Helin Ümit: Devlet ve iktidar söylem düzeyinde kalıyor

img
HABER MERKEZİ - Devlet ve iktidarın sürece dair söylemi aşmadığına dikkatleri çeken Helin Ümit, Kürtlerin yasal ve anayasal haklarının tanınması gerektiğinin altını çizerek, Meclis’in Komisyon oluşturması ve yasal düzenlemeleri yapması gerektiğini söyledi. 
 
Kürt Özgürlük Hareketi üyesi Helin Ümit, Medya Haber Tv’de yayınlanan Özel Program’da gazeteci Ersin Çaksu’nun sorularını yanıtladı. Helin Ümit, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat tarihli Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı, ardından PKK’nin 12. Kongresi ve sonrasında yaşanan gelişmelere dair kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. 
 
PKK’nin tüm kongrelerini tarihe yön verme temelinde gerçekleştirdiğini belirten Helin Ümit,12. Kongresi’nin de halkların geleceğinde çok önemli dönüm noktasını kaydetti. Kongrede alınan kararların önümüzdeki süreci belirleyeceğini vurgulayan Helin Ümit, bu kararlılıkta olduklarını dile getirdi. Kongrenin herkes tarafından tartışıldığına dikkat çeken Helin Ümit, çıkan kararlar noktasında doğru pratikleşme arayışı içinde olduklarını söyledi. 12. Kongre’de  alınan kararların doğru anlaşılması gerektiğinin altını çizen Helin Ümit, herkeste kongre noktasında tartışmalar yaşandığını söyledi. 
 
‘BÜYÜK BİR DEĞİŞİM-DÖNÜŞÜM KARARLILIĞI VAR’ 
 
Helin Ümit, “Büyük bir dönüşüm değişim kararlılığı var. 52 yıl boyunca Kürdistan’a damgasını vuran PKK, örgütsel varlığına son verdi. Yine stratejisini değiştirdi, silahlı mücadeleyi de sonlandırdı. Dost düşman herkes bunu anlamaya çalışıyor. Ortadoğu’da çok belirleyici olan hareket olarak biz, bir tuğlayı çektik. Biraz herkes buna göre konumlanmaya ve anlamaya çalışıyor. Gerçekten anlamaya çalışanlar var, kavramaya çalışanlar var. Ama bilinçli ve bilinçsiz çarpıtmaya çalışanlarda var. Bilinçli çarpıtmaya çalışanlar, sürecin içinde nemalanmaya çalışan, rantçı kesimler. Bunu sanki PKK’nin başarısızlığıymış gibi yansıtmaya çalışıyorlar. Anlamaya çalışanlar ise, büyük değişimle birlikte nasıl devrimci demokratik değişimin dönüşümün, halklar lehine gelişmenin nasıl açığa çıkarılacağını tartışıyor. 1998’de uluslararası komplo gerçekleştiğinde, Türk devleti şöyle bir hezeyana kapılmıştı: ‘Biz sıkıştırdık, zorladık, bittiler, tükendiler, Önder Apo’yu Şam’dan çıkardık, kıstırdık’ havasına kapıldılar. Oysa Önderliğimiz, önceki değerlendirmelerinde de sonra yaptığı değerlendirmelerde de hep şunu söyledi: Bir bekleme sürecinde olduğunu, mücadelenin belli bir aşamaya geldiğini, Kürt halkının varlığının artık Ortadoğu’da, Kürdistan’da görünür hale geldiğini, varlık mücadelesinde ulusal direnişin yani Kürt ulusunun demokratik temelde dönüşünün gerçekleştiğini ancak özgürlük problemine cevap vermeden sıkıntı yaşandığını, Kürt sorununun çözümünün siyasal çözümünde gelişme yaratamadığını gördüğünü ifade ediyor” dedi.
 
‘BU SÜRECE NASIL GELİNDİ, HERKES TARİHİ İYİ OKUMALI’ 
 
Herkesin tarihi iyi okuması gerektiğini belirten Helin Ümit, “Bu tarihi araştırsınlar, Önder Apo’nun bu sürece nasıl geldiği gerçekten çok önemli tarihsel süreci ifade ediyor. Devletçi çözümden kopuş aslında o dönemden başlıyor. Özel’le yapılan görüşmeler… Şimdi geldiğimiz nokta aslında Önderliğimizin 93’te başlattığı, uluslararası komploya karşı direnişte derinleştirdiği hazırlık sürecinin bir sonucu oluyor. Böyle karşı tarafın ifade ettiği gibi artık ‘yapamaz duruma geldiler’den öte, kesinlikle böyle olmayan, tam tersine etkisi çok fazla olan, Kürt varlığını açığa çıkaran, bu anlamda önemli bir aktör haline getiren ama bu aktörü, yani Kürt ulusal gerçekliğini de bölge halklarıyla birlikte yaşama sorusuna cevap oluşturan bir çıkış oluyor. 12. PKK Kongresi’nde aslında alınan karar bunun yolunu açıyor” diye belirtti. 
 
‘YENİLİĞE KAPI ARALAYAN BİR SÜREÇ İÇERİSİNDEYİZ’ 
 
Tüm kamuoyunun PKK ve Kürt gerçekliği üzerinden siyaset yapar hale geldiğini dile getiren Helin Ümit, “PKK’nin Ortadoğu’da silahlı mücadele yürütmesi… Biliyorsunuz, son dönemlerde aslında herkes PKK üzerinden, Kürt gerçekliği üzerinden siyaset yapar hale geldi. Suriye’de, İran’da, Irak’ta, Türkiye’de bu böyledir. Türkiye’nin iç dengeleri bile Kürt sorununun karşısındaki konumlanışına bağlıdır. İçerideki anti-demokratik uygulamalar, yükselen faşizm, baskı ortamı, Türkiye toplumunun karşı karşıya kaldığı ekonomik kriz, sosyal dağılma bile bizim yürüttüğümüz mücadeleyle ilişkili. Ortadoğu’daki demokratik çözüm, dünya demokrasi mücadelesi açısından da çok büyük hamle haline gelecek. Yani bunun içerisine girmiş oluyoruz. Bu anlamıyla gerçekten heyecan verici. Gerçekten yeniliğe kapı aralayan bir sürecin içerisindeyiz” şeklinde konuştu. 
 
‘ÖNDERLİK 40 YILDIR BÖYLE BİR ÇIKIŞ İÇİN HAZIRLIK YAPIYOR’ 
 
Abdullah Öcalan’ın büyük bir hazırlığı olduğuna işaret eden Helin Ümit, sözlerini şöyle sürdürdü: “40 yıldır Önderlik hazırlık yapıyor böyle bir çıkış açısından. Bunun Türkiye toplumu açısından özellikle, Türkiye aydınları açısından çok iyi anlaşılması lazım. Bu bir zorlanmadan kaynaklı başlatılan bir süreç değil. Eğer bu anlaşılmazsa, hem bu büyük değerlere haksızlık yapılmış olacak hem de bu sürecin gelişmesi sıkıntılı olacak. Önder Apo da biz de şöyle bir yaklaşım içinde değiliz: Şu hakkı devlet versin, şunu devlet yapsın, biz şunu bekliyoruz… Önder Apo bunu çok sert eleştiriyor gerçekten. Bir tür dilencilik. Devletten beklenemez yani. Demokratik toplum kendi kendisini örgütleyerek, aslında kendisini güç haline getirmeli ve demokratik siyaset temelinde gelişmeleri yaratmalı. Bu kadın özgürlüğü açısından da böyle, kimlik hakları açısından da böyle. Bu bir mücadele süreci. Şimdi biz mücadele tarzımızda bir dönüşüm yapıyoruz. Bunun anlaşılması lazım.”
 
