İki kadının mücadele yoldaşlığı

  • kadın
  • 09:39 7 Temmuz 2022
  • |
ŞIRNAK - Sare Demir ve eşinin ikinci evlilik yaptığı Şirin Demir, ataerkil toplumun dayattığı rolleri reddederek, çocuklarının faillerinin bulunması için el ele verdi. Her iki kadından da geriye, mücadele kararlılığı kaldı. 
 
Bölgede kentlerinde binlerce insan, 90’lı yıllarda devletin karanlık güçleri tarafından ya “faili meçhul” bir şekilde katledildi ya da kaybedildi. Kaybedilenler genellikle evlerinden, iş yerlerinden veya kamuya açık alanlardan tanıkların gözleri önünde gözaltına alınarak kaybedildi. Faillerin bulunup, yargılanması için Cumartesi Anneleri eylemlerinde buluşan aileler, tam 900 haftadır adalet mücadelelerini sürdürüyor. 
 
Kimisi kaybedilen çocuklarının faillerini bulamadan yaşamını yitirirken, kimisine ziyaret edecekleri bir mezar taşı dahi çok görüldü. Kanser hastalığı nedeniyle 2 Temmuz’da yaşamını yitiren 95 yaşındaki Cumartesi Annesi Sare Demir de bu annelerden sadece biri.  
 
 
İKİ KADIN TEK MÜCADELE 
 
Şırnak’ın İdil ilçesine bağlı Xaltan (Işık) köyünde 1927 yılında dünyaya gelen Sare Demir’in hikayesi, erkek egemen toplumun kadına “kader” diye biçtiği rolle başlar. Demir’in 20’li yaşlarda yaptığı evliliğin ikinci yılında evli olduğu erkek, ikinci bir evlilik daha yapar. Daha sonra devlet şiddeti ve baskısıyla yaşamı bambaşka bir mecraya evrilen Sare Demir, kendisine yaşatılanlara boyun eğmeyi teslimiyet olarak görür ve biçilen rolleri reddeder. Çevresinde güler yüzlü ve misafirperverliğiyle tanınan Demir, daha sonra “yoldaşım” diye tanımladığı eşinin ikinci evlilik yaptığı Şirin Demir ile devlet zulmüne karşı el ele verir. Onları mücadelede buluşturan ise “faili meçhule” giden çocuklarının faillerinin bulunması için katıldıkları Cumartesi Anneleri eylemleri olur. Yaşamlarını adalet mücadelesine adayan iki kadın, öyle ki biri hastalandığında ya da işi çıktığında diğeri mutlaka yerini boş bırakmaz ve eyleme mutlaka katılır.  
 
Sare Demir, 1991 yılında katledilen oğlu İbrahim Demir’in, Şirin Demir ise 1998’de ticaret için gittiği Irak’tan dönerken, Nusaybin’de askeri noktada katledilen oğlu Giyasettin Demir’in faillerinin bulunması için beyaz türbentleriyle mücadeleye koyulur. Daha sonra Barış Anneleri’ne katılan Şirin Demir’in PKK’ye katılan oğlu Nihat Demir de 1993 yılında Bagok Dağı’nda çıkan bir çatışmada yaşamını yitirir. Kızı Fatma Demir ise devletin tüm bu baskılarına karşı PKK’ye katılır. Tıpkı Sare Demir gibi Şirin Demir de çocuğunun failleri bulunmadan 2020 yılında 75 yaşında iken yaşamını yitirir. 
 
7 YILDA 3 ÇOCUKLARINI YİTİRDİLER
 
Devlet baskısının devreye girdiği 1991 yılında Sare Demir’in büyük çocuğu İbrahim Demir, 11 kez gözaltına alınır. Öyle ki bu süreçte Sare Demir de bir seferinde aile bireyleriyle gözaltına alınır. “Kara bıyıklım” diyerek sevdiği oğlu İbrahim’in 24 gün tutulduğu gözaltında maruz kaldığı işkencede bıyıkları tek tek çekilir. Serbest bırakıldıktan sonra tehdit ve baskılara maruz kalan İbrahim Demir, 1991’de yaşamını yitiren bir akrabasının taziyesinden döndüğü sırada yanındaki arkadaşı Agit Akipa ile birlikte gözaltına alınır. Uzun süre haber alamadığı oğlunu her yerde arayan anne Demir, daha sonra cenazesini köyde bir mağarada bulur. İki yıl sonra da (1993) PKK’ye katılan Nihat Demir’in Bagok Dağı’nda çıkan bir çatışmada yaşamını yitirdiğini haberi alan Sare Demir, bütün engellemelere rağmen Bagok Dağı’na giderek, cenazeyi alır ve Mardin’in Nusaybin ilçesinde defneder.
 
