Türkiye’nin utanç tarihine ışık tutan sergi: Cem, Cemaat, Cemiyet

İSTANBUL - Ressam İrfan Yavru'nun Türkiye'nin travmatik ve utanç tarihine ışık tutan “Cem, Cemaat, Cemiyet” sergisi, 11 Mayıs’a kadar Karşı Sanat’ta ziyaretçilerini bekliyor.   
 
Ressam İrfan Yavru’nun ülke tarihinde meydana gelen acı ve tramvatik olayların fotoğraflarını fırçasıyla buluşturduğu, “Cem, Cemaat, Cemiyet” adlı resim sergisi Beyoğlu’nda bulunan Karşı Sanat mekanında ziyaretçilerini bekliyor. Özellikle 1915 Ermeni Soykırımı, 15 Temmuz darbe kalkışması, 2017 Amed Newrozu’nda polis tarafından katledilen Kemal Kurkut’un öldürülüş anı gibi olayları konu edinen sergi, toplumsal hafızayı diri tutuyor. 
 
1930’lardan bu yana dönemin resmi ve “yasadışı” iktidarları tarafından katledilen ya da sürgünde yaşamını yitiren Seyit Rıza, Adnan Menderes, Deniz Gezmiş, Ahmet Kaya ve Hrant Dink gibi isimleri de sergisine taşıyan Yavru, söz konusu resimlere eklediği her imge ile bir döneme ışık tutuyor.
 
AHMET KAYA VE SEYİT RIZA
 
Ahmet Kaya portresinde, Kaya’nın 1999’da katıldığı bir ödül töreninde “Kürtçe kaset çıkaracağım” demesinin hemen ardından salondakiler tarafından fırlatılan çatal, bıçak detayını tualine işleyen Yavru, 1937-1938 Dersim isyanı liderlerinden Seyit Rıza’yı resmettiği bir diğer portresinde ise, Dersim Katliamı’nda yer alan askerlere Mustafa Kemal tarafından verilen Atatürk imzalı madalyayı tablonun birçok noktasına işleyerek ülkenin acı gerçekliğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
 
ERMENİ SOYKIRIMI:1915-2007
 
Ülke tarihinin utanç sayfasında yerini alan Ermeni Soykırımı’nı da tualine taşıyan Yavru, “1915-2007” adını verdiği soykırım tablosunda Toros Dağları Bölgesi’nde kucağında ölen çocuğunu taşıyan bir Ermeni kadınını resmediyor. Tabloda dikkat çeken en önemli detay ise Yavru’nun tabloya yerleştirdiği altı delik ayakkabı. Söz konusu detayda 2007’de katledilen Ermeni gazeteci Hrant Dink’in katledilmesinin hemen ardından çekilen fotoğrafına atıfta bulunarak, soykırımın devamlılığına işaret ediliyor.
 
YAN YANA DURAN DENİZ GEZMİŞ VE ADNAN MENDERES TABLOSU
 
1972’de idam edilen 68 kuşağının devrimci liderlerinden Deniz Gezmiş ve 1960 Darbesi’nin ardından idam edilen dönemin başbakanı Adnan Menderes tablosunun yan yana olması ise bir başka dikkat çekici konu. Farklı uç noktalarda duran iki ismi bir araya getiren şey neydi diye sorduğumuz İrfan Yavru, “Burada hem sağdan hem soldan da olmak üzere çeşitli travmaları yaşamış, hepimizin de bildiği olayları resmetmeye çalıştım. Ben Menderes’in yaptıklarını benimsemekle birlikte tıpkı Deniz Gezmiş gibi idam edilerek öldürülmesinin haksızca olduğunu düşünüyorum. Yani aslında burada ifade etmek istediğim bütün bu travmalar, olaylar ve acıların altını çizip birbirimize yaklaşmamız gerektiğiydi. Yaklaşamadığımızda toplum olamıyor, karşımızdakinin acısını anlayamıyoruz” yanıtını verdi.
 
NEDEN ‘CEM, CEMAAT, CEMİYET?
 
