Yüksel Genç: Kayyım atamaları bölgenin kimliğine yöneliktir

  • kadın
  • 15:33 17 Ağustos 2022
  • |
img

DİYARBAKIR - Kayyım atamalarının bölgenin özel kimliğinden kaynaklı olduğunu dile getiren SAMER Koordinatörü Yüksel Genç, “Kayyım uygulaması cumhuriyet tarihi boyunca bölgeye yönelik idari uygulamaların devamıdır” dedi. 

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu’nun, Diyarbakır’da bulunan Amed Şehir Tiyatrosu'nda “Kayyımın kadın alanındaki tahribatları ve ortak mücadele hattını oluşturma” konulu paneli, verilen aranın ardından ikinci oturumuyla devam etti. Panele katılımcı olarak katılan Siyasal ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (SAMER) Koordinatörü Yüksel Genç, kadının kimliksizleştirme sürecinin bir parçası olarak da kayyımın hayata geçirildiğini ifade etti.

“Kayyum ve benzeri uygulamalar bir; tek adam, tek parti ya da otoriter rejim uygulamalarının bir parçası olarak tezahür ediyor. İki; Somurge/kolonyal uygulamamların sıklıkla başvurduğu bir idari denetim ve asimilasyon uygulaması olarak karşımıza çıkıyor” diyen Genç, 1920’’lerden 40’ların ortalarına kadar bölge de süren müstemleke uygulamalarının Bölgeye devletin yaklaşımı ile ilgili olduğunu, bunun aynı zamanda Kürtlerin Sömürge bir toplum olarak ele alındığını söylemenin başka bir yolu olduğuna işaret etti. “Sonrasındaki yıllarda OHAL uygulamaları, 2’li hukuk sistemi, Özel vali, Süper vali yada Olaganüstü Hal Bölge valisi atamaları  veya uygulamaları ise düpedüz Kürlerle devletin kurduğu idari, poliitk, ilişkinin niteliğine yönelikti.” diyen Genç, sistematik hal alan kayyum atamaları ile seçilmiş belediye başkanları yerine Vali, kaymakam gibi mülki amirlerin atanmasının da bu durumla ilgili olduğunu söyledi.   

Genç, “Bu durumda Kayyım uygulamasının bir tür sömürge valiliği uygulaması olduğunu söylemek gerekecek. Elbette bu tür uygulamalar ilk değil. Osmanlı’nın son dönemlerinde Kürdistan eyaletlerinin yönetimlerine merkezden isimler atanmaya başladı. Cumhuriyet sonrası tercihen tek ulus ya da ulus devlet formunun bir  mekanizması olarak karşımıza çıktı.  Resmi ve fiili OHAL uygulamaları. İstiklal mahkemelerinden bu yana çok da vazgeçilmeyen İkili hukuk sistemi, Özel vali uygulamaları, süper vali uygulamaları bu sürecin devamıydı. Çoğumuz OHAL valilikleri dönemine  tanığız. Kayyum atamalrı ve mülki amirlerin seçilmişler yerine atandığı Kayyum uygulaması ise bu silsilenin bir devamıdır” dedi. 

BÖLGENİN ÖZEL KİMLİĞİ

Kayyım atamalarının bölgenin özel kimliğinden kaynaklı olduğunu dile getiren Genç, “Kayyım uygulaması cumhuriyet tarihi boyunca bölgeye yönelik idari-Politik uygulamaların devamıdır” şeklinde konuştu. 

Bu tür uygulamaların hem oldukça otoriter ve güvenlikçi, hem oldukça gelenekçi ve olağan olarak da oldukça eril olduğunu sözlerine ekleyen Genç, 2016 sonrasında Kayyumlu kentlerde kadına yönelik şiddetin, kadın intiharlarının, uyuşturucu kullanımı ve fuhuşun çok fazla arttığına işaret etti. 

Genç, kayyımlarla beraber kadınların kendini yalnız hissetmeye başladığını söyleyerek, “Kayyım öncesi çok sayıda kadın kurumu vardı. Kayyımdan sonra en az 43 kadın kurumu kapatıldı. Bu oldukça mühim. 43 kadın kurumu, kadınların İhtiyaç duyduğunda erişebileceği  sokakta, evde kendisini güvende hissedebileceği yerler olarak görülüyordu. Ancak Kurumların kapatılması ile beraber Kadınlar ciddi bir yalnızlığa itildiler. Dayanışarak büyüme olanakları ellerinden alındı.  Sahada çalışırken, son 7 yılda Özellikle Kayyum uygulamasının kadının gündelik hayatında, gelişim seyrinde ve desteklenme olanaklarında neleri yıktığını bizzat gözlemledik” diye konuştu. 

