Kaya: Entegrasyon için hızlıca yasal düzenlemeler yapılmalı

img

AMED - Silah bırakma törenini yerinde izleyen DTSO Başkanı Mehmet Kaya, sürece katkı sunmak için üç başlıkta planlama yaptıklarını belirterek, iktidarın silahsızlanma sonrası entegrasyon için hızlıca yasal düzenlemelerin yapılması gerektiğini kaydetti. 

 
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’ta yaptığı “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı”nın etkileri sürüyor. Abdullah Öcalan’ın çağrısından sonra aralarında KCK Eşbaşkanı Bese Hozat’ın da bulunduğu 30 kişilik Barış ve Demokratik Toplum Grubu, Federe Kürdistan Bölgesi’nin Süleymaniye kentinde bulunan Şikefta Casenê’de silahlarını yakarak imha etti. 
 
Grubun silahlarını imha törenine katılan Amed Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkanı Mehmet Kaya, izlenimlerini ve sürecin tamamlanması için yapılması gerekenlere dair değerlendirmelerde bulundu. 
 
Kürt sorununun çözülememe halinin birçok alanda kayıplara neden olduğunu anımsatan Kaya, birçok kez bu meselenin çözümü için atılan adımların da sonuçsuz kaldığını kaydetti. Bu endişesiyle yola koyulduklarını belirten Kaya, “Her ne kadar önlem alınacağı, bir provokasyon oluşmasına izin verilmeyeceği duyumları alınsa da endişelerimiz vardı. Çünkü Ortadoğu’daki önemli bir barışın adımından bahsediyoruz. Çünkü herkesin barış istemediğini biliyoruz. İki taraf içindeki unsurların da, dışarıda ki unsurların da bu işle ilgili sorun yaratabileceği endişesi hepimizde hakkimdi” dedi. 
 
‘ÇÖZÜME YÖNELİK ÇABA OLDUĞU GÖRÜLÜYOR’
 
Tören öncesi ve sonrası devletin, bölgedeki Kürt partilerin ve DEM Parti’nin birlikte çalıştığını ve herhangi bir “provokasyon” çıkmasına izin vermeyecek bir koordinasyon oluştuğuna tanıklık ettiklerini kaydeden Kaya, “Aslında bu başlı başına bu sürecin oldukça iyi yürüdüğünün bir işaretiydi. Yani her ne kadar tartışmalar sanki gizli kapaklı bir şey oluyor gibi ya da hiçbir şey olmuyor gibi olsa da aslında öyle olmadı. Bir çalışmanın olduğu ve bu çalışmanın da temel anlamda çözüme yönelik çalışma olduğunu görebiliyorsunuz. Zaten diğer çözüm adımlarından veya süreçlerinden farklı olarak görünende de bir direnç var. Gerek Kürt siyasetinin, Abdullah Öcalan’ın, en karşıtı olan Milliyetçi Hareket Partisi’nin (MHP) Genel başkanının devlet gözüyle yaklaşması, AK Parti’nin öyle veya böyle süreci bir şekilde sahiplenmesi, CHP’nin süreci sahiplenmesi bu sorunun çözümüne dair bir direncin olduğunun göstergesidir” diye belirtti.  
 
‘HIZLI BİR ŞEKİLDE DÜZENLEME YAPILMALI’
 
Silah imha töreninde de önemli mesajlar verildiğinin altını çizen Kaya, “Silah bırakma bir organizasyon gerektiren veya Birleşmiş Milletler (BM) veya tarafsız yapılar üzerinde bir süreç gelişmesi gerekiyor. İkincisi silah bırakanlar ne olacak? Geri çekildiği için silahsız mı yaşayacak?  Demek ki silah bırakanların da ne olacağıyla ilgili de bir mesaj var. Silah bırakıyorsa o zaman bir entegrasyon ve normalleşmesinin sağlanacağı adımların da atılması gerekiyordu.  Örgüt gerekli adımları attı. Artık hükümetin bir adım atması gerekiyor. Bu sürecin biran önce sonuçlandırılması gerekiyor. Bu insanların bir şekilde normal yaşama dönmeleri gerekiyor. Bununla ilgili yasal düzenlemelerin bir an önce yapılması gerekiyor. Ortadoğu da bir insana ‘sadece siz silah bırakın, silahsız kalın’ demek onu ölüme mahkûm etmekten farklı bir şey değildir. Ortadoğu’da elinde silah olan bir yapılanmayı kendi ülkenizle ilgili sorunu çözme anlamında yol alacaksanız, bu düzenlemeyi çok hızlı bir şekilde yapmanız lazım” diye konuştu.  
 