Nihat Demir’in yaşamını yitirmesinden sonra ailenin yaşadığı köy, asker ve korucular tarafından basılıp, boşaltılması için baskı yapılır. 1993’te köy boşaltmaları ile karşı karşıya kalan aile, devletin baskı ve tehditlerinden dolayı köylerinden göç ederek, İdil merkeze yerleşir ancak burada da devletin baskısı peşlerini bırakmaz. Ailenin iki çocuğu için tuttuğu yas bitmeden bu kez Giyasettin Demir, 1998’de ticaret için gittiği Irak’tan dönerken, Nusaybin’de askeri noktada infaz edilir ardından arabasıyla birlikte ateşe verilir. 
 
İki çocuğunu da kızamık nedeniyle kaybeden Sare Demir’in kızı ve aynı zamanda Dargeçit Barış Anneleri Sözcüsü Hatun Oğuz (65) ile mücadele arkadaşı Nebahat Acer (60), Demir’in yaşamını ve mücadelesini anlattı.
 
GÖZALTINDA ASKERE MEYDAN OKUDU
 
Annesinin yaşamı boyunca devletin zulmüne maruz kaldığını belirten Hatun Oğuz, “Biz 8 kardeştik. İkisi de kızamık hastalığından dolayı aynı gün yaşamını yitirdi. 8 çocuktan 5 kaldık. İbrahim en büyüğümüzdü. O da 1991’de devlet tarafından katledildi. Annem, abimin mücadelede yer almasına kızmazdı.  Misafirperverliği ile tanınan annem, birçok kişiyi evinde ağırladı. Yediği ekmeği herkesle paylaşırdı. Babam ikinci bir evlilik yaptı ama çocuklar arasında hiçbir ayrım olmadı. Annelerimiz bizi çok sevdi. Devlet, 1991’de abim İbrahim’i 11 kez gözaltına aldı. Mardin Tugayı’nda günlerce işkence gördü. Bir gün annemi, babamı, kardeşimi ve ablamı da gözaltına aldılar. Ablamın bir aylık oğlunu da onunla birlikte gözaltına aldılar. Gözaltında anneme İbrahim’i soruyorlar. Annemde bundan çok rahatsız olur ve subayın gırtlağından tutarak ‘İbrahim size ne yapmış ki rahat bırakmıyorsunuz’ diye soruyor. Babam subayı annemin elinden zorla kurtarıyor. İki sonra serbest bırakıldılar. Ama daha sonra gözaltın aldıkları İbrahim, 24 gün yoğun bir işkenceye maruz kaldı. Abimi helikoptere bindirip, köye getiriyorlar. Babama, ‘İbrahim’in silahı nerde’ diye soruyorlar. Babam da onlara, ‘silahı yok’ cevabı veriyor. Eve getirdiklerinde bıyıklarını tek tek çekilmişti. Daha sonra bıraktılar. Bırakıldıktan sonra da sürekli tehdit ve baskılara maruz kaldı. Ama o yine de inandığı mücadelen vazgeçmedi” diye belirtti. 
 
