Depremzede kadınlar şiddet ve yoksulluk sarmalında

  • kadın
  • 09:00 4 Şubat 2024
  • |

HABER MERKEZİ - Yaraların bir türlü sarılmadığı deprem bölgesinde kadınlar, şiddet ve yoksulluk sarmalındı. Kadın örgütleri, söz konusu duruma karşı yapılması gereken öncelik işin "örgütlenmek" olduğunu vurguladı.  

Mereş merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen yaralar sarılmadı. Depremde büyük bir yıkımın yaşandığı Hatay’da sorunları olduğu gibi duruyor. Özellikle kadınlar birçok sorunla karşı karşıya. Pek çok kadın yoksulluk ve şiddet ile boğuşuyor. Çadırda yaşam, iş alanlarının daralması, çocuk, yaşlı ve hasta bakım yükünün artması, kadına yönelik şiddet ve yoksulluğun artmasına neden oluyor. 
 
İlk günkü dayanışmanın azalması ise kadınların temel hijyen ihtiyaçlarına erişimini zorlaştırdı. Kadına yönelik ev içi şiddetin çadır içi ve konteyner içi şiddete dönüştüğü kentte, kadın şiddet gördükleri mekanlara hapsedilmiş durumda. Bunun yanı sıra, depremle birlikte iş alanları zayıflayan kadınlar, yoksulluğa karşı çareyi enkaz başında zengin inşaat firmalarından geriye kalan demirleri toplamakta buldu.  
 
Hatay’daki depremzede kadınlardan biri olan İlknur Kazan, Mor Dayanışma Derneği ile bu süreçte tanıştı. Kazan, açılan kadın çadırlarında çalışarak depremzedeyken, deprem gönüllüsü oldu. Mahallelerde kadınlar için çalışmalar yürüten Kazan, kadınların bir yıldır yaşadıkları sorunları ve dayanışma ağını anlattı. 
 
Yıkımın çok fazla yaşandığı bir mahallede, prefabrik bir inşaatla Mor Dayanışma Derneği açtıklarını kaydeden Kazan, enkazlar arasında kadınlar için yeniden bir yaşam inşa etmeyi amaçladıklarını belirtti. Kadınların ihtiyaçlarının hala karşılanmadığını aktaran Kazan, “Depremden önce kadınlar için güvensiz olan sokaklar, depremden sonra enkazların olduğu, ışıklandırmanın olmadığı şartlarda daha da güvensiz oldu. Depremin ilk günlerinde çadır bakımı ve emeği, konteynere geçince de konteyner bakım emeğiyle kadınların omuzlarına yıkıldı. Depremle birlikte ev içi şiddet, çadır içi ve konteyner içi şiddete dönüştü. Son zamanlarda bize en çok sorulan ‘Boşanma aşamasındayım, hukuki destek verebilecek birileri var mıdır?’ gibi sorular. İstihdam sorunuyla gelen çok kadın var" dedi.
 
ŞİDDET GÖRDÜKLERİ MEKANLARDAN ÇIKAMAMAK 
 
Deprem bölgesinde kendilerine ulaşan kadınların çalışacak alanlarının olmadığını, boşanmak isteyen kadınların pek çoğunun ise ekonomik durumundan ve kalacak yerinin olmamasından dolayı boşanamadığını belirten Kazan, pek çok kadının bu nedenle boşanmak istediği erkekle yaşamak zorunda kaldığını anlattı. Kadınların çalışma koşullarının sağlanmadığını belirten Kazan, kadınların hijyen ve sağlık ihtiyaçlarının da karşılanmadığını ifade ederek, “Erkek bakış açısıyla yapılan her şey kadınların aleyhine işliyor. Kadınlar bundan hijyen, barınma, güvenlik, sağlık, psikososyal şekilde çok kötü etkileniyor. Çocukların, yaşlıların bakımı, evde hasta olması çalışmak isteyen kadınların bu nedenle çalışamamasına ve yoksulluğun artmasına neden oldu" ifadelerini kullandı.
 