‘SÜRECE DENK ADIMLARI HIZLICA ATTIK’
 
Helin Ümit, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısı sonrası ciddi adımlar attıklarını hatırlatarak, “Türkiye’deki bize karşı en uç, en fazla savaşan kişi ya da kesim. Cumhuriyetin kuruluşundan sonra Türkçülük temelinde ya da Türk ulusunun geliştirilmesi için kurumlaştırılan bir yapı. Yapay Türk uluslaşmasının aslında savunucuları ve mimarı. Şimdi böyle bir odaktan, böyle bir çağrının gelmesi aslında Türkiye tarihi açısından ciddi bir kırılma noktası. Buna Önderlik çok anlam verdi. Biz de anlamaya çalıştık. Ne oluyor dedik, fakat çok önemliydi. Akabinde Kürt-Türk barışından bahsetmesi, ‘Kürtsüz Türk, Türksüz Kürt olmaz’ dedi. Yani Kürtlüğün varlık olarak tanımının ifade edilmesini biz çok değerli bulduk, Önderliğimizde böyle buldu ve bu adıma denk düşecek adımları hızla attık. Bu anlamıyla Bahçeli’nin yaptığı, ‘Gelsinler siyaset yapsınlar, Öcalan gelsin umut hakkından yaranlansın, Meclis’te konuşsun’ sözü hala ortadadır. Süreç bununla başladı. Devlet nazarında karşılık bulmadı. Devlet Bahçeli’nin çağrısı olarak kaldı. Şu anda umut hakkı konusunda bir gelişme henüz yok. Hatta Adalet Bakanı ikide bir çıkıp, ne dediğini, neye yol açacağını bilmeden sorumsuzca açıklamalar yaptı. Mevzuat açıklamaları yaptı, ‘Mevzuatımızda bu yoktur’ dedi. Elbette biz gereken adımları attık. Silahlı mücadelesi stratejisinden vazgeçmede buna denk atılan adımlar olarak oldu” diye belirtti. 
 
‘HER ŞEYİ İKTİDAR KONTROL ALTINDA TUTUYOR’ 
 
Helin Ümit, alınan kararlar karşısında devletin de değişim ve dönüşüme uğraması gerektiğinin altını çizerek, “Herşeye yön veren tek irade biz değiliz. Karşımızda bir devlet var, onun iradesi var, onun politikaları var. Bunda bir dönüşüm gerçekleşmezse, bu kararların pratikleşmesi mümkün değildir. Biz istediğimiz kadar, ‘Demokratik siyaset yapacağız” diyelim. Yollar açılmazsa nasıl yapacağız. Bunun yasaları çıkmazsa, biz istediğimiz kadar diyelim, böyle bir gelişme yaratacağız, fakat Önder Apo İmralı’da tutsak konumunda kalsın!  Bahsettiğim mekan olarak İmralı değil. Biz onu da reddediyoruz. İmralı sistemi. Halen görüşmeler izin dahilindedir. İki dudağın arasındadır. İzin verdi gitti, izin vermedi gitmedi. Ama biz, ‘Önder Apo’nun bu süreci yönetmesi temelinde biz bu adımları atarız, atıyoruz’ dedik. Fiziki özgürlüğü temelinde bunun hukuki karşılığı umut hakkı mı oluyor, öyleyse umut hakkı değilse özel yasa. Şu anda Türkiye’deki siyasi atmosfer şöyle değil: İktidar cenahı, AKP-MHP ‘Bizim bu gücümüz yok’ durumunda değildir. İstedikleri her kararı her konuda alabiliyorlar. Elbette ki farklı kesimler var, farklı odaklar var. Fakat Türkiye’de iktidar her şeyi kontrol altında tutuyor. Eğer bu konuda adımlar atılmıyorsa, bu niyetten kaynaklı. Sonunda gelip sorguladığımız konu niyet konusu oluyor” diye konuştu. 
 
‘DEVLET VE İKTİDAR CEPHESİNDE HER ŞEY SÖYLEM DÜZEYİNDE’
 
Devlet ve iktidar cephesinde sürece dair herşeyin söylem düzeyinde kaldığına dikkat çeken Helin Ümit, “Devlet Bahçeli’nin ortaya koyduğu çağrı ve sonrasında da gerçekten belli bir çabası gözüküyor, onu da yatsıyamam, fakat sözde kalıyor. Evet biz anlam veriyoruz. Türkiye’de öyle bir zihniyet gelişti ki Türkiye’nin kuruluşundan sonra, son 50 yılda bizi mücadelemizi bastırmak ve tasfiye etmek içinde korkunç bir şovenizm derinleşti. Türkiye toplumunun kafasında bir yalan inşa edildi bize dair, Kürtlere dair, PKK mücadelesine dair… Bunun kırılması açısından da yapılan açıklamalar gerçekten anlamlıdır. Bir şeyi sarsıyor. Şunu söylemesi önemli: ‘Kürtsüz Türk, Türksüz Kürt olmaz.’ Bu söylem bir Kürt varlığının da olduğunun kabulü oluyor. Şimdi o zaman bunun yasal-anayasal haklarının verilmesi lazım. Anayasa’da tanınması lazım. Bu konuda söylem düzeyindedir” dedi.
 
‘MECLİS KÜRT SORUNU İLE İLGİLENMELİ’ 
 
Türkiye’nin en ağır sorunun Kürt sorunu olduğunu vurgulayan Helin Ümit, şöyle devam etti: “Meclis eğer ilgilencekse, bu sorunla ilgilenmeli. Şimdiye kadar TBMM o kadar gündem dışı, o kadar tali konularla ilgileniyor ki o yüzden de hiç bir etkisi kalmamış durumda. Bu yürütme erki tarafından bilinçli mi yapılıyor, bilinçsiz mi yapılıyor bunlar tartışılabilinir. Evet başkanlık sistemiyle birlikte Türkiye parlamentosunun etkisi azaldı, azaltıldı. Fakat yine de parlamento var ve Türkiye genelini temsil ediyor. Partiler üstü olan bu konudan bahsediyoruz. Bu Kürt sorunu, Kürt sorununun çözümü konusunda atılacak adımlar sadece AKP-MHP’ye bırakılamaz. Böyle çözüm olmaz. Bu Türkiye’nin genel sorunu. Meclisin bu konuda ortaklaşması lazım. O yüzden de başından itibaren hem biz hem Önderliğimiz hızla bir komisyon kurulmasını önerdik, dile getirdik. Şimdi bu konuda da sanki kurulacakmış gibi gözüküyor ama oyalama bu konuda da yaşanıyor, zamana yayma!  Aslında şu ana kadar kurulmuş olması gerekirdi, çalışıyor olması gerekiyordu bu komisyonun. Aslında Türkiye’deki siyasi partilerin çoğu komisyon kurulması taraftarı. Yapılan açıklamalar öyle. İYİ Parti ayak diriyor. Belki Zafer Partisi işin içine girmeyebilir. Onlar da zaten çok etkili değiller. Ama başta ana muhalefet partisi olmak üzere, DEM Parti zaten içinde, diğer Gelecek Partisi, DEVA Partisi… Genel olarak komisyonun kurulması ve çalışması konusunda güçlü bir eğilim var Türkiye siyasetinde. Peki niye olmuyor? Bizde bunu sorguluyoruz. Bu konuda anlaşıldığı kadarıyla yine Bahçeli’nin çok açık beyanları oldu kurulması yönünde. Geriye bir AKP kalıyor. Demek ki AKP istemiyor. Çıkan sonucu söylüyorum. Burada gördüğümüz AKP’nin tümü de değil aslında.”
 