Serginin içeriği ve önemine dair konuşan Yavru, sergiye neden “Cem, Cemaat, Cemiyet” ismini verdiğini şu sözlerle anlattı: “Bu coğrafya üzerinde yaşayan çeşitli halklar ve topluluklar var ve bunlar genelde cemaat halinde yaşarlar. Cemaat derken çoğu zaman dini cemaatleri düşünürüz ama cemaat aynı zamanda kapalı topluluklar halinde yaşamayı da tarifler. Bütün bu farklı sosyolojiler ve farklı halkların ortak bir noktaya geldiği yerde ise toplum haline gelmiş oluruz. Bu ortak değerlerle olabilir. Bu ortak değerler ise önce acılarımızı, travmalarımızı karşılıklı tartışmayla başlar. Halbuki biz şimdiye kadar her cemaat kendi travmasını ve acısını kendi içinde yaşadı ve bu yüzden bir türlü toplum olamadık. Bu nedenle cemiyet toplum anlamına geldiği için böyle bir isim verdim” 
 
‘BENİ EN ÇOK ZORLAYAN KEMAL KURKUT TABLOSUYDU’
 
Tablolarını akrilik ve yağlıboya olmak üzere karışık tekniklerle yaptığını ve ağırlıklı olarak geçmiş dönemlerde çekilen fotoğraflardan esinlenerek hazırladığını söyleyen Yavru,  kendisini en çok etkileyen fotoğrafın ise Amed Newroz’unda polis tarafından katledilen Kemal Kurkut’a ait olan fotoğraf olduğunu söyledi. Yavru, “Kemal Kurkut fotoğrafı benim için çok çarpıcıydı ve bu fotoğrafı çeken gazeteci Abdurrahman Gök hala yargılanıyor. Benim için en zor tabloda oydu. Hani bir ceylanın peşinde avcı vardır ya bu da öyle birşeydi. Kemal’in koşarken elinde tuttuğu su şişesi beni o kadar etkiledi ki, o suyu birçok çizime yerleştirdim. O fotoğrafı gören kim olursa olsun biraz vicdanı varsa etkilenir” diye belirtti.  
 
'YA İÇ SAVAŞ YAŞAYACAĞIZ YA DA BİRLİKTE YAŞAYACAĞIZ’
 
“Buraya gelecek olan insanlar başka cemaatlerin de travmalarını görüp onlara yakınlık duysun istiyorum” diyen Yavru, serginin önemi ve taşıdığı mesajlara ilişkin de şunları söyledi: “Bu coğrafyada ya birbirimizi öldüreceğiz ya da birlikte yaşayacağız. Bunun başka bir çözümü yok. Ya bir iç savaş yaşayacağız ya da birlikte yaşayacağız. Birlikte yaşamak ise belli noktalarda ortak değerleri bulmakla sağlanabilir. 
 
Örneğin Hrant Dink neden en karşı olan insanın dahi kalbine dokundu? Çünkü sahici konuşan bir insandı. Ben inanıyorum ki sahici konuşursak bu toprakları bu sorunları çözer. Örneğin son seçimlerde hiç beklenmeyen sosyolojilerden CHP oy aldı. CHP Kürt sorununda belki de AKP’den daha travmatik bir partidir ama ben değişime inanıyorum. İnsanlar değişebildiği gibi sosyolojilerin yaklaşım şekilleri de değişebiliyor. Ki bunu son seçimlerde kısmen de olsa gördük.”
 
 İRFAN YAVRU KİMDİR?
 
1953 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü'nden mezun oldu. 1970'li yıllarda siyasi nedenlerle iki yıl cezaevinde kaldı. 1980 darbesinden sonra illegal yollarla ülkesini terk etti. 1985 yılında İsviçre'nin Neuchatel şehrinde resim çalışmalarına başladı. İsviçre'nin Neuchatel şehrinde çalışmalarını sistemli bir hale getirdikten sonra 1987-1988 yıllarında Roma, Paris ve Londra'daki müzelerde inceleme ve çalışmalar yaptı ve 1988 yılında Paris'e yerleşti. Avrupa'nın çeşitli yerlerinde ve İstanbul'da sergiler açan sanatçı, çalışmalarını İstanbul ve Paris'teki atölyelerinde sürdürüyor. 
 