Yıllardır, “Kandil yapar mı? Kandil silah bırakır mı? Kandil kimin kontrolünde?  Kandil bu silahsızlanmaya sıcak bakar mı?” sorularının sorulduğunu hatırlatan Kaya, “Bu soruların cevabını göstererek, tamamen ortadan kaldırdılar. Dünyadaki çatışmalı süreçlerin nasıl bittiğini, neler olduğunu okuyorduk. Ama şunu gördük; bu süreç Devlet Bahçeli'nin çok net bir ifadesiyle başladı. Bahçeli, Abdullah Öcalan’ın Meclis’te konuşması yönünde çağrı yaptı. Hakikaten dünyada bu tür süreçlerde bu örnekler yaşanmaz. Şimdi ben o seremoniyi (silah yakma) tam da buna bir karşılık olarak görüyorum. En üstten atılan adıma örgüt de en üstten bir adım attı ve dedi ki; ‘Hiçbir pazarlık yapmadan kendimi feshederek, silahları yakıyorum ve Bahçeli'nin dediği yani koşulların yaratılmasını bekliyorum. Buyurun adım sizde.’ Tam da biraz böyle bir seromoni gördüm” ifadelerini kullandı. 
 
‘SÜREÇ ZAMANA YAYILMAMALI’
 
Bu sürecin hızlıca sonuçlandırılmasının öneme dikkat çeken Kaya, provokasyon uyarısında bulundu. Sürecin zamana yayılmasının kendisiyle birlikte riskleri de beraberinde getireceğini kaydeden Kaya, “İki ölçekli risk var. Bir dış, bir de içeride geçmiş deneyimlerde yaşadığımız riskler vardır. Sonuçta Ortadoğu'da bir şekillenme var. Suriye'ye, Irak'a, İran'a, İsrail'e baktığımızda orada farklı bir siyasi süreç izleniyor. Kürtlerin, Türklerin ve Arapların bu coğrafyada birlikte barışık bir şekilde yaşamalarıyla ilgili dış güçler bugün bu işin olmasının önünde engeldir. Görebiliyoruz. Birde 2013-15 arası çözüm sürecinde yaşadığımız içerideki provokasyonları hatırlayalım. Her ne kadar, ‘O dönem emniyete, adliyeye, her şeye FETÖ hakim olduğu için bu provokasyonlar yaratıldı’ gibi bir ezberimiz olsa bile bence yalnızca o değil. Devlet içinde de birçok yapılanma barış sürecinin oluşmaması ile ilgili provokasyon yapacaklar. Yıllar boyu bu örgüte karşı şu dil hakimdi; ‘Dağda savaşacağına gel ovada siyaset yap.’ Şimdi bunu söyleyen insanların bir anda bu insanlara siyaset kapısının açılmasından rahatsız olduklarını görüyoruz. Bu demektir ki; Türkiye'de maalesef savaştan beslenen büyük bir çıkar grubu var. Bunun işin içerisinde ekonomisinden adaletine kadar, kamu içerisinde, siyasette önemli bir kadro var” şeklinde konuştu. 
 