CANLI KALKAN OLDU 
 
Annesinin son nefesine kadar çocuklarının katillerini sorduğunun altını çizen Oğuz, “Annem bir kez olsun İbrahim’e ‘Bu mücadeleden vazgeç’ demedi. Kayıp haberi anneme geldiği gün ‘öldürdüler’ dedi. Daha sonra köyü altını üstüne getirdi ve onu aradı. En sonunda cenazesini bir mağarada buldu. Cenaze binlerce kişi tarafından uğurlandı. İlk defa İdil’de böyle kitlesel bir uğurlama oluyordu. İbrahim’in katledilmesi üzerinden iki yıl geçmeden abim Nihat Bagok’ta çıkan bir çatışmada, daha sonra kardeşim Giyasettin öldürüldü. Bu kadar acıya dayanamayan babam vefat etti. Annem ise bir yerde durmuyordu. Başka annelerin yüreği yanması Bagok ve Kato da canlı kalkan oldu. Ölüm döşeğinde bile ‘Çocuklarımı katleden kişileri affetmeyeceğim’ dedi. Nerede bir gencin öldüğünü duysa oturup ağlardı. Annem ölmeden birkaç ay önce devlet, Fatma’nın fotoğrafını getirerek ‘Kızın dağa mı gitmiş’ diye sordu. Yaşı 95 ve ölüm döşeğindeydi ama onlar gelip bu soruyu ona sordular. Hepimiz ondan güç aldık. Annem ölmeden önce ‘Bu dünyada da ahrette çocuklarımı katledenlerden davacı olacağım’ diyordu” ifadelerini kullandı. 
 
İKİ ANNENİN YOLDAŞLIĞI
 
Sare ve Şirin Demir’in çocuklarının faillerini bulmak için omuz omuza mücadele verdiklerine dikkat çeken Oğuz, “Nihat ve Giyasettin, Şirin annemizin çocuklarıydı. Şirin anne, çok kararlı bir anneydi. Zulme karşı hiçbir zaman başını eğmedi. O da daha sonra Barış Anneleri ve Mezopotamya Yakınlarını Kaybeden Ailelerle Yardımlaşma Dayanışma ve Kültür Derneği’nde (MEYA-DER) yer aldı. Şirin anne de çocuğunun faillerini bulmadan iki yıl önce yaşamını yitirdi. O da savaşa karşı her zaman kalkan oldu. Onların izinde yürüyeceğimize dair kendimize söz verdik. İki annede barış için mücadele etti. Birlikte çocuklarının faillerini sordular. Sare annem Cumartesi Anneleri’nin eylemi için hazır olmadığında Şirin annem İbrahim’in fotoğrafını alıp giderdi. Nereye gitseler birlikte giderlerdi. Şirin anne de hiç yerinde durmazdı. Yorulmak nedir bilmezdi. Yoldaşlardı. Sadece ikisi birbirinin acısını anlıyordu.
 
Onların izinde yürüyeceğimize dair kendimize söz verdik. Barış için mücadele ettiler. Mücadelelerini ben, bizler sürdüreceğiz. Gücümü annemden alıyorum. Ölüm gördük, öldürülmeyi gördük ama başka anneler görmesin diye mücadele edeceğiz. Savaşın değil, barışın anneleriyiz. Artık kan dökülmesin. Annem tabutuna yeşil, kırmızı ve sarı flamanın bırakılmasını vasiyet etti. ‘Ölürsem tabutumu kesk, sor, zer ile süsleyin’ demişti. Son dönemlerde yaşanan baskılardan dolayı son isteğini gerçekleştiremedik ancak mezarını istediği şekilde yapacağız” dedi. 
 
‘YORULMAK NEDİR BİLMEZDİ’
 
1992 yılında katledilen Celal ve Mehmet Ata Acer’in ablaları Cumartesi Annesi Nebahat Acer ise, mücadele arkadaşı Demir’i şöyle anlattı: “Sarê anne çok değerli bir insandı. Elinden geldiği kadar ayakları üzerinden duruyordu. Yaşlanmıştı ve 70 yaşına kadar da eylemlere katılıyordu. Onunla birlikte her yere gittik. Çok kutsal bir mücadelesi vardı. Bu yolda hiçbir zaman yorulmadı. Onu ne kadar anlatsam eksik kalır. Cizre’den İstanbul’a kadar Cumartesi Anneleri’nin eylemine katılıyorduk. Hep, ‘Çocuklarımın katillerini bulmadan evimde oturamam’ diyordu. Oğlu İbrahim katledildi, çocuklarını o büyüttü. Tek talebi ölmeden önce çocuklarının faillerini bulmaktı. Ama Devlet, çocuklarının katillerini ortaya çıkarmadı. Bizler mücadelesini yürüteceğiz.”
 