'AKP İÇERİSİNDE SAVAŞIN SÜRMESİNİ İSTEYEN KANAT VAR’ 
 
AKP içerisindeki çelişkilere dikkatleri çeken Helin Ümit, “AKP içerisinde bir kanadın sanki bu süreci istemediği, savaşın devam etmesini istediği görülüyor. Çünkü son 20 yıldır oluşan savaş ikliminden nemalanan rantiye kesimi oluştu. Medyasından sermayedarlarına kadar. AKP’nin siyasi tablosuna bunlar yansıyor. Medyada bazı tipler var, bununla karınlarını doyuruyorlar. Kürtlere, PKK’ye küfretmekle karınlarını doyuruyorlar. Ekmek kapıları yani... O yüzden bu kapıların kapanmasından çok korkuyorlar” dedi.
 
‘KOMİSYON KURULACAK, YASA ÇIKARACAK’ 
 
Silah sanayinde de özel sektörün de AKP döneminde geliştirildiğini kaydeden Helin Ümit, “Geçmişte orduya aitti. Devlete aitti, kamu malıydı. Son yıllarda özel sektörde bu konuda gelişti. Nemalanan var. Örnekte verebilirim, Bayraktar. Savaşın bitmesini istemeyen, PKK’nin savaşmasını isteyen, bu sorunun böyle devam etmesini isteyen ve bunun üzerinden kendisini yaşatmak isteyen bir kesim var. Fakat mevcut toplumsal ve siyasal baskıya dayanamayacak AKP, kurulacak bir komisyon. Ne yapacak bu komisyon, mevcut bütün yasaları çıkaracaklar. Bu sorunun çözülmesi için tartışacaklar, izleyecekler, gerektiği kadar alt komisyon oluşturacaklar” dedi.
 
‘TARİHE ORTAK BAKIŞ AÇISINA İHTİYAÇ VAR’ 
 
“Tarihe, geçmişe birlikte bakamayanlar, geleceğe birlikte bakamazlar” diyen Helin Ümit, “Bizim tarihe bakışımızla, Türkiye egemenlerinin ya da Türkiye’deki tarih yorumu aynı değil. Tarihe de birlikte bakmamız lazım. O yüzden bir hakikatleri araştırma, gerçeği araştırma gerekiyor. AKP’nin temel argümanı nedir? Diyor ki; ‘Ben iktidara geldikten sonra Kürt varlığını tanıdım. Kürtlerin haklarını verdim. Kürtçe televizyon TRT-6 var. Kürtçe yayın yapılabiliyor’ diyor. Yasal, anayasal bir çerçeve yokken! Tarih bize Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda Kürtlerin asli unsur olduğunu gösteriyor. Bunun yasallaşması yok. Çünkü tarihe bakış açımız farklı. Mevcut Türkiye egemenleri, siyasetçileri tarihi böyle okumuyorlar. Bizim bu tarihe ortak bir bakış açısına ihtiyacımız var. Türklerin, ilk Orta Asya’dan Anadolu’ya gelmesiyle başlayan süreç, Kürtler yaşadığı ilişkiler, çelişkiler, bunlara dayanmazsa, bir halklar arası ilişki her zaman bozulmaya müsaittir. Bu uzak tarih açısından böyle. Yakın tarih açısından da  sürecin ismini ne koymuşlar. ‘Terörsüz Türkiye’. Kesinlikle reddediyoruz. Biz bu kavramı kesinlikle reddediyoruz” şeklinde konuştu. 
 
 
‘TERÖRSÜZ TÜRKİYE’ SÖYLEMİ DEĞİŞMELİ’ 
 
PKK’nin Kürt halkının en meşru mücadelesi olduğunu vurgulayan Helin Ümit, şunları söyledi: “Kürt halkının 52 yıldır sürdürdüğü mücadele olmasaydı, bugün Kürtlerden kimse bahsedemezdi. Bunların da açığa çıkarılması lazım. Cumhuriyet tarihi boyunca bir tepki olarak gelişti. PKK’nin çıkışı buna tepkidir. Bazıları çıkıyor diyor; Amerikan’ın uydusu, şu getirdi, şunların maşası… Bu kadar Türkiye toplumuyla dalga geçmek olmaz, Türkiye halkına bu kadar hakaret etmek olmaz. Bakın Türkiye halkı diyorum; çünkü Kürt halkı gerçekleri biliyor, hakikati biliyor. Ama Türkiye halkında gerçekler o kadar çarpıldığı için şu anda deli gömleği giymiş gibi kendi haklarını dahi savunamıyor. Bundan dolayı savunamıyor. Çünkü tarihi bilmiyor. ‘Terörsüz Türkiye’ söyleminin değişmesi lazım. Bundan da öte geçmişe ortak bakabilmeli, birlikte değerlendirebilmeliyiz. Bu olursa gerçek kardeşlik süreci olur. Ne diyorlar, ‘Mili Birlik ve Kardeşlik’ süreci olarak da değerlendiriliyor. Kürtlerle Türkler arasında kan bağı yok. Ayrı halklardır. Peki kardeşlik ne üzerine olacak. Zihniyet birlikteliği üzerine olacak. Zihniyette ortaklaşma olursa kardeşlik olur. Kürtler Aryenik, Türkler Ural Altay grubundan geliyor. Köken olarak da ayrı,ama biz diyoruz ki; ortak bir ulus, demokratik ulus olabiliriz. Geleceği birlikte inşa edebiliriz. Geçmişte bu olmuş. Geçmişte Kürtlerle Türkler birlikte durmaktan kazanmışlar. Bunu görüyoruz. O yüzden Önderliğimiz sürekli geçmişe örnek veriyor. Selçuklulara, Alparslan’a örnek veriyor. Bunları çarpıtmaya gerek yok. Birlikte kazandık. Türklerde, Kürtlerde kazandı. Şöyle değil; Türkler geldi biz neden bunlara kapıları açtık 1071’de, bu bize kaybettirdi. Bunlar son kapitalist modernitenin milliyetçi dalgasıyla gelişen süreçlerdir. O anlamıyla komisyon bunlara çözüm bulmalı. Komisyon sadece pratik adımların nasıl atılacağını değil, bir de Cumhuriyet tarihinin başında ne hedeflendi? Katı bir Türk uluslaşması hedeflendi. Başarısız oldu. Bugün kabul ediyorlar; ‘Biz başarısız olduk’ diyorlar. Şimdi ikinci Türkiye yüzyılını yeniden kuralım diyorlar. Katılıyoruz. Ama bunun demokratik uluslaşma temelinde ortak zihniyete dayalı, kardeşlik hukuku inşasıyla yapılması gerekir.” 
 
Geçmişle yüzleşmenin önemine işaret eden Helin Ümit, “Asla unutmamak, unutturmamak lazım. Hafızasız bir toplum geleceğini sağlıklı inşa edemez. Bir insan düşünün ki; ne yaşadığını bilmiyor. Bir çocuk gibidir, hep muhtaçtır. Toplumlarda böyledir. Toplumların hafızası ne kadar güçlü ise, yaşadıklarını ne kadar anlamlandırırsalar, dersler çıkarırsalar, geleceğini inşa ederler. Şöyle de değil ama bazıları yarıştırıyorlar. Öyle de değil. Çözümleme, birlikte yaşamaktan uzaklaştıran ne varsa onları tespit edip, giderme ancak böyle bir ortak yaşam olur. Yoksa bizi zorla bir kafese de eve de koysalar, biz böyle bakamazsak; o evin içini cehenneme çeviririz. Eğer Türkiye bir vatan olarak çatı ise; o çatının altında birlikte yaşanacaksa, geçmişimize birlikte bakmayı öğrenebilmeliyiz. Komisyon çalışmaları açısından da en önemli gördüğüm şey budur” diye belirtti.
 