KAYYIMLAR TOPLUMU ÇÖZMEYE ÇALIŞIYOR

Kayyımların kadının örgütlü olabilme dayanışarak varolabilme ağlarına dönük müdahelesi ile  toplumu çözmeye çalıştığını ifade eden Genç, “Toplum çözülürse bir araya gelemez. Mücadele edemezler fikriyatı hakim “ dedi. Bölge kentlerinde son 7 yılda uyuşturucu kullanımının çok arttığına işaret eden Genç “Şırnak da yaptığımız bir çalışmaya göre uyuşturucu kullanımı 7 yıl önceye göre  kentin nerede ise dörtte birine tekabül eder hale gelmiş. Kayyumlu kentlerde de bu oran benzer. Örneğin Türkiyede nüfusa oranla kentlerin uyuşturucu kullanımı ortalama yüzde 3 iken Diyarbakır da yüzde 10!  Kayyımlı kentlerde uyuşturucu kullanımı bu kadar artarken, hukuki süreç artışa parelel işlemiyor” şeklinde konuştu.

 KADINLAR KENDİNİ GÜVENDE HİSSETMİYOR

Genç, Kayyımla beraber kadınların, gençlerin bir araya gelebileceği kamusal yapıların kapatılması ile ve yürütülen uygulamalarla örgütsüzleştirmenin ve  apolitik bir kuşağın gelişmesinın önünün açıldığını söyledi.

Kayyım kentlerinde kadınların ciddi bir güven sorunu yaşadığını, kadının güvenliksisleştirildiğini ifade eden Genç, şöyle devam etti: “Diyarbakır merkezli yaptığımız bir saha araştırmasına göre Kadınlar kendini Türkiye’de güvende hissetmiyor. Kısmen güvende hissedenler yüzde 3,8, güvende hissedenler yüzde 2,5. Bu sadece Türkiye ile ilgili değil. Kayyım kentinde yaşıyor kadınlar, dayanışma ağına erişemiyor. Diyarbakır’da kadınlar yüzde 87’si kendini güvende hissetmiyor. Bu önemli. Kamu kurumlarında da benzer yüksek oranlarda kadınlar kendini güvende hissetmiyor. ‘Kendinizi en çok nerede Güvende hissediyorsunuz’ sorumuza yüzde 71’e yakını evde, aile içinde cevabı veriyor. Aile içinde ne kadar güvende hissettiği ise başka bir sorun. Çünkü kadınların ayrıca sadece yüzde 22,5 evde kendini gerçek anlamda güvende hissettiğini bildiriyor.! Evdeki güvenlik pozisyonu da bu. Kadınlar evinde de güvende değil" 

KAYYIMLARIN KÜLTÜRE ETKİLERİ 

Amed Şehir Tiyatrosu’ndan Elvan Koçer, kayyım atamalarının kültür sanat çalışmalarına etkilerine değindi. Koçer, kayyım atamalarıyla kadın kurumlarında olduğu gibi kültür sanat kurumlarının da kapatıldığını hatırlatarak, “Yerel yönetimlerde yasalarla belirlenen sorumlulukları vardır. Yaşadığımız süreçlere baktığımızda, Kürt siyaseti dilin, kültürün olduğu bir dönemde yönetime geldi. Asli görevi olan yol ve kaldırım çalışmalarından tutalım, şebeke suyuna ulaşmasına kadar varan sorunlar vardı. Daha elzem olan, bastırılmış coğrafya sorunu vardı” dedi. 

 EŞ GENEL SANAT YÖNETMENLİĞİ

HDP’nin kadın kurtuluş perspektifini belediyelerde hayata geçirdiğini söyleyen Koçer, “Eşbaşkanlık sistemi yerel yönetimlerde bir ilktir. Bu, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nde de bir ilke imza atmasına vesile oldu. DBB’de Eş Genel Sanat Yönetmenliği sistemi getirildi. Tiyatro programları da böyle yürütülüyordu” şeklinde konuştu. 

 TOPLUMSAL SANATÇI KİMLİĞİ 

Kayyımların kültür sanat kurumlarını kapattığını ve asimilasyon politikalarına başvurduğunu kaydeden Koçer, şöyle konuştu: “O kurumlarda rant dışında bir şey yok. Çalışmaları yürüten sanatçılar kendi alternatifini kısa bir sürede oluşturdu ve kurumsallaştı. Amed Şehir Tiyatrosu bunun örneklerinden biridir. Aram Tigran Kent Konservatuarı Ma Music ile alternatifini oluşturdu. Şimdi neden kadınlar direnen, ısrar edendir. Yıllarca kadın özgürlük mücadelesi verdik, birçok kazanım elde ettik, bununla birlikte birçok bedel ödedik. Toplumsal kimlik mücadelesi verdik. Sanatçı kimlik mücadelesi, yerel yönetimlerle toplumsal bir sanatçı kimliğine dönüştü.”  

