İktisatçı Önder: Krizin aşılması için 3’üncü bir yola ihtiyaç var

img
İSTANBUL - Ekonomik krizin aşılması için 3’üncü bir yola ihtiyaç olduğunu ifade eden Prof. Dr. İzzettin Önder, “Eğer iktidar seçime giderken yine bir savaş politikasına gidiyorsa bu yanlıştır. İnsan hayatı üzerinden seçim propagandası yapılamaz” dedi.
 
Ekonomik kriz toplumun her kesimini derinden etkilemeyi sürdürüyor. Zam, işsizlik, yüksek enflasyon dalga dala yayılırken iktidar, sürdürdüğü savaş politikasıyla yoksulluğu arttırıyor. Genel Merkezi Yönetim Bütçesinin ilk 5 ayda yüzde 60 sapma yaşaması ve yüzde 86’sına tekabül eden ek bütçeyi değerlendiren iktisatçı Prof. Dr. İzzettin Önder, bunun erken seçimin habercisi olduğunu söyledi. 
 
ERKEN SEÇİM BÜTÇESİ
 
Ek bütçenin genel uygulama olarak yılsonunda yapıldığını hatırlatan Önder, teamüllerin aksine çok erken getirilmesini iki nedene bağlayarak, “Bunlardan birincisi hükümet daima harcamaları ve maaşları düşük tutabilmek için katsayıyı daha düşük tutar. Özellikle fiyatların artış döneminde AKP bunu politik sebeplerle yapmıştır. Yani kafasında erken seçim projesi vardır. 2022 yılı başından muhalefetin ya da halka erken seçim yapılacak imajı vermemek için bütçeyi şimdi getirdi. Bu kadar büyük bir bütçe olmasının nedeni sadece fiyat artışı değil, bu bir erken seçimin ek bütçesidir” dedi. 
 
YENİ VERGİLER GETİRİLECEK
 
İktidarın erken seçim uğruna bütün hazineyi boşaltacağını vurgulayan Önder, “Bir maddenin fiyatı arttıkça vergisi de artıyor. Dolayısıyla kat sayısı da artar. Bu daha önce dolaylı vergilerde olurdu, bu vergiler daha çok düşük ve orta gelirli insanların üzerine yıkılan vergilerdir. Planlı bir projenin sonuçlarıdır. AKP seçimi kazanmak için bunu yapıyor fakat seçimi yapmak için yine yükü maalesef dar gelirli grupların sırtına atmaktadır. Bizim büyük vergilerimiz Katma Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) gelir. Benzin ve alkollü içecekler vb. bunlar halka böyle yansır” diye belirtti. 
 
GİZLİ VERGİDE ARTIŞ OLACAK
 
Ek bütçeyle birlikte gizli bir vergi artışı da olacağını ifade eden Önder, bu paranın dar gelirli ve emekli maaşıyla geçinen milyonlarca yurttaşın sırtına yük olarak bineceğini kaydetti. Önder, “Vergiler nominal değerler üzerinden alındığı için ve nominal değerlerle enflasyon yükseldiği için vergi oranında hiçbir değişiklik yapmadan, yeni vergi de getirmeden vergi dolaylı miktarı artar. Dolaylı vergide bunu orta ve dar gelirli gruplar, sabit gelirliler ve emekçiler öder. Dolayısıyla onların yükleri artmış olacaktır. Yani gelir dağılımı yeniden bozma süreci meydana gelecek. Oysa vergilerin burjuva sisteminde dahi bir fonksiyonu gelir dağılımı biraz daha düzeltmektir ama ek bütçe bunu tam tersi yönünde bir sonuca doğru götürecektir.”
 