‘SAVAŞTA ISRAR EDEN TÜRK ORDUSU GERÇEKLİĞİ VAR’ 
 
Sürecin silah bırakma üzerinden tartışılmasının doğru olmadığının altını çizen Helin Ümit, sözlerini şöyle sürdürdü: “Herkesin merak ettiği altın soru bu oluyor herhalde… Önderliğimizin 27 Şubat çağrısı ardından gerekli adımlar atıldı ve kongremizde gerekli kararları aldı. Bunun en önemlisi de Türkiye’ye dönük silahlı mücadelenin sonlandırılmasıydı. Şu anda biz bu kararı almış bulunuyoruz ve uygulamadadır. Zaten aslında da ilk çağrıdan sonra da biliyorsunuz ateşkes ilan etmiştik. Buna da cevap gelmedi. Halen Medya Savunma Alanları’nda birçok yerde Türk ordusunun hareketliliği devam ediyor. Arkadaşlarımızın bulunduğu tünellere saldırılar devam ediyor, şehadetler yaşanıyor. İki gün önce HPG-BİM açıklama yaptı. Savaşta ısrar eden Türk ordu gerçekliği var. Ordu siyasetten bağımsız kendi kararlarını almıyor. Siyasetin tutumunu gösteriyor bu saldırılar. Yani Türkiye’deki yönetimin, iktidarın yaklaşımını gösteriyor. O anlamıyla bu durum herkeste kaygı uyandırıyor. Bu tür tartışmalar siyasi adım atılmadan, hukuki güvence sağlanmadan, silah bırakılma dayatılması bir nevi teslimiyet dayatması oluyor. Biz bunu böyle anlıyoruz. Ben şuna şaşırıyorum, Türk Devleti, istihbaratı bu kadar yıl bizimle savaştı, gerçekten bizi tanımıyorlar mı? PKK’de teslim olunmayacağını bilmiyorlar mı? PKK 14 Temmuz Direniş çizgisinde şekillenen bir harekettir. Zindandaki direnişçileri teslim alamadın, dirhem dirhem kendilerini erittiler. Bugün birçok tünelde de arkadaşlarımız birçok zorlukla karşı karşıyalar. İnsanüstü bir iradeyle mücadele ediyorlar, duruyorlar. PKK ile teslimiyeti yan yana getiremezler, kimse getiremez. Bildikleri halde bu dayatma nedendir? Ya gerçekten çok beceriksizler, bilmiyorlar, tanımıyorlar. Eğer bilinçli olarak yapıyorsalar da sabote etmek istiyorlar. Yani böyle bir dayatma gerçekten başta Önderliğimizin büyük emeğiyle, Türkiye, Kürdistan toplumunda yaşanan bu heyecanı, beklenti, ciddi bir destek varken; yine gerçekten Türkiye’nin geleceği açısından da çok yeni bir döneme ilerliyoruz.” 
 
1990’ların zihniyetiyle hareket edildiğini dile getiren Helin Ümit, “F-16’lar bundan önce tepemize bomba atıyordu. Şimdi gelip gidip teslimiyet içeren bildiriler atıyorlar. Bunlardan vazgeçmek lazım. Bunların kaygıyı derinleştirdiğini, süreç konusunda sorgulamaları derinleştirdiğini herkesin bilmesi lazım” dedi. 
 
‘KÜRT TOPLUMU KİMLİĞİNİ PKK İLE KAZANDI’ 
 
Kürt toplumun kaygılarını da anladıklarını kaydeden Helin Ümit, “Kürt toplumu kimliğini PKK ile kazandı. Süreç hızlı gelişti. Onurunu onunla kazandı. Kürtler birbirinin yüzüne bakabiliyorsa, diğer halklarla yüzyüze bakabiliyorsa, yürüttüğü onur savaşıyla oldu. Böyle bir gerçeklik var. Kimse bize böyle silah bıraktıramaz. Farklı anlaşılmasın. Diyelim ki; silah bıraktı ne olacak? Bunlar idealleri olan, amaçları olan insanlar, biz öyle sıradan insanlar değiliz! PKK’de bu mücadeleyi yürüten özgürlükçü yapı, sistemin sunduğu bütün şeyleri elinin tersiyle reddetmiş, yeni bir yaşam kurmak istemiş. Yeni bir dünya kurmak istemiş, idealist insanlar, amaç insanları. Bunlar tartışılmadan, koşullar oluşturulmadan, şöyle mi isteniyor. Silahlar teslim edilsin, gelinsin, cezaevine girilsin. Orada kalsın suçlu gibi. Böyle mi istiyorlar. Biz suçlu değiliz ki, biz tarihin gördüğü en haklı mücadeleyi yürüten hareketin elemanlarıyız. Hiç kimse bir Apo’cuya, bir PKK’liye böyle yaklaşamaz. Bu tür tartışmalar yanlış” uyarısında bulundu. 
 
‘SORUNUN KAYNAĞI TARTIŞILMALI, ÇÖZÜMÜ TARTIŞILMALI’
 
Türkiye’de toplumsal barışı geliştirmek isteyenlerin sorunu tartışması gerektiğinin altını çizen Helin Ümit, “Sorunun kaynağını tartışmalı, çözümü tartışmalı. Mesela diyelim ki; biz silahları bıraktık, sorun çözülmez ise yarın başka gruplar çıkar. Çıkacaktır. Sorun kendini dayatıyor. Derler ya, gerçeklerin açığa çıkma gibi bir özelliği vardır. Sorunların da kendini dayatma gibi bir özelliği vardır. Toplumsal sorun kendi çözümünü arar, öyle ya da böyle, yanlış ya da doğru yöntemlerle ama arar. Bir çatlak yaratır. Bir daha benzer şeyleri yaşamak istemiyorsak, daha sağlıklı bir sürecin yaşanması isteniyorsa; yeni bir Türkiye, yeni bir Kürdistan’a uyanılmak isteniyorsa, böyle yaklaşılmalı. Programa gelirken, yanımda genç kadın gerilla grubu vardı, ‘silah bırakma’ sorusunun sorulacağını söyledim ‘Ne diyorsunuz; silah bırakır mısınız?’ dedim. ‘Bırakmayız’ dediler. ‘Ne olursa bırakırsınız’ dedim; ‘Diljin arkadaş, Önderliğimizin fiziki özgürlüğünün sağlanması lazım. Önderliğimizin bu süreci yürütmesi lazım. Silah tartışması olacaksa, bunu önderliğimiz bizimle yürütmeli’ dedi. Arkadaşların bir isteği budur. İkinci istemleri Meclis Komisyonu tartışılmalı, Kürt kimliği yasal olarak tanınmalı. Bu çerçevede bir şey söylediler. Türkiyeli yetkililer, en yeni arkadaşımıza sorsunlar, aynı cevabı alacaklar” ifadelerini kullandı. 
 
YENİ ANAYASA TARTIŞMALARI
 
“Yeni Anayasa” tartışmalarına değinen Helin Ümit, şöyle konuştu: “Bunun üzerine çalışmak lazım. Çerçeve olarak şunu söyleyebilirim. Türkiye’de bugüne kadar çeşitli anayasalar yapıldı. Fakat bu anayasaların temel özelliği demokratik olmamasıydı. Darbe ürünü olmaları, üstten indirgemeci anayasalar olmasıydı. O yüzden toplumsal sözleşmeden bahsedeceksek, bir toplumsal sözleşme olarak yeni bir Anayasa’dan bahsedeceksek, bunun demokratik olması çok önemli. Türkiye’de yaşayan tüm toplumsal kesimlerle belli bir tartışma ve ilişki içerisinde bunun şekillenmesi lazım. Çünkü şimdiye kadarki anayasaların temel hastalığı, üsttenci olması. Bugün eğer biz şeyi Osmanlı’nın bakiyesi ardından kurulan, sadece Türk uluslaşmasına dayalı bir yapı esas alındı diyorsak, bu üstten dayatmacılıkla ilgiliydi. Şimdi bakın bunları da sağlıklı tartışmak lazım. 1921 Anayasası’nı özgün ele alıyoruz, çünkü o Anayasa Anadolu’da yürütülen kurtuluş mücadelesinin çok canlı olduğu, Türkiye’deki dinamiklerin çok güçlü olduğu bir dönemde gerçekleşti. Erzurum Kongresi’ne Mustafa Kemal Kars vekili olarak katılıyor. Kürt kimliği reddedilmemiş, diğer halklar açısından da böyle bir gerçeklik var. Türkiye’deki etnik yapılar canlı ve o süreci sahipleniyorlar. 1921 Anayasası o şekilde şekilleniyor” dedi. 
 