‘İHTİYAÇ DUYULAN ÖRGÜTLENMEK’
 
Dayanışmanın kendisine ve diğer depremzede kadınlara güç verdiğini belirten Kazan, depremin ilk dönemlerinde mahallelerde ve çadırlarda psikodestek ile hukuki destek çalışmaları yürüttüklerini vurguladı. Kadınlara yönelik plates ve kadın/insan hakları konulu eğitimler yaptıklarını anlatan Kazan, “Kadınlar depremden sonra böyle şeylere daha çok ihtiyaç duydu. Biz de kadın dayanışması olarak elimizden geldiğince buna yönelik çalışmalar yapıyoruz. Mor dayanışma ile tanıştıktan sonra isyanımızı ve öfkemizi doğru yerlere nasıl aktaracağımı gördüm. Öfkemiz depremin ilk günlerinde çadır satanlara, buraya yardım göndermeyenlere, koşulları iyileştirmeyen sorumlulara olmalı. Bu durumda en çok ihtiyacımız olan şey örgütlenmek. Bunun en güzel örneklerinden biri 40’ncı gün yürüyüşüydü. Bütün kadınların öfkesini, isyanını sokakta dillendirmesi dünyada ses getirdi” diye konuştu.
 
DEMİR TOPLAYIP SATIYOR 
 
Bir enkazın başında demir toplarken karşılaştığımız N.A. da depremin ardından ekonomik yoksulluğa ve erkek şiddetine maruz kalan kadınlardan biri. Yardımların kesilmesi ile birlikte biri engelli 2 çocuğunun bakımının kendisine yüklendiğini ifade eden N.A. eşinden destek görmediğini söyledi. Bu nedenle sorunlarını dile getirmek isteyen ancak eşi nedeniyle ismini vermek istemeyen N.A. “Eşim destek olmuyor. Biz çadırda kalıyoruz. Bize konteyner da çıkmadı. Başvurduk ama başvurumuz hala sonuçlanmadı. Biri engelli 2 çocuğum var. Hatay’da kadınların çalışabileceği bir alan kalmadı. O yüzden burada, enkaz kaldırma çalışmaları bittikten ve şirketler demirleri topladıktan sonra çocuğum ve akrabalarımla gelip kalan demirleri topluyoruz, bunları satıyoruz. Bir çocuğumun hasta bezine ihtiyacı var, diğeri de genç kız oldu. Onun ihtiyaçları var. Yardımlar kesildi. Ben de çareyi enkazdan topladığım demirleri satmakta buldum” diyerek durumunu özetledi.
 
AMED’DE DURUM
 
Depremin ilk gününde sahada olan Dayanışmanın Kadın Hali Derneği (DAKAH-DER) ve Rosa Kadın Derneği de Amed ve Semsûr’daki depremzede kadınların yaşadıklarına dikkat çekti. 
 
Rosa Kadın Derneği’nden avukat Berfin Polat, depremin meydana geldiği ilk andan itibaren toplumsal dayanışma mekanizmalarının çok hızlı bir şekilde devreye girdiğini, bileşeni oldukları Diyarbakır Kent Koruma ve Dayanışma Platformu ile birlikte hareket ettiklerini ifade etti. Hem Amed’de hem de Semsûr’da insani yardım çalışmalarını ve koordinasyonunu yürüttüklerini söyleyen Polat, “Depremin ilk üç günü daha çok Amed’te çalışma yürüttük. Burada bir sistemin oturmasıyla birlikte çevre illere de yardım göndermeye başladık.  Platform bünyesinde Diyarbakır Kadın, Çocuk ve LGBTİ+ Kriz Koordinasyonu’nu kurduk. 200 kişiden oluşan bir gönüllü listesi oluşturduk.  Daha sonra 3 günde bir Semsûr’a gidecek şekilde 16 kişiden oluşan gönüllü ekibi oluşturduk. Arkadaşlarımız düzenli periyodlarla Semsûr’a giderek orada köylerde ve çadır alanlarında ihtiyaç tespitlerini yaptı” dedi.  Polat, bu çalışmalar doğrultusunda her iki kentte de ihtiyaçları karşılamaya çalıştıklarını ifade etti. 
 