‘HUKUKİ GÜVENCE HIZLICA SAĞLANMALI’
 
İktidarın hızlıca bu sürecin güvenliğini sağlayacak adımları atması gerektiğini kaydeden Kaya, “Hepimiz bu işe müdahil olmak istiyorsak ki olmalıyız. 2013-15 döneminde yaşadığımız sorunların bir daha yaşanmaması için hukuki bir düzenlemenin hızlı bir şekilde yapılması gerekiyor. Bunun için bir tarafın konuşmasına ve bir tarafın talepte bulunmasına gerek yok. Eğer biz bu barışı sağlayamazsak her iki kesim (Türk-Kürt) de büyük zarar görecek. Hem Kürtler hem de hükümet ve ana muhalefet partisi bu işin farkındadır. Eğer bu barış sağlanmazsa Türkiye sıkıntılı bir evreye girecek ve bu sıkıntılı evrede herkes kaybedecek. Bu süreç ise herkesin kazanacağı bir süreç ve tamamen hükümetin, Meclis’in çok hızlı adımlar atarak güvenliği sağlaması gerekiyor” dedi. 
 
‘TÜRKİYE BU FIRSATI HEBA ETMEMELİ’
 
Kürt sorunuyla ilgili taleplerin tartışılması için zeminin oluşturulmasının önemli olduğunu aktaran Kaya, “Zeminin olabilmesi için de silahın ortadan kalkması gerekiyor. Dolayısıyla silah ortadan kalktıktan sonra demokratik ortamı sağlayacak tartışmaların içine çekileceği düzenlemelerin Meclis’te yapılması gerekiyor. Bu yapılmazsa hem dış hem iç provokasyonları daha çok göreceğiz. Dönem dönem bazı ırkçı paylaşımların bir anda 30-40 milyon görüntülemeler aldığı, paylaşımlar aldığını görebiliyoruz. Bunların hiçbiri tesadüf değil. Bunlar kesinlikle bazı merkezlerden yönlendirilen ve toplumda toplumun sinir uçlarına dokunarak, kutuplaştırmayı hedefine koyan çalışmalardır. Buna karşı duyarlı olmak zorundayız. Bu fırsatı Türkiye heba etmemeli. Onun için de hızlı bir şekilde hükümet ve Meclis adımlar atmalıdır” dedi. 
 
SİYASİ PARTİLERLE TEMAS SÜRECEK
 
Hem Amed Kent Koruma ve Dayanışma Platformu hem de DTSO olarak bu sürece dair 3 aşamalı bir programlarının olduğunu kaydeden Kaya, “Birincisi, siyasi partilerle, cumhurbaşkanıyla, Meclis başkanıyla yeniden bir görüşme trafiğini başlatmak hedefimiz var. Amacımız bu sürecin Meclis’te hızlandırılması ve silahsızlandırmayı, entegrasyonu sağlayacak düzenlemelerin yapılmasıdır. Buna dair görüşmelerimiz olacak ve önceliğimiz bu olmalı. İkincisi de şiddet bittikten sonra o insanların topluma entegrasyonudur. Silahsızlanma ile birlikte entegrasyon sürecinde yaşanabilecek olan sıkıntıların önüne geçme, toplumsal direnci arttırma, buna güç verme, destek verme anlamında da ortak çalışmalarımız olacak. Üçüncüsü, Kürt sorunu sadece PKK ile oluşan, PKK'nin şiddeti ile oluşan bir sorun değil. Bu bir sonuç ve dönüp baktığımız zaman 1923'lerden başlayan bir Kürt sorunundan bahsediyoruz. Herkes bulunduğu alanda cumhuriyetin kuruluşundaki Kürt sorununu yaratan sorunlar neyse bunların hızlı bir şekilde ortadan kaldırmamız lazım. Kürt sorununun yeniden çıkmasını engelleyecek çalışmaların yapımında ekonominin çok önemli olduğunu ifade ediyoruz. Bölgenin bir an önce yaşam standartlarının arttırılması gerekiyor. Buradan dışarıya artık genç nüfus vermek istemiyoruz” dedi. 
 