Helin Ümit, ancak sonrasında 1924 ve devamı Anayasaların darbeci izler taşıdığına dikkat çekerek, şunları söyledi: “Üstten değil de tabandan gelişen bir şekilde inşa etmek gerekir. Anayasalar değişmez belgeler gibi yaklaşan bir kesim var. Oysaki toplumların eliyle inşa edilen bir şeyden bahsediyoruz. O zamanın koşulları başkaydı, şimdinin koşulları başka. Bir yere kadar insan anlam veriyor -meşrulaştırmak için söylemiyorum- Türkiye’nin oluştuğu koşullarda Osmanlı yakın bir hafıza, imparatorluk dağılmış, birçok halk milliyetçilik temelinde kopmuş, bu dar bir savunmacılık anlayışını geliştirmiş. Anayasa’ya bu damgasını vurmuş. Türkçülük açısından söylüyorum. Şimdi dünya değişti, bölge değişti, insanlık değişti, gelişme var. Bu kadar doğmatizm, tutuculuk, gericiliktir. Mevcut durumda ısrar etmek gericiliktir.”
 
Kürt sorununda çözümün Anayasal ve toplumsal sözleşmenin şart olduğunun altını çizen Helin Ümit, “Ancak bu temelde gerçekleşebilir. Bunun da çok sağlıklı yürümesi ve birçok kesimin içine girerek, sahiplenerek, katılarak geliştirebileceği bir Anayasa tartışması yürütmek gerekli. Şimdi AKP bir komisyon oluşturmuş, Erdoğan’ın talimatıyla 11 kişilik, onlar çalışıyor. Bir komisyonun oluşmasıyla Türkiye’de demokratik anayasa oluşmaz. Bir taslak, bir çerçeve oluşturabilirler ama bunun mutlaka çok geniş kesimlerce tartışılması ve Türkiye toplumunun zenginliğine, gerçekliğine, sosyopolitik yapısına hitap eden bir düzeye getirilmesi gerekir” diye belirtti. 
 
CHP’YE YÖNELİK OPERASYONLAR
 
Helin Ümit, iktidarın CHP’ye yönelik operasyonu değerlendirerek, sözlerini şöyle sürdürdü: “Mevcut Türkiye’nin siyaset tablosu kaynıyor. Olan biten de çok olumlu değil. Bir yandan Türkiye’nin demokratikleşmesini gündeme taşıdığımız böyle bir süreçte CHP’ye yönelik bu tarz operasyonlar, bir yerde bir suç, bir yolsuzluk vardır, elbette bunlarla mücadele edilmeli ama ortadaki tablo bunu aşan bir durum. CHP’ye dönük sert bir saldırı var. Sağlıklı bir ortam değil. Bu, içinde bulunduğumuz süreci olumsuz etkiliyor. Acaba gerçekten süreci akamete uğratmak ya da tersinden kontrol etmek için mi böyle bir süreç yürütülüyor diye insan düşünüyor. Bizim yürüttüğümüz tartışmalarda bu da var. Bu gündem olmasa, Türkiye esas olarak Kürt sorunu ve içinde bulunduğumuz süreci tartışacak. CHP başta olmak üzere diğer partiler bu sürecin gelişmesine dönük tutum takındılar. Daha güçlü bir ses çıkacak, acaba bu engellenmek mi isteniyor. Böyle bir soru işareti var, bir acaba var. Sonuca ulaşmış bir düşünce olarak söylemiyorum ama böyle bir soru işareti var.
 
Ana muhalefet partisi CHP, şimdiye kadar Türkiye’nin demokratikleşmesi ekseninde çalışma yürütmedi. Ne kadar demokrasi ve demokratikleşme kavramını kullansa da Türkiye’nin kurucu partisi olduğunu iddia ederek, ona sığınarak mevcut iktidarın savaş politikalarına hep angaje oldu, arkasında durdu. AKP iktidarını önemli oranda ayakta tutan bir güç haline dönüştü. Sadece biz söylemiyoruz, Erdoğan’ın kendisi de ‘iyiki böyle bir muhalefet var’ diyor. Ona dua ediyor, ondan beslendi AKP. Şimdi gelinen noktada yürütülen demokrasi mücadelesi midir, yoksa iktidar kavgası mıdır? Bu soruyu iyi sormak lazım. CHP cenahında da muhalefet cenahında da demokratikleşme temelinde yürütülen bir kavga yok. Bir mücadele yok. Bazılarının ‘Bakın, Kürtler AKP ile anlaştı, DEM Parti Cumhur İttifakı’na dahil olacak, Kürtler AKP’nin yanında duracak’ gibi söylemler var. Böyle bir durum yok.
 
CHP BU TARİHİ DÖNEMDE ROLÜNÜ OYNAYABİLİRDİ! 
 
En azından Kürt Özgürlük Hareketi olarak tutumumuzu şöyle açıklayayım. Türkiye’de kim demokratikleşme kavgasını yürütürse, demokratikleşme bayrağını kaldırırsa biz arkasında yürürüz. Mesele bu. Ama mevcut durumda tablo öyle görünmüyor. Önümüzdeki seçimleri kazanmaya dayalı CHP’nin bir stratejisi vardı. Buna dönük bir yaklaşım geliştirdi. Bir iktidar kavgası üzerinden… Güncel olarak Türkiye’nin yaşadığı yakıcı sorunlara çözüm üreten, bunun arayışında olan, bunun kavgasını yürüten bir tutum yok. Bu kadar tarihi bir dönemden geçiyoruz, gerçekten Türkiye tarihi açısından olumlu anlamda bir kırılma noktası, en azından yaşadığımız süreci ona çevirmeye çalışıyoruz, CHP rolünü oynayabilirdi. AKP’nin ayak diremelerine, ideolojik ya da zihniyet olarak anti demokratik yaklaşımlara, sosyal demokrat çizginin Kürt varlığının anayasal güvenceye alınması, bu sorunun hukuki ve siyasi zeminde çözülmesi için en azından sağ partilere göre daha önde olması gerekmez mi? Böyle olması gerekirken, biz böyle görmüyoruz. Bu anlamıyla CHP içerisindeki durumun da çok parçalı olduğunu ifade edebilirim. Fakat Özgür Özel’in bu sorun kapsamında yaptığı açıklamalar da negatif açıklamalar değil. Arkasında olduğunu söylüyor, desteklediğini söylüyor, demokratik bir masa kurulduğunda içinde olacağını söylüyor. Bunlar anlamlı ve değerli. Bunları önemli görüyoruz. 
 