‘İKTİDAR İHMALİNİ ÖRTMEK İÇİN OHAL İLAN ETTİ’
 
Polat, deprem sürecinde Türkiye’nin bir çok yerinden gelen sivil toplum kuruluşları, meslek örgütleri, aktivist kadınların yardım çalışmasında engellemelerle ve gözaltı tehditleri ile karşı karşıya kaldıklarını, iktidarın ihmalkarlığını saklamak için OHAL’i ilan ettiğini ifade etti. Polat, “Toplumsal dayanışmanın oluşturduğu o muazzam koordinasyonu kendine mal etmeye çalışan bir iktidarla karşı karşıya kaldık. Devlet ve organları, afet sorasında kadınları şiddetten uzaklaştıracak herhangi bir acil eylem planını devreye sokmadı, buna dair bir çalışması da olmadı. Kadınların çoğu hijyen, üreme sağlığına ilişkin ürüne maalesef ki ulaşamadı.  Bu da idrar yolu enfeksiyonlarından tutalım da mantara kadar birçok sağlık sorunlarına sebep oldu” diye konuştu.
 
Depremin birinci yıl dönümüne yaklaşırken hala birçok sorunun çözülmediğine dikkat çeken Polat, “Hala insanların temiz su sorunlarının çözülmediğini, en temel ihtiyaçlarının karşılanmadığını biliyoruz. Biz bu yıkıcı sonuçların en aza indirgenmesi için bu toplumsal dayanışmanın devreye sokulması ve devam ettirilmesi için elimizden ne geliyorsa yapmaya devam edeceğiz” dedi. 
 
DAKAH-DER üyesi avukat Şirvan Yakut ise kadınların yaşadıkları travmaları hala atlatamadığını söyledi. Yakut, “Kadınlar çadır içi yaşamla mücadele etmek gibi belli başlı zorluklarla karşı karşıya kaldılar. Hem depremde yaşanan o travmatik boyut, hem de ekstra artan ev içi emek, iş, onları daha fazla zorladı” dedi. 
 
CİNSEL ŞİDDET ARTTI  
 
Yakut, “Kadınlar ilk zamanlarda psikolojik desteğe ihtiyaçları olduğunu kabul etmiyorlardı. Bu durumu çok sonradan yürütülen çalışmalarla aştılar. Depremle birlikte birkaç ailenin aynı çadırda yaşaması sonucu yitirilen ‘özel yaşam’ kavramıyla birlikte kadınlar hem cinsel şiddete, hem de kadının üzerine yüklenen sorumluluklardan kaynaklı psikolojik şiddete maruz kaldı. İlerleyen süreçlerde çadırlar her ne kadar bireyselleştirilse de yine çocuklarla aynı çadırlarda olunması özel hayat kavramlarının olmamasından kaynaklı özellikle cinsel şiddetin arttığına neden oldu” ifadesini kullandı. 
 
‘DAYANIŞMA SÜRMELİ’ 
 
Yakut, depremin ardından yaşatılan dayanışmanın yeterli olmadığını ve dayanışmanın devam ettirilmesi gerektiğini söyleyerek konuşmasını şöyle noktaladı: “İlerleyen süreçlerde en ihtiyaç duyulacak şeyin psikolojik destek olacağın söyleyebiliriz. Çünkü kadınlara bunu kabul etmeye çok geç başladı, o nedenle asıl odaklanılması gereken şeyin bu. Ve ayrıca şuan her ne kadar temel ihtiyaçlar giderilmiş gibi görünse de maalesef konteynır yaşantısının getirdiği zorluklar ve konteynırların kış mevsimine uygun olmaması, elektrik, çamaşır makinesi, su gibi temel sorunların giderilmediğini söyleyebilirim. Depremin birinci yılı. Herkes yıldönümünde hatırlayacak ama sonradan yine unutulacaklar. Depremzedelerin her zaman desteğe ihtiyacı var, kurulu bir düzene geçmeyene kadar normal bir yaşamları hiçbir şekilde olmayacak. Bu yüzden dayanışma gösterilmeli.” 
 