MA / İbrahim Irmak
 

Diğer başlıklar

01/05/2025
23:34 İsrail: Şam saldırıları durdurmazsa sert yanıt verilecek
23:28 Bakan Tunç'tan CHP'nin otobüs şoförüne ilişkin açıklama
23:24 Trump: İran'dan petrol alan ülkelere yaptırım uygulanacak
23:20 Avrupa’da 1 Mayıs kutlamaları
22:37 CHP: Yöneticilerimiz Konya'da silahlı saldırıya uğradı
22:29 ABD ve Ukrayna arasında anlaşma sağlandı
22:22 Amed’de ‘Ji Kela Dimdimê’ sahnelendi
22:15 Futbolcuya kafa atan polis hakkında soruşturma başlatıldı
21:36 Amed’de sanayi sitesinde patlama
21:10 5 kent için kuvvetli yağış uyarısı
20:45 Silêmaniye’de 1 Mayıs yürüyüşü
20:28 CHP'nin otobüs şoförüne ev hapsi
20:08 Çukurova’da 1 Mayıs talepleri ‘adalet, özgürlük ve eşitlik’ oldu
19:52 Şam’da gözaltına alınan gazeteciler serbest
19:45 Şam’da 48 saatte 74 kişi öldürüldü
18:39 Antalya'da deprem
17:50 Bebeğe şiddet uygulayan erkek tutuklandı
17:25 Gün boyu Taksim mücadelesi: 400 aşkın gözaltı
16:02 'Birleşik mücadele kazanacak'
15:45 İstanbul 1 Mayıs mitingi son buldu
15:16 İstanbul'da kadınların, gençlerin, işçilerin sözü alanda
15:13 1 Mayıs kutlamalarında sosyalizm vurgusu: Öcalan'ın koşulları iyileştirilmeli
15:11 Bakırhan Öcalan’ın mesajını aktardı: Kapitalizm umudumuzu çalıyor
14:58 Tandoğan’da 1 Mayıs: Hukuk yoksa sokak var
14:51 Emek ve Demokrasi Güçleri: Demokratik toplum işçilerin mücadelesiyle mümkün
14:47 Ege'de onbinler 1 Mayıs mitinglerinde buluştu
14:41 İran’da bir günde en az 12 kişi idam edildi
14:37 İran Kürt öğretmeni ihraç etti
14:23 İmamoğlu’ndan 1 Mayıs mesajı: Bu devran elbet dönecek
14:08 Kanal8: Şam kırsalındaki muhabirlerimizden haber alamıyoruz
14:07 Sendikalardan manifesto: Eşitlik ve özgürlük mümkün, yeter ki birlik olalım
14:02 34 parti ve örgütten ‘Şam kırsalındaki savaşı durdurun’ çağrısı
13:58 SOHR: Suriye'de Nisan ayında 352'si sivil, 452 kişi öldürüldü
13:57 Çiğdem Kılıçgün Uçar: Demokratik toplum emekçiler olmadan kurulamaz
13:16 Şengal 1 Mayıs: Emek özgürlüktür
13:10 Kadıköy'de 1 Mayıs mitingi başladı
13:07 Binler İstasyon Meydanı'nda: Eşitlik ve barış istiyoruz
12:55 Wan’da 1 Mayıs: Emek, demokrasi ve barış için mücadele edeceğiz
12:40 Kuzey ve Doğu Suriye'de 1 Mayıs kutlamaları
11:58 İstanbul'da 200'ü aşkın gözaltı
11:50 Tülay Hatimoğulları: Emekçiler Kürt sorunun çözümüne katkı verecektir
11:33 Abdullah Öcalan’ın avukatlarından Zürih 1 Mayıs’ına mektup
11:31 Yüzbinler 1 Mayıs alanlarında
11:09 DBP: Emeğin özgürlüğü ve demokratik toplum için 1 Mayıs’a!
11:00 Xelfetî erkek şiddeti: 1ölü, bir yaralı
10:56 Şair Fadıl Öztürk vefat etti
10:50 Mecidiyeköy'de 1 Mayıs direnişi
10:48 Gazeteci Özdal son yolculuğuna uğurlandı
10:40 Gazeteci Berekat: Dürzilere dönük saldırılar planlı
10:19 Kadıköy’e 1 Mayıs yürüyüşü başladı
10:04 Amed'de 'Kadın Emeği ve Kültür Sanat Buluşması' düzenlenecek