BU TÜRKİYE’NİN MESELESİDİR, PARTİLERİN DEĞİL
 
İktidar cenahı, AKP-MHP, özelde de AKP açısından şöyle bir şey var; bu süreçten elbette çıkar sağlamaya çalışıyor. Oyları düşmüş, yükseltmek istiyor. Kürtleri yeniden arkasına almak istiyor. Yitirdiği enerjisini Kürtlerin enerjisi ile kazanmak istiyor. Çünkü Kürtler özgürlükçü bir halk, yeniyi arıyor, kiminle olsa onu sürüklüyor. Kürtler böyle bir dinamizm. Demokratik ulus böyle bir dinamizm. Bunu arkasına almak istiyor AKP, fakat bu mesele Türkiye’nin meselesidir, partilerin meselesi değildir. Hiçbir partiyle bir anlaşma yoktur. Partiler üstü bir mesele. Türkiye halklarının, emekçi sınıfının kaderini ilgilendiren bir durumdan bahsediyoruz. O anlamıyla hiç böyle tartışmalara gerek yok, geriye çeken şeylere gerek yok. Mesela şu tartışma çok geri, çok anlamsız; ‘İşte İmamoğlu içeride olacak da Öcalan dışarıda mı olacak!’ Bu çok geri bir tartışma. Bu şantaj gibidir. İmamoğlu gerçekliği ayrı bir gerçeklik, Öcalan gerçekliği, Önder Apo gerçekliği çok ayrı bir gerçeklik. Önder Apo bir halkın lideri, bir özgürlük önderliği! 27 yılını mutlak tecritte geçirmiş bir Önderlikten bahsediyoruz. Böyle ele almak, kesinlikle süreci çok geriye çeken tartışmalardır. 
 
BİZİM DERDİMİZ DEMOKRATİK TOPLUMU İNŞA ETMEK
 
Muhalefet kanadından da bunlara bir dur demek lazım. Biz bu iktidar kavgasının bir tarafı olamayız, halkımız olamaz. Bizim derdimiz başka. Bizim derdimiz yeni Türkiye’yi gerçekten demokratik ulus temelinde inşa etmek, demokratik toplumu açığa çıkarmak, iktidardan da nemalanmak değil. Halkımızın da böyle bir beklentisi yok, halkımızın çok makul talepleri vardır.”
 
‘AKP DE CHP DE BİR BÜTÜNLÜK İÇERİSİNDE DEĞİL’
 
Helin Ümit, AKP’nin de CHP’nin de bir bütünlük içinde olmadığına dikkat çekerek, “CHP’nin bünyesinde demokratik bir birikim var. Gerçekten Türkiye demokrasisine inanan liberal demokratlar var, Türkiye’nin belli bir standarda kavuşmasını savunan bir kesim var. Bir de milliyetçi, şovenist bir kesim var. O kesimler Cumhuriyet sonrası şekillenmiş klasik CHP çizgisini savunanlar, savaşın bitmesini istemeyenler, onlar içerisinde de benzer biçimde sermayedarları var. Mevcut Türkiye’deki milliyetçi tablonun sürmesini istiyorlar” şeklinde konuştu. 
 
‘MAHİRLERİN, DENİZLERİN ÇİZGİSİNİ 52 YIL BOYUNCA SÜRDÜRDÜK’ 
 
Barış ve Demokratik Toplum sürecinde demokratik güçlerin yaklaşımını da değerlendiren Helin Ümit, “İlişkide olduğumuz demokratik sol sosyalist kesimleri sürecin başından itibaren bilgilendirmeye çalıştık, bilgi verdik. Görüşlerini almak istedik. Yine varsa eleştirileri, doğrudan bize iletmelerini istedik. Anlaşılmayan, anlamadıkları hususlar varsa, bizlerle doğrudan paylaşmalarını istedik. Çünkü Kürt hareketi çok yönlü özel savaş saldırısının altındadır. Bizim dostlarımızla birlikte olmamız önemli, biz bunu önemli görüyoruz. Biz bir çizgi sahibiyiz ve bu çizgiyi 52 yıllık sürdürdük. Bu, Mahirlerin, Denizlerin, İbrahimlerin yoldaşı olmak demekti. Biz Kürdistan dağlarında hep o çizgiyi güncelleyerek ayakta tutmak istedik. O bayrağın kaldırıcılarından olduk, elimizde hep o bayrak oldu. Önder Apo da vurguladı, bizim Kongre sonuç bildirimizde de var. Bu kongreyle de ilgili değil, çıkışımızdan itibaren böyle, biz sosyalist bir gücüz. Şu anda da demokratik sosyalizmi savunuyoruz. Aslında sadece Kürdistan’daki ulusal sorun, kimliksel sorun değil, özgürlük problemine cevap arıyoruz ve bunun sosyalizm ile gerçekleşebileceğine inanıyoruz. Kongremizin sloganı: ‘İnsan olmakta ısrar, sosyalizmde ısrardır:’ Eğer insansan, insan olarak kalacaksan, sosyalist olmalısın. Bu böyle bir çağrı anlamını taşıyor. Tüm dünyaya, evrensel düzeyde bir çağrı anlamını taşıyor. O anlamıyla Türkiye sol sosyalist hareketleri Cumhuriyet’in başlangıcı ve günümüze kadar çok büyük bedeller verdiler. Bir sol, sosyalist mücadele geçmişimiz var. Bu çok saygı duyulacak, çok onurlu bir geçmiş. Türkiye’nin en aydınlık yüzleri bu yolda, en aydınlık yürekleri bu yolda kendini feda ettiler. Bu unutulacak değerler birikimi değil. Tam tersine, biz şunu yapmak istiyoruz: Varsa yürüdüğümüz yolda sorunlar, eksiklikler, bunları gidermek istiyoruz, demokratik sosyalizm çıkışı budur. Yine Türkiye Barış ve Demokratik Toplum çağrısı temelinde açılmak istenen yol, Türkiye’de sosyalizm mücadelesinin, emekçilerin mücadelesinin, kadınların mücadelesinin önünü açmak. Öyle bir aşamaya taşımak istiyoruz. Bunu anlayanlar var. Gerçekten bunu bir değişim dönüşüm olarak görenler var, ‘biz de katılırsak gerçekten Türkiye’de sadece Kürtlere karşı değil, Türkiye’nin demokratik sol sosyalistlerine yönelik 100 yıldır yürüttüğü baskı politikalarını birlikte parçalayabiliriz’ diyerek katılanlar var. Bir de doğmatik, reel sosyalizmin bakış açısıyla yaklaşan, ulus devletçi, herşeyi devletçi çözümde arayan yaklaşımla yargılamaya girişenler var. Zamanla daha iyi anlaşılacağını düşünüyorum” ifadelerinde bulundu. 
 
'SÜREÇ GELİŞME GÖSTERECEKSE, MEDYA AĞZINI YIKAMALI’ 
 
Barış ve Demokratik Toplum sürecinde Türk medyasının savaş dilindeki ısrarı üzerinde de duran Helin Ümit, “Medya Türkiye’de bağımsız değildir. Para komutan çağından geçiyoruz. Önderliğimiz ‘Parallah’ diyor. Para Allah olmuş! Türkiye’de medyada iktidarın güdümünde şekilleniyor ve o temelde yayın yapıyor. Biz medyanın diline bakarak, Türkiye’de devlet politikalarının çıkarsamalarını yapıyoruz. Gerçekten bu süreç gelişme gösterecekse, medya ağzını yıkamalı. İlk destur, ağzını yıkamak, ağzını temizlemek… Doğru konuşmak, gerçeklere saygılı olmak. Bu konuda toplumun, halkın, kadınların çıkarlarına saygılı olmak düzeye gelmek lazım. Bir ‘terör’ kavramı, Önder Apo’ya hitapya uçluklar, kesinlikle bizim kabul edebileceğimiz şeyler değil. Eğer doğru bir ilişki kurulacaksa, bu kavramlarla kurulacak, zihniyet kavramlarla kurulur. Düşünceyi belirleyen şey kavramlardır. Hangi kavramları kullanırsan, o zihniyete sahipsin” diye konuştu. 
 