MA / Berivan Altan - Sema Bingöl
 

Diğer başlıklar

16:23 Abdullah Öcalan'dan 1 Eylül mesajı: Barış bir temenni değil somut gerçekliktir
16:03 ‘Barış Mitingi’nde Abdullah Öcalan posteri açıldı
15:41 Wan’da Gezici ve Abi için taziye ziyareti
14:33 ‘Barış Mitingi’ başladı: Sürece katılımın önünün açılması zorunludur - CANLI
14:06 'Devlette yer alacaksak iktidar Kürt kimliğini kabul etmelidir'
14:00 Bahaddin Ay için kurulan taziyeye kitlesel ziyaret
13:45 HPG: Türkiye’nin saldırıları sürüyor
13:43 Amed Görme Engelliler Spor Kulübü kuruldu
13:35 BM’den İran’a Şerife Muhammedi mektubu
12:49 Ağustos ayında 37 üründen 30'u zamlandı
12:17 Kolombiya İsrail'e kömür ihracatını tamamen yasakladı
12:15 ABD’li sosyolog Calhoun’dan sürece destek mesajı
11:07 Suriye’de ‘Öcalan ile görüşmek ‘ için 10 günde bine yakın imza
10:50 Mazlum Abdi: Suriye artık 2011 öncesinin Suriye’si olmayacak
10:28 Agirî'de "Barış Yürüyüşü'ne çağrı
09:56 X’te #RojinİçinYargıYolunuAçın hashtagi açıldı
09:46 Hamas Sinwar’ın ölümünü teyit etti, Ubeyde için iddialar var
09:34 Jin dergi yeni sayısında 'kadınların barış arayışı'na odaklandı
09:16 Akademisyen Berwarî: Irak ittifaklar çerçevesinde bölüşülüyor
09:02 33 yıl sonra tahliye olan Güzel: Komisyon üzerine düşeni yapmalı
09:02 Vicdani retçilerden komisyonda dinlenmek için başvuru
09:01 Komisyon üyesi Bilici: Bir süreç işletiyorsanız muhatabıyla da görüşmeniz gerekir
09:01 ANKA-DER’de kayıtlar başladı
09:00 Kürt Araştırmaları Derneği'nin talebi: Kürtçeye statü, Kürtçe eğitim
09:00 31 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
30/08/2025
23:04 2 Eylül Kuruluş Festivali: Beritanlaşarak, İbrahimleşerek mücadeleyi büyütüyoruz
21:56 DEM Parti: Yarın Riha'da buluşalım
21:17 Sebahat Tuncel: Öcalan Meclis'te siyaset yapabilmeli
20:53 Hesekê’deki DAİŞ operasyonun sonuçları açıklandı
19:34 Gençlerden 1 Eylül mitingine davet
19:28 Husiler, Ahmed er-Rehavi’nin öldürüldüğünü doğruladı
19:25 Tarihçi Aydın: Kürt hareketinin aldığı riski savunmak gerekir
19:16 Serinlemek için girdiği sulama kanalında boğuldu
19:05 Yatalakken tutuklanmıştı: 1 yıl sonra tahliye edildi
18:46 Kerboran'daki yangın söndürüldü
18:30 Kürt işçilere saldırıya tepki: Münferit değil
18:16 Karatepe memleketi Bismil’de toprağa verildi
17:57 Sedat Arslan için taziye kuruldu
17:46 Amed’de kaza: 1 ölü, 16 yaralı
17:00 Hevsel'deki yangın kontrol altına alındı
16:58 Wan'da 'barış' paneli: Öcalan'ın özgürlüğü noktasında adım atılmalı
16:42 Qamişlo'da 'Adem-i Merkeziyetçi Bir Suriye’ye Doğru' paneli
16:24 Demokratik Birlik İnisiyatifi’nden Çewlîg’te buluşma
16:07 Amed Kent Konseyi Dil Meclisi yönetimini belirledi
16:01 Agirî ve Ankara'da 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
15:44 TUAY-DER Êlih Temsilciliği yeni yönetimini belirledi
15:37 Wan Gölü’nde ölü bulunan kadının kimliği belli oldu