10:02 Kürdistan'da enerji projesi adı altında 'acele kamulaştırma' kararları
09:36 1 Mayıs: DİSK abluka altındaki Taksim Meydanı'na çelenk bıraktı
09:33 DEM Parti'den 1 Mayıs mesajı
09:32 1 Mayıs’ta alanlarda değil fabrikadalar: Kölelik sistemi devam ediyor
09:21 Oluç: Önder'i ziyaret edenler çözüm konusunda adım atılmasını istiyor
09:08 Eren Keskin: 'Umut hakkı'nın uygulanması lütuf değil, görevdir
09:05 Eğitim Sen ile uluslararası dayanışma kampanyası
09:02 Ekoloji örgütleri: Devlet ilk adım olarak elini doğadan çekmeli
09:01 Yargıtay kadın katiline verilen 'iyi hal' indirimli cezayı fazla buldu
09:00 Artemêt Eşbaşkanı: Kadının güç ve öncü olduğu bir kent için mücadele ediyoruz
09:00 01 MAYIS 2025 GÜNDEMİ
08:31 Wan’da yolcu otobüsü devrildi: 28 yaralı
08:30 Gazeteci Ümit Özdal yaşamını yitirdi
30/04/2025
23:13 Hintli bilim insanı Gayatri Çakravorty Spivak’den Abdullah Öcalan’ın çağrısına destek
22:15 MSD’den Şam’daki çatışmalara ilişkin açıklama
21:34 Agirî’de öğrenci yurdunda taciz iddiası
20:56 DAİŞ’in bomba hazırlama uzmanı yakalandı
20:50 İstanbul'a 1 Mayıs ablukası: Kapatılacak yollar, duraklar ve alternatifleri
20:27 BBC ‘Yasak Bölge’ belgeselini yayınladı
20:20 İsrail, Şam güçlerine saldırdı
20:13 Kadınlar şiddete karşı mücadeleyi tartıştı
20:07 İstanbul ve İzmir'deki gözaltılara tepki: Mücadele engellenemeyecek
19:13 KHK eyleminin 329'uncu haftasında gözaltılara tepki
18:48 Bayraktar’ın 150 bin liralık ‘dron’ davasına ret kararı
18:40 Cenevre eylemi 52’nci ayında: 26 Nisan ‘Kürt Ulusal Günü’ ilan edilsin
18:34 Eskişehir'de üniversite kampüsüne çocuk parkı: Haklarımız yok sayılıyor
18:24 TUAYDER: Hasta tutsakların özgürlüğü için adım atılsın
18:17 Bakırhan: Amed’in barış iradesi Ankara çözümü ile buluşmalı
17:57 İsveçli gazeteciye ceza
17:35 İmamoğlu'nun gittiği otelin müdürleri serbest bırakıldı
17:30 Önder’in tedavi gördüğü hastaneye ziyaretler sürüyor
16:33 BAC'ın Nisan raporu: 33 tutuklu Beluc idam edildi
16:20 Bakırhan gençlerle buluştu: Değişim için kolları sıvayalım
15:55 Taksim'de 1 Mayıs ablukası
15:43 ODTÜ'de 1 Mayıs kutlaması
15:27 Tülay Hatimoğulları'ndan tekstil işçilerine 1 Mayıs ziyareti
15:22 Aksaray Cezaevi'nde onlarca tutsağın tahliyesine engel
15:01 Amed ve Peyas Belediyesi’nde 8 yıl sonra 1 Mayıs kutlaması
15:00 DEM Parti’den Tunç’a: Görevinizi yapın
14:49 DEM Parti'den işçi hakları için Meclis'e kanun teklifi
14:25 Taksim çağrısı yapanlara ‘örgüt üyeliği’ suçlaması
14:12 'İrade gaspı' davasında adli kontrol tedbiri kaldırıldı
14:03 Kazanhan davası: Sanık polisin hattını kullanan kişi dinlenecek
14:00 AYM'den 'yeniden yargılama' kararı
13:43 Birçok kentte 1 Mayıs hazırlığı
13:34 Pakistan Enformasyon Bakanı'ndan 'Hindistan saldıracak' açıklaması
13:24 Pelin Yılmaz’ın taziyesine kitlesel ziyaret