DİRENİŞ KÜLTÜRÜNÜN TEMSİLCİLERİ

Koçer, sözlerini şöyle sonlandırdı: “Özellikle son 40 yılda kadın mücadelesi erkekliği yola getirirken, dünyaya da örnek oldu. Bu potansiyel yerel yönetimler olsa da iradenin asıl sahibi Kürt kadınıdır. Direniş kültürünün temsilcileri biz kadınların, güncel siyasetin çok ötesinde toplumsal gerçekliğimiz var. Bizi geleceğe taşıyacak olan kadınların kararlı duruşudur. Bu potansiyel Kürt kadınında yeterli kadar vardır.”

Konuşmaların ardından söz alan katılımcılar, öneri ve eleştirilerini dile getirdi. 

Diğer başlıklar

16:26 Cudi’den ağaç taşıyan TIR’lar brandalarla kapatıldı
16:13 Bagok'ta ağaç kesenlere saldırı: Bir kişi yaşamını yitirdi
16:13 Cudi Dağı’nda yangın çıktı
16:11 HDP'li Bülbül: Ayağa kalkma zamanı
16:11 Halbusi’nin istifası kabul edilmedi
15:59 Tutuklu yakınları: Sesimizi duyun artık
15:42 Gazeteci Demir davasında mütalaa hazırlanacak
15:28 Radyoloji teknikerleri iyonize radyasyona maruz kalıyor
15:25 Van Gölü'nün ‘Doğal Sit Alanı’ ilan edilmesine karşı dava açtılar
15:00 Esma Başeğmez'in faili 3 ay sonra yakalandı
14:39 ‘Barışın yolu Roboski’den geçer’
14:38 Abdullah Öcalan sorusuna ‘Sorulamayacak soru’ cevabı
14:31 Bismil’deki kazada 4 kişi yaralandı
14:24 Antep Barosu: Jina Mahsa isyanımızdır
14:08 İHD Mersin Belediyesi çalışanlarına yönelik gözaltıyı kınadı
13:55 'Fındıkta mağduriyetin tek sorumlusu AKP'
13:43 Kadınlar seçim öncesi toplanıyor: 11 kentte forum düzenlenecek
13:32 'Adliye kapısında geçirilen her gün yönetenler için utançtır'
13:22 İran Kürt partilerinin üslerine saldırdı: 9 ölü, 32 yaralı | YENİLENDİ
13:08 Bakırhan: Emek ve Özgürlük ittifakını genişleteceğiz
13:01 Demokratik Modernite davasında ‘tarihsel perspektif’ vurgusu
12:45 Marmaris’te yurttaşlar ÇED toplantısını yaptırmadı
12:36 Eğitim Sen ÖMK’ye karşı topladığı imzaları Meclis’e sunacak
12:33 Ceylan Önkol için açıklama: Failleri tespit et, etkili soruşturma yürüt
11:36 Ekonomist Durmuş: Barınma yaşamsal bir krize dönüştü
11:33 Tutuklu kadınlardan erkek zihniyetine karşı mücadeleyi büyütme çağrısı
11:04 Tutuklu yakınları: Meclis’in ilk gündemi hasta tutuklular olmalı
10:51 Kadınlar Jina için kitlesel eylem yapacak
10:03 Sur’da yapılacak ‘festivale’ tepki: Önce özür dilenmeli
10:03 Türkiye bireysel silahlanmada 11’inci sırada: Kadınlara karşı kullanılıyor
09:55 Diril Davası: Gerçek faillerin açığa çıkması için ortak irade gösterilmeli
09:54 Batman Devlet Hastanesi için üçüncü ihale
09:50 İBB’den çıkarılan akademisyenler: Emek ve Özgürlük İttifakı umut veriyor
09:40 Türkyılmaz: Emek ve Özgürlük İttifakı özgürlükçü bir yol öneriyor
09:30 Bir yıl cezası kalan hasta tutuklu Yusufoğlu’nun durumu ağırlaşıyor
09:29 Mersin’de belediye çalışanları gözaltına alındı
09:27 Silopi’de dengbêj dinletisi
09:22 Kuzey ve Doğu Suriye’de ders zili çaldı
09:21 Akdeniz: Emek ve Özgürlük İttifakı’nı halk ittifakına dönüştüreceğiz
09:14 Kızıldere: Ekolojik saldırılara karşı mücadele sürekli hale getirilmeli
09:11 Bodrum bir yazı daha susuz geçirdi
09:07 Asker ve korucularla mahalleye giren DSİ tapulu arazileri kazıyor!
09:04 Köylülerin helikopterden atılması iki yıldır soruşturulmadı
09:03 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 8 yıldır adım atmadı