MA / Yüsra Batıhan - Şilan Çil 
 

Diğer başlıklar

14:32 Abdullah Öcalan'a 3 aylık aile görüş yasağı | SON DAKİKA
14:21 CHP'den hayvanları 'öldürme' yasasına karşı 'direnme' çağrısı
13:34 Koçyiğit: Ülkede tarihin en büyük yoksulluğu yaşanıyor | YENİLENDİ
13:34 Suya giren çocuk hayatını kaybetti
13:30 Kemal Türkler mezarı başında anıldı
12:56 Gazeteciler 'haber' verdi: Geçinemiyoruz
12:43 Emeklilere zam farkı ödemesi tarihi belli oldu
11:48 Merkez Bankası'nın dolar tahmini
11:31 Tiryaki: Iğdır Emniyet Müdürü AKP temsilcisi gibi davranıyor
11:03 Kendini yaktığı iddia edilen tutuklu yaşamını yitirdi
11:00 CPT’den İmralı yanıtları
10:57 Savaş uçakları Metîna’yı bombaladı
10:04 Saldırılar ve KDP işbirliğine tepki: Birlikle karşı durulabilir
09:38 Agirî Dağı’nda kaybolan dağcıların cansız bedenine ulaşıldı
09:13 Ev işçilerinin talebi İLO sözleşmesinin imzalanması
09:05 Kızıl Kurdistan'a dair yeni bir telgraf: Kemalist yönetim endişeli!
09:03 Hilal Kar'ın faili 1 aydır yakalanmadı
09:02 Bakanlık talimatıyla tekli hücrede tutulan tutsağa baskı arttı
09:00 Peköz: Ankara’nın stratejisinde Hewlêr dahil Kürtlere yer yok
09:00 22 TEMMUZ 2024 GÜNDEMİ
08:56 Wan’da ev baskını
21/07/2024
23:36 Kuzey ve Doğu Suriye’de 480 tutuklu tahliye edildi
23:29 Minbic’ın 5 köyüne saldırı
22:31 Habur Çayı'na düşen 4 yaşındaki çocuk hayatını kaybetti
22:04 Hayvan hakları savunucularından muhalefete çağrı
21:05 ABD Başkanı Joe Biden adaylıktan çekildi
20:17 KDP'ye tepki: Ortadoğudaki sorunun çözümü de adresi de belli
20:09 Gabar’da hayatını kaybeden mühendisin kimliği açıklandı
20:05 Aydın'daki yangın kontrol altına alındı
19:31 Fotoğrafçı Murat Yazar’dan haber alındı: Serbest bırakıldı
19:20 Aydos Ormanı’ndaki yangın kontrol altına alındı
17:51 Bağcılar’da tecrit gündemli halk toplantısı
17:29 DEM Parti heyeti, Gabar Dağı’nda incelemede bulundu
16:51 Göle düşen otomobildeki 4 kişi yaşamını yitirdi
16:51 Gabar'da enkaz altında kalan mühendis yaşamını yitirdi
16:47 Bağcılar'da 'işgal ve ihanet' protestosu
16:20 Baro: Şirketler Şirnex doğasını rant kapısı haline getirdi
15:59 TOKİ inşaatında iş cinayeti
15:36 Bakırköy Cezaevi önünde 'Özgürlüğe ses ver' eylemi
15:12 İstanbul'daki Aydos Ormanı'nda yangın
14:07 İzmir'de bir kadın katledildi
13:45 Emniyet müdürü bankamatik çalışanlarının provokatif eyleminde
13:38 DEM Parti Sözcüsü Doğan: PYD ile de görüşün
13:19 Şırnak Valiliği: 2 işçi kurtarıldı, 1'i enkaz altında
12:55 DAİŞ yöneticisi Hebiba yakalandı
12:30 Tahribatın sürdüğü Gabar’da sondaj kulesi devrildi
12:14 Bayındır: Abdullah Öcalan’a özgürlük, Kurdistan'a statü
11:17 DEM Parti Amed İl Eşbaşkanları belli oldu
10:36 Bakırhan'dan KDP'ye: İşgale ortak olmayın
09:49 Jin derginin yeni sayısının konusu ırkçılık
09:40 Peyas'ta 'özel savaş' atölyesi