‘BU MEDYA DİLİYLE YENİ TÜRKİYE OLUŞAMAZ’ 
 
“Yeni bir dile, yeni kavramlara ihtiyacımız var” diyen Helin Ümit, “Bıraksınlar bu tekrarı. Biraz yenilikçi olsunlar, biraz heyecan yaratsınlar, biraz değişsinler. Başta medyanın değişmesi lazım. Bu medya diliyle yeni Türkiye oluşamaz, yeni zihniyet oluşamaz. Bunun mutlaka değişmesi gerekir” uyarısında bulundu.
 
‘BU DAHA BAŞLANGIÇ, ÖNDER APO YÜRÜYÜŞÜNE YENİ BAŞLADI’
 
Helin Ümit, Abdullah Öcalan’ın paradigmasına ve tarihi çağrısına desteklerin önemini vurgulayarak, “Kürdistan’da yürüttüğümüz mücadelenin karakterini çok iyi anlamak lazım. Kürdistan nasıl bir yerelliği temsil ediyor. Bunu anlamadan, yarattığı etkiyi de anlamak çok mümkün değil. Bu coğrafya, bu topraklar, bu insanlar, tarihin ilk halkı, ilk toplumsallık bu coğrafyada oluşmuş, insanlık burada doğuş yapmış, insanlığın beşiği… Burada yaşanan değişim ve dönüşüm, buradan çıkış yapan her fikrin dünyaya etkisi çok fazla oluyor. Evet, dünyadaki diğer gelişmeler de bizi etkiliyor ama genelde Ortadoğu, özelde Mezopotamya coğrafyası insanlık açısından hep belirleyici oldu. Şimdi böyle bir etkiyi tekrar görüyoruz. Bu Önder Apo şahsında yeni dünya çıkışı oluyor, özgür dünya çıkışı oluyor. Tarih kökenlerine gittiğimizde bunu görmek lazım. İkincisi; modern dünya tıkanmayı yaşıyor. Kapitalist modernite çok ciddi bir krizin içerisinde, insanlık gerçekten anlam sorunu yaşıyor, anlam krizi yaşıyor. Dikkat edin, Alain Badion (Filozof) Önder Apo’ya yazdığı mektupta ne diyor; özgürlük, adalet ve hakikat için arayışı, onda yarattığı etkiyi söylüyor. Çünkü kapitalist modernite her şeyin içini boşalttı. Bir maddi yapılar yığını açığa çıkardı, herşeyden teneke sesi geliyor, anlam kaybı oluyor. Biraz vicdanı, duyarlılığı olan, köklerine bağlı olan her insanda Önderliğin yaptığı çağrı karşılık buluyor. İnsan, anlamla insandır. Bu daha başlangıç, daha zirvesi değil. Biz daha yeni başladık. Önder Apo’nun büyük bir emekle geliştirdiği, olgunlaştırdığı bu zihniyet dünyası, özgürlük sistemi yeni yürüyor, yürüyüşüne yeni başladı. Elbette arkasında 52 yıllık bir hazırlık var, ben bunun dünyayı değiştirecek bir güce sahip olduğunu biliyorum. Dünyayı bu fikirler değiştirecek. Entellektüeller, sosyalistler, düşünürler, demokratlar… Onları da heyecanlı günler bekliyor” dedi.  
 