MA / Zeynep Durgut 

Diğer başlıklar

16/08/2022
22:30 KNK heyeti İnsan Hakları Komisyonu ile bir araya geldi
21:16 Urfa Barosu’ndan Ümit Özdağ hakkında suç duyurusu
21:10 Tutuklu İlker Kızılaltun ölüm orucuna başladı
20:59 Dağ: Kürt halkına saldıranlar Rojava’ya baksınlar
20:53 Mardin'de bir erkeğe ait ceset bulundu
20:41 Aysel Tuğluk’un tahliyesine 5 yerden itiraz!
19:35 Manisa ve İzmir’de 7 kişi serbest bırakıldı
18:58 İdil’de kadınlar kayyım politikalarını tartıştı
18:50 Adana’da gözaltına alınanlar serbest
18:12 Halkın Hukuk Bürosu’ndan Yıldırım için acil tahliye çağrısı
17:28 İran'da 12 kolber yaralandı
17:22 ‘Güvenlik’ barajında bir çocuk boğuldu
17:07 SEP’ten Şenyaşar ailesine destek ziyareti
16:57 Türkiye’nin saldırılarında 16 Suriye askeri öldü
16:57 Şami: Rejim ile Türkiye görüşmeleri sürecinde saldırılar arttı
16:55 Şeyh Said'e hakaret eden Özdağ hakkında suç duyurusu
16:48 Sancar, Alevi örgütleriyle buluştu: Bu zalim iktidarı değiştireceğiz
16:47 Gazeteci Diren Yurtsever’in haber paylaşımları suçlama konusu oldu
16:30 Denizli ve İzmir'de Adalet Nöbeti: Hasta tutuklular serbest bırakılsın
16:11 Gözaltına alınan 22 kişiden 19'u serbest, 3'ü tutuklamaya sevk edildi
16:06 Perinçek ve Sancak, Suriye’ye gidiyor
15:58 İstinaf kadın katiline verilen indirimi onadı
15:51 Keçiören’de HDP binasına saldırı
15:43 Aysel Tuğluk koronaya yakalandı
15:40 Kadınlar hasta tutuklular için eylemde: Ölümler cinayettir
14:19 Diyarbakır Barosu’nun başvurusu üzerine AK’nin tüzüğü değişti
14:08 Metin Çulhaoğlu yaşamını yitirdi
13:57 TJA’dan Afganistanlı kadınlarla dayanışma: Bu sesi büyüteceğiz
13:54 Cezaevinde yaşamını yitiren Candemir'i binler uğurladı
13:52 Urfa ek adliye binası temeli tehlike saçıyor
13:25 Avukatlardan Abdullah Öcalan ile görüşme başvurusu
13:23 İMO Adana Şubesi: Depremi değil ama afeti önlemek mümkün
12:56 Kayyım atamaların yıldönümünde HDP’den protesto
12:50 Van’da şap hastalığı çıktı: Hayvan pazarı kapatıldı
12:36 Sancar Hacıbektaş’ta: Çözüm eşit yurttaşlık
12:34 Asılsız ihbarla gözaltına alınan 40 kişi serbest bırakıldı
12:20 Kobanê’ye saldırı devam ediyor: 1 çocuk öldü, 3 yaralı
12:06 Urfa Barosu Şenyaşar ailesiyle nöbette
12:03 YNK’den erken seçim açıklaması
11:40 Barodan ağaç katliamına ilişkin çağrı: Valiliğe başvurun
11:39 Hayatı işkenceyle geçen Yıldırım adım adım ölüme sürüklendi
11:15 Katledilen Çiçek'in halası: Fail bir kişi değil, tüm şüpheliler yargılansın
11:02 Adalet Bakanı ve siyasi partilere çağrı: Cezaevlerinden cenazeler çıkıyor
10:47 Türkiye Kobanê’yi bombalıyor - YENİLENDİ
10:43 Kayyım darbesi: Kürt’e dair ne varsa ortadan kaldırıldı
10:13 AYM’den iş akdinin feshine ‘ifade özgürlüğü ihlal’ kararı
10:02 Şırnak’ta talan sürüyor: Hafriyatlar su yataklarına bırakılıyor
09:51 Cinayetten 2 yıl sonra yakalanan korucu serbest bırakıldı
09:50 Oruç: Gazeteciyiz, haklıyız, yeniden yazacağız