09:25 Amed'de mahkeme kararına rağmen sağlıkçılar kamerayla izleniyor
09:23 9 yıl geçti: Olay aydınlatılmadı, dosya Yargıtay’da bekletiliyor
09:21 Gazeteci Işık: KDP’nin işbirliği iktidarını sürdürme çabasıdır
09:16 DEDAŞ'ın kesintileri hasta çocuğu nefessiz bıraktı
09:12 Sosyalist partilerden saldırılara karşı 'ortak mücadele' çağrısı
09:10 Sırtında platin ve tek böbrekle yaşayan tutsağın durumu ağır
09:07 Yozgat Cezaevi ihlal raporunda yok yok!
09:04 Kiras-fîstan fiyatları dörde katlandı
09:00 21 TEMMUZ 2024 GÜNDEMİ
08:32 Adana'da deprem
00:25 Gençlik örgütleri Pîrsus için yasaklanan Taksim Meydanı’na çıktı
20/07/2024
23:55 33 düş yolcusu Avrupa'da anıldı
23:27 Gözaltına alınan gençler serbest bırakıldı
23:21 Özgür Özel’den Pîrsûs Katliamı paylaşımı
22:59 32 yılın aradan tahliye edilen Güneş’e kitlesel karşılama
22:09 Fotoğrafçı Murat Yazar’dan haber alınamıyor
21:40 İrade gaspına karşı nöbetler sürüyor: Kayyım zihniyetinden vazgeç
21:24 Gever’de Gülistan Doku Futbol Turnuvasının final maçı oynandı
20:32 'Öldürme' yasası protesto edildi
19:01 KDP’ye çağrı: İhanete son ver
18:52 Akbelen Ormanı için büyük buluşma
18:03 Pîrsûs'ta katledilenler İstanbul'da anıldı: Düşleri yarım kalmayacak
18:01 Wan’da iki ilçede sel
16:43 Sebahat Tuncel: Mücadele varsa zafer de vardır
15:51 Hastanedeki yemekten zehirlenen çalışan 3 gündür tedavi altında
15:36 Ağır hasta tutsağa hücre cezası verildi
15:08 Kuday ve Menteş’in tahliyesi istendi
14:57 Efrîn’de 9 kişi kaçırıldı
14:39 Mülteci teknesinde yangın: 40 ölü
14:09 Düş yolcuları anıldı: Mezarlarına karanfil ve oyuncak bırakıldı
14:04 Yolcu treni otomobile çarptı: 3 ölü
14:03 Kafe saldırısında bir kişi daha gözaltına alındı
13:29 Emniyet yetkilisi ‘gözaltında’ dedi, 32 yıldır haber yok
13:16 DEM Parti Merkez İlçe Eşbaşkanı tutuklandı
12:30 Kayıp yakınları 4 kentte adalet talep etti
12:25 Kadın Stratejik Planlama Çalıştayı: Yerel demokrasi kadınla başlar
12:00 Cezaevinde adli tutuklunun kendini yaktığı iddiası
11:58 Yaşamını yitiren 30 yıllık tutsak Yaşa Amed’de defnedildi
11:43 Pirsûs’ta katledilenler anıldı: Düşleri yarım kalmayacak
11:30 Ekoloji örgütleri 28 Temmuz'da Şirnex'te olacak
11:23 Çin’de köprü çöktü: 11 ölü, 30 kayıp
11:09 Federe Kurdistan Bölgesi’nde 1 yarbay hayatını kaybetti
11:02 DEM Parti Kadın Meclisi'nden kampanya: Özgür ve eşit yaşamda ısrarcıyız
10:27 Şêladizêli imamdan KDP’ye tepki: Bölgemizin özgürlüğünü istiyoruz
10:14 Giresun'da sel ve heyelan
09:47 Kadınlardan KDP’ye tepki: İhanet çizgisinden dön
09:42 Dicle Üniversitesi’nde yemek zehirlenmesi: Personele rapor verilmedi
09:41 Özgürlük İçin Sanat İnisiyatifi: Savaş karşıtlarına birlikte mücadele çağrısı
09:40 ‘Amaç Kobanê’deki devrimi bu topraklarla buluşturmaktı’
09:32 CPT eski üyesi Restellini: İmralı yeniden ziyaret edilmeli
