda 2 bin hektar ekili alan ve 19 bin ağaç yandı
08:29 Colemêrg'ê doğru yola çıktılar
12/06/2024
23:32 MA Music Günleri'nin finali Colamêrg direnişine armağan edildi
23:26 Mêrdîn, Colemêrg mitingine hazır
23:19 Çocuklar günde 12 saat çalıştırılıyor
22:18 Eğitim Nöbeti 18’inci gününde dayanışmayla devam etti
22:12 KHK eyleminde kayyım ve eğitim müfredatına tepki
21:44 TÖP:Çocukların kaderi ne işçilik ne de yoksulluk
21:37 Wan Büyükşehir Belediyesinden JINKART müjdesi
21:26 İrade gaspına karşı nöbet sürüyor: Colemêrg mitinginde mesaj güçlü olmalı
20:11 Tecride yanıt vermeyen bakan ‘sayın’ tartışması açtı
20:03 İstanbul’da kayyım yürüyüşü: Kabul etmiyoruz
19:29 İranlı kadın yönetmen cezaevinde öldürüldü
18:54 İran’da kadın karikatüriste sanat cezası: 6 yıl hapis
18:42 Tahir Elçi Davası: Mücadeleyi yükseltelim ki aydınlık kazansın
18:34 Amed Sağlık Platformu’ndan bakanlığa Boğmaca aşısı çağrısı
18:14 İHİK’in toplantısından çıkan ÖHD’li: Sanki tecrit yokmuş gibi davranıldı
18:05 Wan’da 7 gözaltı
18:01 DEM Parti’li Avşar'a adliyede darp ve gözaltı
17:46 İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde işçiye polis barikatı
17:34 Eşbaşkan Uğur tahliye edildi
17:08 Beraat kararı protesto edildi: Tahir Elçi’nin faillerini tanıyoruz
17:02 Elçi cinayeti cezasızlıkla sonuçlandı: 3 polise beraat
16:57 ÖHD Ankara Barosu'na İmralı başvurusu yapacak
16:50 Belediye önündeki provokatörlerden birisi AKP adayı çıktı
16:34 'Demokrasi Yürüyüşü' Colemêrg'de: Kayyımı göndereceğiz
16:22 ‘Demokrasi yürüyüşü’ Colemêrg'e vardı
16:17 Tecavüz failleri tutuklandı
15:59 Tahir Elçi davasında avukatlar salonu terk etti
15:55 Tutsak yakınları Adalet Bakanı Tunç ile görüştü