15:34 Wan-Colemêrg yolunda kaza: 4 ölü
15:17 İdama mahkum edilen 3 kadına İtalya’dan fahri vatandaşlık
15:15 Westan’da orman yangını
15:14 Arap Dünyası Sosyal Demokratlar İttifakı Başkanı Bafil Talabani oldu
15:08 Hasta tutsaklar Tenzile Acar ve Emin Aladağ için tahliye talebi
14:46 30 yıl tutsaklığın ardından Amed’de karşılandı
14:43 Zorla Kaybedilenler Günü: İHD'den 10 talep
13:46 Kayıp yakınlarının adalet talebi büyüyor
13:45 Kerboran'da orman yangını
13:26 Kürt yazarlar buluşmasında 'birlik' mesajı
13:20 AKP’li başkanlardan partilerine ‘üvey evlat’ tepkisi
13:00 Tutsaklara cezaevi koridorları temizlettiriliyor
12:53 Cumartesi Anneleri: Barış geçmişin adil aydınlatılmasıyla mümkün olur
12:51 İstanbul'un 1 Eylül programı belli oldu
12:20 DAİŞ'e karşı operasyonda 39 kişi yakalandı
12:19 Tahliye edildikten 7 ay sonra hayatını kaybetti
12:10 Amed’de 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
11:43 Amed’te tiyatro sahnesi Jîn oyunuyla 'perde' diyecek
11:41 Deprem konteynerinde yangın: 3 yaşındaki çocuk öldü
11:20 Riha’da şüpheli kadın ölümü
11:04 Barış Kürsüsü'ne katılan kadınlar: Sürece büyük katkı sunacağız
09:55 1 Eylül çağrısı: Newroz ruhuyla karşılayalım
09:53 Çelebi: Çözümün muhatabı işçi sınıfı ve emekçilerdir
09:44 Erdîş’te halkın önerileriyle hizmet üretiliyor
09:40 KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak'tan TİS tepkisi: Süreç heba edildi
09:14 ‘Hasta tutsakların özgürlüğü barışın en somut adımıdır’
09:13 Komisyon üyesi Ekmen: Herkes için demokrasi ve adalet sürece güveni arttırır
09:06 Engelli çocuğa tecavüz: Karın ağrısıyla götürüldüğü hastanede doğum yaptı
09:06 Karadeniz’de köy köy süreç buluşması: Endişe ve öneriler Öcalan'a iletildi
09:05 Tarihi kale halka kapalı
09:04 Belediyeden kentsel dönüşüm gaspı: Halk 'adil sözleşme' istiyor
09:03 ÖHD'li Akın: Tecrit sürüyor, halkın beklentisi somut adım
09:02 Öcalan bir ütopyayı gerçekleştiriyor
09:00 30 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
08:36 Hesekê’de DAİŞ'e karşı operasyon
07:40 Riha'da ilçe ilçe 1 Eylül çalışması
29/08/2025
23:33 Hunergeha Welat'tan yeni klip: Kerwan
23:06 Nanaxaanım Babazade için serbest bırakılma çağrısı
22:19 Alevilerden barış için ‘aktif rol alacağız’ mesajı
21:29 Cizîr Belediyesi kadın buluşmalarını sürdürüyor
21:03 Wan Gölü'nde bir kadın cenazesi bulundu
21:00 ICRC: Dünyada 300 bine yakın kayıp kişi var
20:56 Süveyda'da rehineler karşılıklı olarak serbest bırakıldı
20:44 Licê’de yangın bölgesinde yurttaşlar nöbette
20:37 Kürt işçilere saldıran Cemal Özer tutuklandı
20:32 Kocaeli’nde kadına yönelik şiddet
20:31 ÖHD’den Diyanet’e Kürtçe hizmet verilmesi talepli başvuru
20:00 Gazze'de hayatını kaybedenlerin sayısı 63 bini aştı
19:53 Bursa’da maki yangını
19:50 223 işçi direnişte: Hakkımızı alacağız
19:41 Ankara'da ateşli piknik yasağı uzatıdı