13:01 İzmir Barosu'ndan gözaltılara tepki
13:00 Mexmur’da ambargoya karşı yürüyüş
12:43 Can’ı zırhlı araçla ezen polisin davasında mütalaa hazırlanacak
12:33 Önder için şarkı yazdı: Diren Sırrı
12:10 İstanbul’da 1 Mayıs programı belli oldu
11:32 TJK-E’den 'Özgür Yaşamla Diyaloglar' etkinlikleri
11:27 Eskişehir'de 1 Mayıs'a çağrı
10:43 'Yüzde 3'lük engelli kadrosu 2'ye düşürülmek isteniyor'
10:26 Ailelerden İmralı'ya gitmek için yeni başvuru
10:13 Bakanlık kalp krizi geçiren tutsağın başvurusunda topu savcıya attı
09:59 Öcalan'ın avukatı: 'Umut hakkı' için hukuk politikasında değişikliğe gidilmeli
09:26 Ağır iş yükü ve güvencesiz çalışmaya karşı alanlarda olacaklar
09:25 Muğla'da art arda deprem
09:21 HDK Abdullah Öcalan’ın çağrısı için ‘halk kürsüleri’ kuracak
09:19 Kadın katillerini ve sermayeyi koruyan yargıya karşı 1 Mayıs’a çağrı
09:18 3 kentte ev baskınları
09:16 Çukurova 1 Mayıs'a hazır
09:15 Polis 'fişledi' üniversite soruşturma başlattı
09:14 Kadınlar 'çağrı' seferberliğine öncülük ediyor
09:14 TEM'e göre PKK/KCK'nin 151 logo ve amblemi var!
09:12 'Eşit ve kapsayıcı kentler istiyoruz'
09:11 DİGEL Tekstil direnişi 1 Mayıs’a taşınacak
09:10 Wan'da 1 Mayıs sürecin ruhuyla kutlanacak
09:09 Şirnex'te öğretmen 4 çocuğa cinsel tacizde bulundu
09:09 Ağrı İl Özel İdaresi AKP'ye çalışıyor!
09:07 AKP'nin 23 yıllık işçi politikası: Yoksulluk, güvencesizlik ve ölüm
09:02 Peköz: Kıbrıs ve Kürt sorununda Abdullah Öcalan'ın paradigması Ankara için fırsat
09:00 30 NİSAN 2025 GÜNDEMİ
08:30 İBB soruşturmasında 18 tutuklama
29/04/2025
22:35 İmamoğlu'nun gittiği otelin müdürlerine gözaltı kararı
22:04 Mustafa Karasu: Meclis’in içinde olmadığı bir sorunun çözümü olamaz
21:37 Tişrîn Barajı’ndaki direniş 112’nci gününde
21:29 PÎK, Kürt Ulusal Birlik Konferansı’na desteğini açıkladı
20:32 Ankara’da gözaltı ve tutuklamalar protesto edildi
19:30 Ayşe Barım’a 30 yıl hapis istemi
19:24 Soma Davası’nda 10 sanığa beraat!
17:38 Eskişehir’de gözaltına alınan öğrenciler serbest
17:33 İstanbul’da 2 bin 928 binada hasar tespit edildi
17:05 Gazeteci ve siyasetçilerden Sırrı Süreyya Önder’e ziyaret
16:40 Öğrenciler süreci tartışacak
16:15 Kürtçe şarkıya 10 ay ceza
16:07 Halepçe’nin vilayet olması kararı onaylandı
16:02 DBP ve DEM Parti heyetinden MSD’ye ziyaret
15:53 Özerk Yönetim 1 Mayıs’ı tatil ilan etti
15:29 Curnê Reş'te Kadın Dayanışma Merkezi açıldı
15:23 Kent kent 1 Mayıs çağrısı
15:05 Depremde yıkılan ve yeniden inşa edilmeyen ASM için çağrı
14:50 Êzidî kız çocuğu davasında avukatlar hakkında suç duyurusu
14:45 Tülay Hatimoğulları: Sürecin başarıya ulaşması için girişimler hızlandırılmalı
14:43 31 yılın ardından memleketinde
14:32 Barodan uyarı: Grevdeki tutsakların hayati tehlikesi var!
14:25 SES davasında karar çıkmadı