KRİZE GÖTÜREN SÜREÇ
 
Türkiye'yi ekonomik krize sürükleyen kapitalist politikalara dikkati çeken Önder, şöyle devam etti: “2000 yılında finansal destek projesi olarak Büyük Ortadoğu projesi (BOP) devreye konuldu. Bunun içinde eşbaşkanlık görevi Türkiye’ye verildi. Bu projenin sonuçlarıyla birlikte Türkiye'ye biraz para, kaynak ve ürün girdi. Çünkü Uluslararası Para Fonu (IMF) Türkiye’ye güvence verdi. Dolayısıyla faizlerde ayarlamalar yaparak Türkiye'yi bir mal bolluğuna kavuşturdu. Türkiye siyasetçileri akli şekilde bunu kullanmadılar. Emperyalist güçler Türkiye’yi nasıl kullanırım mantığıyla yaklaştı. İşte bu Büyük Ortadoğu Projesinin de Türkiye’ye verdiği bir rüşvetti. Türkiye bu rüşveti alırken ‘terörle mücadele’ adı altında Irak ve Suriye’ye bataklığına sürüklenmiş oldu.” 
 
SAVAŞIN MALİYETİNİ YOKSUL HALK ÖDÜYOR
 
Türkiye’nin Ortadoğu bataklığına girmemesi gerektiğini sözlerine ekleyen Önder, devamla “Türkiye ‘terörle mücadele’ adı altında Ortadoğu savaşına sürüklendi. Ama ‘terör’ dediğiniz şey mekanik bir şey değil ve insan hesabıyla, insan canıyla değil, daha çok diyalogla halledilmesi gerekir. Önce bu sorun neden çıktı diye bir düşünülür, siyasi çözüm nasıl üretilir birlikte önce buna kafa yorulur. Çözümlemiş olsaydı belki başka bir formül konuşulurdu. Ama bu denenmeden doğrudan askeri müdahalelerle, Ortadoğu eşbaşkanlığı adı altında bu tür müdahaleler bana çok insani de gelmiyor. Siyasi çözümde değildir. Çünkü Türkiye 30-40 senedir savaşıyor. Bu savaşın bir maliyeti, yükü var. Bu maliyeti burjuvazi ödemiyor, Türkiye toplumu ve yoksul halk ödüyor” dedi. 
 
KRİZ SADECE EKONOMİK DEĞİL
 
Suriye savaşının Türkiye’ye yansımasının sadece ekonomik olmadığını hatırlatan Önder, şunları dile getirdi: “Bugün Türkiye’ye kayıtlı 3 milyon mülteci var daha onların eğitimi, beslenmesi hiçbir plana programa bağlanmadan yeni bir savaş girişimi çok doğru gelmiyor. Avrupa’ya karşı mültecileri kalkan olarak kullanma, şantaj yapmak, sınırları açmakla tehdit etmek bu ülkenin insanı olarak yakıştırmıyorum. Suriye'de yeniden savaşa gitmek yerine Avrupa’yla müşterek ne yapacağız diye konuşulmalı. Bugün Türkiye'ye getirilenler belki mesut bir şekilde yaşıyor olabilir ama bu insanlar yurdundan, vatanından ayrılıyor. Orada onun ekini, toprağı, ailesi var. Aile, akraba parçalanmaları oluyor. Nasıl bir çiçek bir toprakta büyür, başka bir toprakta büyüyemez ise bu da böyle. O gelen insanlar, bu ülkede yüz yıl kalsalar da burada hep yabancı olarak kalacaklar. Bu bir travmadır.” 
 