09:02 İdare ve Gözlem Kurulları ‘paralel mahkeme’ gibi çalışıyor
09:01 Tutuklular: Hiçbir rejimde bulunmayan bir infaz sistemiyle karşı karşıyayız
09:00 Ömrünün 30 yılı cezaevinde geçti: Hüzün ve mutluluğu bir arada yaşadım
09:00 28 EYLÜL 2022 GÜNDEMİ
08:53 Türkiye’nin saldırısında Adalet Bürosu eşbaşkanları yaşamını yitirdi
08:17 Mersin'de polisevi saldırısı sonrası 22 gözaltı
27/09/2022
22:42 Çatımız Gökyüzü’nün eylemi 19’uncu gününde
22:27 Katledilen çocuğa ilişkin 2 kişi tutuklandı
21:57 Amedspor: Yaratılmak istenen algı gerçeği yansıtmıyor
21:43 Adana’da halk toplantısı: Barışın anahtarı Öcalan’dır
21:36 Sanal medyada #ZindanlardaKatliamlaraSon çalışması
21:10 Öztürk: Sömürgeci zihniyetlerin hesap verecekleri gün yakındır
20:12 Giresunlu kadınlar: Direnen kadınlar ilham veriyor
19:45 Bulanık eski Belediye Eşbaşkanı Çelik tahliye edildi
19:41 KDP, Avrupalı heyetin kimyasal silah kullanımını araştırmasını engelledi
19:24 YNK: Tek adayımız Berhem Salih’tir
19:12 Kobanê Davası’na ara verildi: Siyasetçiler duruşmaya katılmadı
18:57 Girkê Legê’de SİHA saldırısı: 2 ölü
18:49 İfadeye çağrılan kadınlar Meclis gündeminde
18:16 Gezi’de ve Rojava’da yaşamını yitirenlerin ailelerine ziyaret
17:59 Ardahan’da 5 büyüklüğünde deprem
17:41 HDP’den Urfa’da halk buluşması
17:04 Van Kalesi’ne Amînî pankartı asıldı
16:59 İkizköylüler reddi hakim talebinde bulundu
16:35 Jîna Amini için yapılan eyleme ırkçı saldırı girişimi
16:10 Tacizi haberleştiren Karafazlı’nın duruşması görüldü
15:55 Statta bayrak açan 6 kişi serbest bırakıldı
15:51 Adalet Nöbeti 117’nci gününde
15:07 Gergerlioğlu: KHK’lerle engizisyon usulü cezalandırma uygulandı
15:04 ESM’den promosyon tepkisi: Emekçileri görmezden gelemezsiniz
14:10 ‘Davutoğlu’nun tanıklık kararının geri çekilmesi skandaldır’
14:04 Girêçoliya bölgesinde ağaç kesimi başlatıldı
14:01 İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nden İran’a uyarı
13:48 İHD: İran’da yaşam hakkı ihlal ediliyor
13:33 Dilşah Ercan’ın aile evine baskın: 4 gözaltı
13:16 Gazeteci Çapan’ın yargılandığı dava yine ertelendi
13:15 HDP'den Şenyaşar ailesine ziyaret
13:15 OHAL-KHK raporu: İnsanlığa karşı suçlar işlendi
12:39 Çermik’teki Sinagogun kurtarılması için çağrı
12:22 Urfa’da STÖ buluşması: Sorunların temel çözümü halktır
12:14 Avukatlardan Abdullah Öcalan’la görüşme başvurusu
12:14 Urfa Adliyesi önünde 568 gündür süren adalet talebi
12:08 Mem Ararat’ın Mersin konseri iptal edildi
11:38 Irak Parlamentosu Başkanı Halbusi istifa etti
11:32 Münür Rahvancıoğlu Ankara’ya alınmadı
11:32 ‘İyi çocuklar’a verilen beraat kararına karşı Yargıtay’a başvuru
11:01 Tutuklu yakınları 11 aydır adalet arıyor
11:00 Ege İnsan Hakları Okulu’nda Sonbahar Çalıştayı 30 Eylül’de başlıyor
10:59 Çınar'da trafik kazası: 1 ölü, 5 yaralı
10:47 Çağlar Demirel’e 301’den ceza istemi
10:46 Gazeteci Sason: Xelifan olayı KDP’nin planıdır
10:45 Güneyli kadınlar: Haklarımız için meydanlardan çekilmemeliyiz
10:27 Moghaddam: İran, eylemcilerin motivasyonunu düşürmeyi başaramadı
10:16 ‘Sanatçılar zulüm karşısında birlik olmalı’
09:28 ‘Dünya Kadın Konferansı’nın hedefi enternasyonal dayanışmayı örgütlemek’
09:26 Av. Marcelli: Öcalan’ın özgür olması global ölçekte bir kazanım