Diğer başlıklar

29/08/2025
23:33 Hunergeha Welat'tan yeni klip: Kerwan
23:06 Nanaxaanım Babazade için serbest bırakılma çağrısı
22:19 Alevilerden barış için ‘aktif rol alacağız’ mesajı
21:29 Cizîr Belediyesi kadın buluşmalarını sürdürüyor
21:03 Wan Gölü'nde bir kadın cenazesi bulundu
21:00 ICRC: Dünyada 300 bine yakın kayıp kişi var
20:56 Süveyda'da rehineler karşılıklı olarak serbest bırakıldı
20:44 Licê’de yangın bölgesinde yurttaşlar nöbette
20:37 Kürt işçilere saldıran Cemal Özer tutuklandı
20:32 Kocaeli’nde kadına yönelik şiddet
20:31 ÖHD’den Diyanet’e Kürtçe hizmet verilmesi talepli başvuru
20:00 Gazze'de hayatını kaybedenlerin sayısı 63 bini aştı
19:53 Bursa’da maki yangını
19:50 223 işçi direnişte: Hakkımızı alacağız
19:41 Ankara'da ateşli piknik yasağı uzatıdı
19:39 Mêrdîn’de uyuşturucuya karşı yürüyüş
19:37 Trump yönetimi, Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etti
19:30 Erdoğan, Çin'e gidecek
19:18 1 Eylül eylemleri: Sürecin yasal zemini oluşturulsun
19:09 Meclis'te Gazze tezkeresi kabul edildi
18:19 Şirnex’te öğrencilere ajanlık dayatması protesto edildi
18:07 DEM Parti’den Filistin için 11 öneri
17:39 Licê’dek yangın büyüyerek devam ediyor
16:34 Dêrazor Askeri Meclisi: 2 DAIŞ’li yakalandı
16:23 Askerlerin yaktığı esrar yangına neden oldu
16:01 Silêmanî’de bir helikopter düştü
16:00 İsrail’in saldırıları sürüyor: 47 kişi katledildi
15:41 Berat Nazlıcan’ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:19 Kadınlardan Diyanet hakkında suç duyurusu: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz
14:54 DBP ve DEM Parti’den Celal Talabani’nin mezarına ziyaret
14:32 30 yılın ardından tahliye oldu: Öcalan'ın çağrısına cevap olacağız
14:04 Moritanya’da tekne battı: 49 ölü, 100’ü aşkın kayıp
13:55 BM: İran’da 8 ayda 841 kişi idam edildi
13:51 CHP İstanbul seçimi iddianamesi hazırlandı
13:44 SOHR: Süveyda’da ölü sayısı 2 bini aştı
13:30 BM Genel Sekreteri'nden İsrail'e Gazze uyarısı
13:23 DEM Parti komisyon üyeleri: Önerileri kıymetli buluyoruz
12:52 İsrail ‘ateşkes’ kararını sonlandırdı
12:51 Dumlu Cezaevi'nde tutsaklara saldırı
12:12 DBP’den Niğde'deki saldırıya dair açıklama
12:12 İran-İsrail savaşına dair paylaşıma 2 yıl ceza
12:11 TÜİK'e göre Temmuz'da işsizlik azaldı
12:10 ‘Sosyal Demokratik İttifak Konferansı’ üçüncü gününde
11:34 Kent kent 1 Eylül programı
11:32 Kürt işçiye saldırıda MHP’li başkandan ‘kuru sıkı’ baskısı
09:51 Öcalan: Demokratik toplum, barış ve entegrasyon bu sürecin üç kilit kavramıdır
09:13 ÖHD Eş Genel Başkanı: Komisyon Abdullah Öcalan’ı dinlemeli
09:12 Artık pazar bile pahalı
09:11 1 Eylül çağrısı: Demokrasi talebi için Kadıköy'e
09:10 Êlih’te 1 Eylül programı belli oldu
09:09 Nanaxanim Babazade'nin avukatı: Nana'nın sesini duyuralım
09:06 Basa’da yeni sondaj kuyusu açılıyor: Doğa tahribatı derinleştirilecek
09:05 Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz
09:04 PSAKD Genel Başkanı: Gerçek bir barış konuşulacaksa Öcalan serbest bırakılmalı
09:02 Komisyona ilettiler: Abdullah Öcalan'la görüşülmeli
09:01 Sur'un hafızasına odaklanan belgesel: Bîra Sûrê
09:00 29 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
00:12 Niğde'de Kürt işçilere ırkçı saldırı
28/08/2025
23:36 DEM Parti ve DBP heyeti Silêmanî'de
23:02 İsrail İHA’sı Nakura’da düştü: 2 ölü
22:56 Cizîr'de kadın buluşması
22:52 Meletî’de günlük trafik kazası bilançosu: 7 kaza, 22 yaralı
22:32 Cinsel saldırı suçlusu öğretmene 159 yıl ceza
21:53 Meletî'de 3.8 büyüklüğünde deprem
21:18 Riha’da miting çalışmaları sürüyor
20:20 Êzidî Kadınların Rönesansı Konferansı sonuç bildirgesi
20:15 İran’da kadın tutsaklara yeni dava
20:05 İzmir Barışa İhtiyacım Var Kadın İnisiyatifi kuruluşunu ilan etti
19:33 Fed üyesi Lisa Cook, Trump'a dava açtı
19:25 223 işçi işlerine geri dönmek için direnişte
19:18 Basa’da yüzyıllık Zêw geleneği sürdürülüyor
19:15 DEM Parti'den İstanbul'daki mitinge katılım çağrısı
18:40 Özgül Saki, Nanaxaanım Babazade'yi GGM’de ziyaret etti
17:45 Dipsizgöl Köyü’nde maden protestosu
17:27 Komisyon akademisyenleri, iş insanlarını ve sendikaları dinleyecek
17:25 Bursa’da orman yangını
17:23 Avrupa’lı belediye başkanlarından İmamoğlu’na ödül
17:16 DEM Parti heyeti İmralı’dan döndü
17:04 Binali Yıldırım: Adem-i merkeziyet üniter devlete tehdit değil
16:54 1 Eylül Akdeniz'de şölenle kutlanacak
16:03 SOHR: Geçiş hükümeti 95 Dürzi’yi infaz etti
15:59 Salih Müslim: Rojava, Ortadoğu için bir barış projesi olabilir
15:10 Roboskî Katliamı 164'üncü ayında: Hakikat bugünün borcu
15:06 107 uluslararası örgütten BM’ye Afganistan mektubu
14:49 TOKİ inşaatının 6'ncı katından düşen işçi yaralandı
14:46 Çanakkale'den ‘Savaşan İHA Yarışması’na tepki
14:44 Önkol kardeşlerin mezar taşını yıkma girişimine tepki
14:22 Bafil Talabani: Demokratik bir dünya için birlikte çalışmalıyız
14:12 TJK-E idamlara karşı ses yükseltmeye çağırdı
13:29 Suriye’nin eski cumhurbaşkanı adayı Öcalan ile görüşmek istiyor
13:24 İzmir'de trafik kazası: 1 ölü, 13 yaralı
13:10 Arınç: Umut Hakkı mutlaka uygulanmalı
13:07 Dengbêj Eda Mehdo stranlarla toprağa verildi
11:35 DFG, 90'larda katledilen gazetecileri andı
11:34 Gözaltında 'binadan düştü' denilen Uğur hayatını kaybetti
11:12 Eski Meclis başkanları komisyon toplantısında
10:53 İsrail, Şam’a kara operasyonu yaptı
10:31 Rusya'dan Kiev'e saldırı: 10 ölü, 38 yaralı
10:30 Özerk Yönetim ve ABD görüşmesinde hangi konular konuşuldu?
10:24 TJA, Amed’te ‘Barış Kürsüsü’ kuracak
10:16 Ayla Akat Ata: Türkiye'nin en acil ihtiyacı yeni bir toplumsal sözleşmedir
10:09 Trump’tan ‘Gazze’ toplantısı
10:00 DEM Parti heyeti İmralı’ya doğru yola çıktı
09:22 Yarım asrın tanığı Aykol: Bugün masada olan şey geçmişten bugüne taşınan o hikayedir
09:21 Kâğıt fabrikasında yangın
09:11 Yaşamevi ile Riha’daki kadınlar üretiyor, güçleniyor
09:10 Kürtçe eğitim için kayıtlar başlıyor
09:09 8 ayda 3 kadın katledildi, 23 şüpheli ölüm: Ortada fail yok
09:08 Komisyonda dinlenmişti: Kürtçe engeli barış arayışı felsefesine aykırıdır
09:07 AKP'li iş insanı Danıştay kararını dinlemedi: Köyü yerle bir etti
09:03 Amed ve Wan'da halkın komisyondan beklentileri
09:00 'Süreç' yorumu yapmayan tutsağın tahliyesi 3 ay ertelendi
09:00 28 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
27/08/2025
23:59 Özgür Özel: Erdoğan İBB başkanıyken 24 asgari ücret huzur hakkı alıyordu
23:36 Amedspor, Kürtçe Instagram ve X hesapları açtı
22:56 Riha’da gün boyu miting çalışması
22:45 Kadın Kurtuluş İdeolojisi Atölyeleri: Özgürleşmek mücadeleden geçer
22:37 'Orta ve Batı Suriye Siyasi Konseyi' kuruldu
22:31 Şam’ın Kiswa beldesine 6 hava saldırısı düzenlendi
21:43 DEM Parti Genç Kadın Meclisi: Barış bir talep değil haktır
21:35 SOHR: Alevileri temsilen 'Orta ve Batı Suriye Siyasi Konseyi' kurulacak
21:19 Sanatolia’dan Barış Anneleri ile dayanışma etkinliği
20:19 İzmir'de 'Barış ve ekolojinin kadın yüzü' paneli
20:05 Berat Nazlıcan Çewlîg'te toprağa verildi
19:59 DEM Parti komisyon üyeleri: Güven ortamı oluşturulmalı
19:18 223 işçinin direnişi sürüyor: İrade gaspı tüm ülkenin sorunu
19:11 Baro başkanları: Türkiye kendi modelini geliştirmeli
18:29 Meclis, Gazze gündemiyle olağanüstü toplanacak
18:19 Xêro Abbas’tan Riha mitingine çağrı
18:15 Newala Qesaba’da çıkarılan kemikler çöplük alana atıldı
18:12 Wan Baro Başkanı Özaraz: Süreç doğru okunmalı ve hukuki adımlar atılmalı
17:37 Amed'in ilçelerinde kadına yönelik şiddete karşı farkındalık çalışması
17:27 Amed Barosu komisyonda: Özel bir yasanın çıkarılması zorunludur
16:49 Mahkeme kararı reddededildi: TELE1 ekranı karartılacak
16:42 Çewlîg Baro Başkanı Ketenalp: Kürt meselesi demokratikleşme meselesidir
16:15 CHP'nin mitingi öncesi Beyoğlu'na çıkan metro çıkışları kapatıldı
16:06 Berat Nazlıcan’ın cenazesi 6 yıl sonra teslim alındı
16:03 TBB Başkanı Sağkan'dan komisyona 4 talep
15:38 Bulut Kişin'in taziyesine ziyaret
15:28 Tülay Hatimoğulları: Öcalan’ın özgür çalışabileceği koşullar oluşturulmalı
15:25 TTB'den kıyafet gerekçesiyle muayeneyi reddeden doktora soruşturma
14:53 İHD: 'Kuyu tipi’ne karşı açlık grevindeki tutsakların talepleri karşılansın
14:28 DBP ve DEM Parti heyeti Federe Kürdistan'da
14:22 Kurtulmuş: Süreç için yasal altyapı tartışılacak
13:53 Silêmaniyê’de yangın
13:37 Colemêrg’te su krizi: Sebep kayyım uygulamaları
13:35 İHD ve ÖHD'den silah imha töreni raporu ve çözüm önerileri
13:32 İstanbul Barosu’ndan komisyonun telefonla davetine tepki
13:29 İmamoğlu'nun avukatı adliyeye sevk edildi
13:10 Süveyda Askeri Meclisi ‘Ulusal Muhafızlar Gücü’ne katılacak