SAVAŞ VE EKONOMİ 
 
Türkiye’nin yanlış politikaları, siyasetin güven vermemesi ve yanlış faiz ve döviz politikalarının kriz olarak yansıdığını ifade eden Önder, sözlerini şöyle sürdürdü: “Sadece bir askeri sorun olarak görülmesi maalesef krizi derinleştiriyor. Örneğin, Kredi risk primi (CDS), Türkiye’de şu an 800’lere geldi ama normalde 100’ün altında olması lazım. Bunun nedeni Türkiye siyasetinin hem ekonomiye yönelik güven vermeyen politikalar hem de bu çatışmalara yönelik verdiği kararlardır. Avrupa veya dünya sermaye grupları Türkiye'ye ‘ben bu parayı versem geri alabilir miyim, bunun riski ne kadar?’ diye bakıyorlar. Eğer bir ülke savaşa doğru gidiyorsa, ekonomik sıkıntılar varsa ve borçları yüksek ise kimse borç vermek istemez veya çok yüksek faizle verirler. İktidarın yanlış politikaları ve gereksiz çatışmalar yüzünden hem insanlar ölüyor, hem ekonomi tahrip oluyor. Eğer iktidar seçime giderken yine bir savaş politikasına gidiyorsa bu yanlıştır. İnsan hayatı üzerinden seçim propagandası yapılamaz.” 
 
RİSK ARTTIKÇA FAİZ ORANI ARTAR
 
“Riski arttıkça, faiz oran ve miktarı artar” diyen Önder, şunları söyledi: “Mantık şöyledir ki, eğer vergi toplarsanız, harcamalardan arta kalan kısmıyla faizi kapatmayı, hatta anaparayı da yok etmeye harcarsınız. Fakat Türkiye bir yandan vergi toplayamıyor, cari açığı büyük. Bu sene sonunda dışarıdan yaklaşık 220 milyar dolar para bulması lazım. Çünkü yaklaşık 40-45 milyar dolar cari açık verecek. Şu an 180 milyar dolar borcu var. 12 ay içinde yani bu ayın sonuna kadar bulması lazım. Birde risk var, hükümetlerin Türkiye’ye güvenmeme meselesi var. Bunun için siyasi önce tedbir almaya çalışacak fakat çaresiz kalınca despotik tedbirlere başvurabilir.” 
 
‘BEYİN GÜCÜMÜZ DE GİDİYOR’
 
Türkiye’nin yavaş yavaş maddi sermayesini kaybettiğini hatırlatan Önder, şunları vurguladı: “Türkiye’de telefon, fotoğraf makinası sanayi teknolojisinin olduğu ürünleri yapan gençler artık beslenme sorunu yaşamaya başladı. Yetersiz beslenme beyin hücrelerini yok olmasına neden oluyor. Böyle giderse ilerde insanlar sadece iki ayaklı yürüyebilen, uyuyabilen, yorulan, acıkan organizmalara dönüşecek. Bir siyasetçi konuşurken onun yorumlayamayan bir beyin oluşturuyorlar. 10 sene sonra eğer nüfusumuz 90 milyon olacaksa, belki de beyin nüfusumuz ancak 10 milyon olacak. Geri kalanlar emre hazır, itaat, asker olacak. Bu da Türkiye’nin çok acı bir hikayesi. Bizim sadece tarlalarımız gitmiyor, beyin gücümüz de gidiyor.” Önder, ekonomik krizin aşılması için 3’üncü yola ihtiyaç olduğuna vurgu yaparak Marksist sol bir yönetime ihtiyaç olduğunu söyledi. 
 