19:39 Mêrdîn’de uyuşturucuya karşı yürüyüş
19:37 Trump yönetimi, Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etti
19:30 Erdoğan, Çin'e gidecek
19:18 1 Eylül eylemleri: Sürecin yasal zemini oluşturulsun
19:09 Meclis'te Gazze tezkeresi kabul edildi
18:19 Şirnex’te öğrencilere ajanlık dayatması protesto edildi
18:07 DEM Parti’den Filistin için 11 öneri
17:39 Licê’dek yangın büyüyerek devam ediyor
16:34 Dêrazor Askeri Meclisi: 2 DAIŞ’li yakalandı
16:23 Askerlerin yaktığı esrar yangına neden oldu
16:01 Silêmanî’de bir helikopter düştü
16:00 İsrail’in saldırıları sürüyor: 47 kişi katledildi
15:41 Berat Nazlıcan’ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:19 Kadınlardan Diyanet hakkında suç duyurusu: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz
14:54 DBP ve DEM Parti’den Celal Talabani’nin mezarına ziyaret
14:32 30 yılın ardından tahliye oldu: Öcalan'ın çağrısına cevap olacağız
14:04 Moritanya’da tekne battı: 49 ölü, 100’ü aşkın kayıp
13:55 BM: İran’da 8 ayda 841 kişi idam edildi
13:51 CHP İstanbul seçimi iddianamesi hazırlandı
13:44 SOHR: Süveyda’da ölü sayısı 2 bini aştı
13:30 BM Genel Sekreteri'nden İsrail'e Gazze uyarısı
13:23 DEM Parti komisyon üyeleri: Önerileri kıymetli buluyoruz
12:52 İsrail ‘ateşkes’ kararını sonlandırdı
12:51 Dumlu Cezaevi'nde tutsaklara saldırı
12:12 DBP’den Niğde'deki saldırıya dair açıklama
12:12 İran-İsrail savaşına dair paylaşıma 2 yıl ceza
12:11 TÜİK'e göre Temmuz'da işsizlik azaldı
12:10 ‘Sosyal Demokratik İttifak Konferansı’ üçüncü gününde
11:34 Kent kent 1 Eylül programı
11:32 Kürt işçiye saldırıda MHP’li başkandan ‘kuru sıkı’ baskısı
09:51 Öcalan: Demokratik toplum, barış ve entegrasyon bu sürecin üç kilit kavramıdır
09:13 ÖHD Eş Genel Başkanı: Komisyon Abdullah Öcalan’ı dinlemeli
09:12 Artık pazar bile pahalı
09:11 1 Eylül çağrısı: Demokrasi talebi için Kadıköy'e
09:10 Êlih’te 1 Eylül programı belli oldu
09:09 Nanaxanim Babazade'nin avukatı: Nana'nın sesini duyuralım
09:06 Basa’da yeni sondaj kuyusu açılıyor: Doğa tahribatı derinleştirilecek
09:05 Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz
09:04 PSAKD Genel Başkanı: Gerçek bir barış konuşulacaksa Öcalan serbest bırakılmalı
09:02 Komisyona ilettiler: Abdullah Öcalan'la görüşülmeli
09:01 Sur'un hafızasına odaklanan belgesel: Bîra Sûrê
09:00 29 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
00:12 Niğde'de Kürt işçilere ırkçı saldırı
28/08/2025
23:36 DEM Parti ve DBP heyeti Silêmanî'de
23:02 İsrail İHA’sı Nakura’da düştü: 2 ölü
22:56 Cizîr'de kadın buluşması
22:52 Meletî’de günlük trafik kazası bilançosu: 7 kaza, 22 yaralı
22:32 Cinsel saldırı suçlusu öğretmene 159 yıl ceza
21:53 Meletî'de 3.8 büyüklüğünde deprem
21:18 Riha’da miting çalışmaları sürüyor
20:20 Êzidî Kadınların Rönesansı Konferansı sonuç bildirgesi
20:15 İran’da kadın tutsaklara yeni dava