09:35 Açlık grevine giren tutuklu sayısı 20’ye yükseldi
09:13 11 yıldır Besta’da 'güvenlikli' gün bulunamadı
09:12 ‘Üçüncü Yol ile toplumun bütün kesimlerini buluşturacağız’
09:11 Askeri cisim patlaması sonucu yaralanan Uluğ’un hayati riski sürüyor
09:10 Van Valiliği'nin yasakları mahkemeye taşındı
09:06 Domates yetiştiricisi maliyetlere yenik düştü
09:04 H.E.'nin yaralanmasına neden olanlar hakkında suç duyurusu
09:01 8 ayda 43 tutuklu yaşamını yitirdi
09:00 16 AĞUSTOS 2022 GÜNDEMİ
08:38 Dirbêsiyê'nin sınır hattında çatışma
07:54 Yazı işleri müdürümüz Yurtsever serbest bırakıldı
15/08/2022
23:14 Özer çifti için sanal medyada eylem
22:06 Urfa'da coşkulu Kemal Kurkut turnuvası finali
22:02 Yazı işleri Müdürümüz Yurtsever gözaltına alındı
21:33 İzmir'de bir haftada 4 kadın katledildi
20:23 HDP'li Eşbaşkan Özek tutuklandı
20:02 5 Haziran patlamasında beraat veren hakim HSK’ya şikayet edildi
19:14 Leyla Güven’in yeni fotoğrafı paylaşıldı
18:54 Antalya’da bir kadın katledildi
17:43 Barış Anneleri ve HDP'den Şenyaşar ailesine ziyaret
16:59 Şemdinli’de 1 asker yaşamını yitirdi, 3 yaralı
16:37 ODTÜ’lüler belediye önünde seslendi: Mansur elini ODTÜ’den çek
16:32 40 gencin gözaltına alınması için asılsız ihbarlar yetti!
16:23 Cezaevinde yaşamını yitiren Yıldırım köyünde defnedildi
15:58 DAD, Hınıs’ta aşure pay etti
15:43 RAWA: Kadınların mücadele bayrağını yükseltmeye devam ediyoruz
15:42 Kömür işletmesi projesinin ÇED kararı mahkemeye taşındı
15:33 AFAD: Yağış sonrası 466 su baskını ihbarı alındı
14:52 5 bin bağ ot ve 20 ton saman yandı
14:13 İşçilerden kayyıma tepki: Ücretlere zam yapılsın
13:50 HDP’den önerge: SMO’nun suçları araştırılsın
13:30 HDP yönetici ve üyelerine yönelik gözaltılar protesto edildi
13:03 Karadeniz cezaevleri raporu: En temel haklar bile askıya alındı
12:44 Serinlemek için baraja giren çocuk boğuldu
12:42 Şeyh Said'e hakaret eden Özdağ hakkında suç duyurusunda bulunacak
12:07 DBP eski PM üyesi Candemir cezaevinde yaşamını yitirdi
12:06 Marmara Bölgesi sağanak yağış etkisi altında
11:31 Urfa Emek ve Demokrasi Platformu Şenyaşar ailesiyle nöbet tutacak
11:31 Bitlis’te patlayan askeri cisim 18 yaşındaki genci ağır yaraladı
11:02 Anne - oğul direnişte: Hasta tutukluların sesi olalım
10:18 Tutuklu gazetecilere elektrik faturası çıkarıldı: Ödenmezse hesaptan keseriz!
10:11 Destar bir yılı ‘öğüterek’ geride bıraktı
09:03 Kadınlara hakaret eden imama tepki gösteren 22 kişiye dava
09:02 Selay Ghaffar: Özgürlüğe ulaşmanın tek yolu devrimci Afganistanlı kadınların birleşmesi
09:02 ‘İddianame yok, dosya market arabasında gezdiriliyor’
09:01 Öcalan: Suriye AKP’nin kaderini belirleyecek
09:01 İşçilerden işverene çağrı: Sendikayla uzlaşın
09:00 Aryen Kom’dan ‘Konserên Tamarayê’ projesi
09:00 Kadın Eki’nin 44’üncü sayısı çıktı
09:00 15 AĞUSTOS 2022 GÜNDEMİ
14/08/2022
23:48 Gözaltında olduğu öğrenilen Babayiğit avukatıyla görüştürülmedi