MA / Esra Solin Dal

Diğer başlıklar

19:44 Tatvan’da sağlık emekçilerine saldırı
19:36 Candemir için kurulan taziyeye kitlesel katılım
19:01 DBP Batman İl Örgütü'ne tebrik ziyareti
18:49 TMMOB: Deprem değil, tedbirsizlik öldürür
18:09 Tatvan’da halk şöleni: Rojava’ya saldırı kabul edilemez
17:32 SİNPAŞ'ı durdurmayan 6 kurum hakkında suç duyurusu
16:35 Bünyan Cezaevi'nde 35 tutuklu koronaya yakalandı
16:13 GÖÇİZDER’in nöbet eylemine dayanışma ziyareti
16:08 'Savaşa ve sömürgeciliğe karşı' halk buluşması - YENİLENDİ
16:06 Adalet Nöbeti 100'ncü gününde
15:33 Yüksel Genç: Kayyım atamaları bölgenin kimliğine yöneliktir
15:01 Polisin saldırdığı tutuklu yakınları İHD’ye başvurdu
14:47 İskenderun Cezaevi raporu: Tutukluların tedavi hakkı engelleniyor
14:34 Su isteyen adli tutuklular topluca sevk edildi
14:25 Kadınlardan kayyımlara ‘sömürge vali’ benzetmesi
14:24 7 HDP'li kadına dava: Kürtçe müzik dinlemek suç
13:28 Akkuyu’da binlerce işçi ücretli izne çıkarıldı, ödeme yapılmıyor
13:26 Adalet Nöbeti 274'üncü gününde: Yasaları uygulayın
13:25 ‘Yaşamını yitiren tutukluya müdahale edilmedi, ambulans geç geldi’
13:24 Sağlık emekçileri ek ödeme yönetmenliğine tepki gösterdi
13:09 İşten atılan evde bakım işçilerinin direnişi 18’inci gününde
12:48 AYM, ölüme sebebiyet veren polislerin korunmasını yaşam hakkı ihlali saydı
12:48 Orman kıyımının durdurulması talebiyle 180 başvuru
12:34 Kadınları fuhuşa sürükleyen polis tutuklandı
12:15 Şakran Cezaevi'nde tutulan Ulug'a ilaçları verilmiyor!
12:05 Mutlu: Kayyımlar kadın mücadelesine ideolojik saldırıdır
12:04 ‘Güvenlik’ barajında boğulan Baykır’ın cenazesine ulaşıldı
11:29 TMMOB Şenyaşar ailesiyle birlikte nöbette
11:10 Hastane deposunda bekletilen cenazeler için hak örgütlerine çağrı
10:40 Kayyıma karşı ortak mücadele paneli: Kadın kazanımları korunmalı
10:38 DFG Eşbaşkanı Altan: Halkın haber alma hakkını savunuyoruz
10:22 Mardin’de gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
10:18 Kayyımın 1 milyon 307 bin harcadığı Melayê Cizîrî Meydanı çöp oldu!
10:12 Alağaş: Bütün kadınların JinNews’i sahipleneceğine inanıyorum
09:45 Bilmez: İmralı'da hukukun yerini zorbalık aldı, toplumsal mücadele gerekli
09:35 Lice Davası’nda sanıkların şüpheli ölümü!
09:15 Şırnak’taki kıyıma ilişkin verilen 25 önerge yanıtsız bırakıldı
09:14 Kulu: AKP-MHP iktidarı Abdulhamit zihniyetinin devamıdır
09:11 QSD Basın Sözcüsü Şami: Türkiye mültecileri zorla gönderecek
09:01 Azizoğlu: Kayyım Kürtlerin kendisini yönetmesine karşı darbedir
09:00 Emine anne ile nöbet tutanlar: Biz bu davanın taraflarıyız
09:00 Hêvî Mağazası daha fazla aileyle dayanışmak için destek bekliyor
09:00 Fail devlet olunca, kameralar devre dışı oluyor!
09:00 17 AĞUSTOS 2022 GÜNDEMİ
16/08/2022
22:30 KNK heyeti İnsan Hakları Komisyonu ile bir araya geldi
21:16 Urfa Barosu’ndan Ümit Özdağ hakkında suç duyurusu
21:10 Tutuklu İlker Kızılaltun ölüm orucuna başladı
20:59 Dağ: Kürt halkına saldıranlar Rojava’ya baksınlar