09:22 ‘Türkiye cesareti KDP’nin ihanet çizgisinden alıyor’
09:19 Şirnex’te sağlıkta kriz derinleşiyor: Ameliyatların sayısı düşürüldü
09:14 Gazeteci Topaloğlu’nun avukatı: Medya eliyle operasyon çekildi
09:11 Ağaçların kesildiği noktalara kalekollar inşa ediliyor
09:09 Aydınlar hemfikir: Kürt sorunu savaşla çözülmez
09:07 Kıbrıslı yazar Şah: Türkiye'nin işgalinin sonlandırılmasını istiyoruz
09:00 20 TEMMUZ 2024 GÜNDEMİ
19/07/2024
22:58 KNK'nin temasları sürüyor: KDP işgalin ortağı oldu
22:47 Yaşamını yitiren tutsağın cenazesi Amed’e getirildi
22:39 Akdeniz’de ortak mücadele vurgusu
22:23 Birca Belek yeni mezunlar verdi
22:12 KDP’ye birçok kentte tepki:Bimire xiyanet, bijî berxwedan
21:48 Bakırhan Tarım Mitingi'nde konuştu: Bunlar bizim ekmeğimizi çalanlardır
21:20 33 düş yolcusu için zincir oluşturuldu
20:47 Kadınlar 9’uncu yargı paketine karşı mücadeleyi büyütüyor
20:06 Semsûr’da kadın katliamı
19:23 DEM Parti'den Qoser'de miting: Toprağımızı savunacağız
17:47 Pirsûs Katliamı'nda hayatını kaybeden Günebakan anıldı
17:20 Ortodoks Kilisesi'nde görevli Aykurt yaşamını yitirdi
17:11 Demirtaş'a 2 yıl 6 ay hapis cezası
17:00 Bakırhan yangın bölgesinde: Bu DEDAŞ’ın katliamıdır
16:47 Irak’taki aşiretler saldırılara karşı parlamentoyu göreve çağırdı
16:46 Şenyaşar davası: Tanıkların dinlenilmesi talebine ret
16:40 Uçar: Bu savaşa geçit vermeyelim
16:06 Tez-Koop-İş: Enflasyonun asıl sorumlusu iktidardır
15:47 Eylemler 13’üncü haftasında: Tecride son verin
15:45 DEM Parti'den TÜİK hakkında suç duyurusu
15:26 Emniyet müdür yardımcısı evinde ölü bulundu
15:12 Kadınlara saldıran kişi bu sefer de hakaret etti
15:10 Polisin tehdit ettiği gazeteci Kaya'dan suç duyurusu
15:03 KDP Kerkük'te Kürt karşıtı cepheyle anlaştı
14:28 Êlih Belediyesi kültür programlarının startını verdi
14:19 Erbek’in cenazesi 4 yıl sonra ailesine verildi
14:19 10 vekilin fezlekeleri Meclis’te
14:18 Tutuklanan annelere çıplak arama ve ayakta sayım dayatması
13:59 DEM Parti'den emekli aylığı ve asgari ücret önergesi
13:48 Hastanede yemek boykotu: Sorumlular cezalandırılsın
13:34 Demirtaş: Faşist bir siyasetçi olsaydım yargı beni korurdu
13:25 Avukat Çiftçi'nin serbest bırakılması istendi | YENİLENDİ
13:19 ‘Kobay’ olarak kullanılan kişiden yetkililer hakkında suç duyurusu
13:03 Tuncel: Türkiye Kurdistan’ı ilhak ediyor, KDP ses çıkartmıyor
12:21 Komate'de orman kıyımı sürüyor
11:32 3'ü anne 9 kişinin tutukluluğuna itiraz: Dosyada delil yok
11:15 40 aydır haber alınamayan Abdullah Öcalan için yeni başvuru
10:50 DEM Parti: Rojava Devrimi'nin korumak hepimizin sorumluluğu
10:48 İşkence gören genç ve avukatları öldürülme tehdidi altında
10:25 Türkiye’den askeri sevkiyat ve bombalama
10:24 İzmir’deki orman yangını devam ediyor
10:22 Ameliyat sonrası hayatını kaybeden tutuklunun ailesi: İhmal var