20:53 Mardin'de bir erkeğe ait ceset bulundu
20:41 Aysel Tuğluk’un tahliyesine 5 yerden itiraz!
19:35 Manisa ve İzmir’de 7 kişi serbest bırakıldı
18:58 İdil’de kadınlar kayyım politikalarını tartıştı
18:50 Adana’da gözaltına alınanlar serbest
18:12 Halkın Hukuk Bürosu’ndan Yıldırım için acil tahliye çağrısı
17:28 İran'da 12 kolber yaralandı
17:22 ‘Güvenlik’ barajında bir çocuk boğuldu
17:07 SEP’ten Şenyaşar ailesine destek ziyareti
16:57 Türkiye’nin saldırılarında 16 Suriye askeri öldü
16:57 Şami: Rejim ile Türkiye görüşmeleri sürecinde saldırılar arttı
16:55 Şeyh Said'e hakaret eden Özdağ hakkında suç duyurusu
16:48 Sancar, Alevi örgütleriyle buluştu: Bu zalim iktidarı değiştireceğiz
16:47 Gazeteci Diren Yurtsever’in haber paylaşımları suçlama konusu oldu
16:30 Denizli ve İzmir'de Adalet Nöbeti: Hasta tutuklular serbest bırakılsın
16:11 Gözaltına alınan 22 kişiden 19'u serbest, 3'ü tutuklamaya sevk edildi
16:06 Perinçek ve Sancak, Suriye’ye gidiyor
15:58 İstinaf kadın katiline verilen indirimi onadı
15:51 Keçiören’de HDP binasına saldırı
15:43 Aysel Tuğluk koronaya yakalandı
15:40 Kadınlar hasta tutuklular için eylemde: Ölümler cinayettir
14:19 Diyarbakır Barosu’nun başvurusu üzerine AK’nin tüzüğü değişti
14:08 Metin Çulhaoğlu yaşamını yitirdi
13:57 TJA’dan Afganistanlı kadınlarla dayanışma: Bu sesi büyüteceğiz
13:54 Cezaevinde yaşamını yitiren Candemir'i binler uğurladı
13:52 Urfa ek adliye binası temeli tehlike saçıyor
13:25 Avukatlardan Abdullah Öcalan ile görüşme başvurusu
13:23 İMO Adana Şubesi: Depremi değil ama afeti önlemek mümkün
12:56 Kayyım atamaların yıldönümünde HDP’den protesto
12:50 Van’da şap hastalığı çıktı: Hayvan pazarı kapatıldı
12:36 Sancar Hacıbektaş’ta: Çözüm eşit yurttaşlık
12:34 Asılsız ihbarla gözaltına alınan 40 kişi serbest bırakıldı
12:20 Kobanê’ye saldırı devam ediyor: 1 çocuk öldü, 3 yaralı
12:06 Urfa Barosu Şenyaşar ailesiyle nöbette
12:03 YNK’den erken seçim açıklaması
11:40 Barodan ağaç katliamına ilişkin çağrı: Valiliğe başvurun
11:39 Hayatı işkenceyle geçen Yıldırım adım adım ölüme sürüklendi
11:15 Katledilen Çiçek'in halası: Fail bir kişi değil, tüm şüpheliler yargılansın
11:02 Adalet Bakanı ve siyasi partilere çağrı: Cezaevlerinden cenazeler çıkıyor
10:47 Türkiye Kobanê’yi bombalıyor
10:43 Kayyım darbesi: Kürt’e dair ne varsa ortadan kaldırıldı
10:13 AYM’den iş akdinin feshine ‘ifade özgürlüğü ihlal’ kararı
10:02 Şırnak’ta talan sürüyor: Hafriyatlar su yataklarına bırakılıyor
09:51 Cinayetten 2 yıl sonra yakalanan korucu serbest bırakıldı
09:50 Oruç: Gazeteciyiz, haklıyız, yeniden yazacağız
09:35 Açlık grevine giren tutuklu sayısı 20’ye yükseldi
09:13 11 yıldır Besta’da 'güvenlikli' gün bulunamadı
09:12 ‘Üçüncü Yol ile toplumun bütün kesimlerini buluşturacağız’
09:11 Askeri cisim patlaması sonucu yaralanan Uluğ’un hayati riski sürüyor
09:10 Van Valiliği'nin yasakları mahkemeye taşındı
09:06 Domates yetiştiricisi maliyetlere yenik düştü
09:04 H.E.'nin yaralanmasına neden olanlar hakkında suç duyurusu