Temelli: Meclis komisyondan gelecek önerileri Ekim'de yasalaştıracak

ANKARA - Meclis'te kurulan komisyonun baş müzakereci olarak Abdullah Öcalan'ı dinlemesi gerektiğini ifade eden DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Meclis'in komisyondan gelecek önerileri Ekim ayında yasalaştıracağını belirtti. 
 
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı'yla biçimlenen Barış ve Demokratik Toplum Süreci, Meclis'te bir komisyonun kurulmasıyla yeni bir aşamaya geçti. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu adıyla kurulan ve Kürt sorunun çözümünde siyasi, yasal ve toplumsal zeminin hazırlamada kolaylaştırıcı rol üstlenmesi beklenen komisyonun çalışmalarına dair tartışmalar devam ediyor. Komisyonu Mezopotamya Ajansı'na (MA) değerlendiren Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Grup Başkanvekili Sezai Temelli, komisyonun çalışma usul ve esaslarını içeren taslağı kabul etmesini , "Gömleği doğru ilikledi, devamı da gelecek" sözleriyle yorumladı. 
 
Abdullah Öcalan'ın olayları tarihsel temelli ele alması ile komisyonun tarihselliği arasında ilişki kuran Temelli, "Başkanın meselelere yaklaşımında tarihsel yöntem her zaman olagelmiştir. Dolayısıyla bu komisyonu işaret ederken de o tarihselliği bu komisyona taşımıştır. Diğer 28 isyanın belleği bir yerde durmaktadır. Tüm o tarih boyunca Erzurum Kongresi'nden Birinci Meclis'e, 1921 Anayasası'ndan 1922'ye, bütün o tarihi gelişmeleri dikkate alan, değerlendiren, doğru yere oturtan bir yöntemi var. Zaten bu komisyonu işaret ederken bu komisyonun bu bellekten kopuk olarak günlük siyasetin içerisine sıkışmış, böyle palyatif bir anlayışla değil; tam da bu tarihselliği içselleştirmiş bir yerden, gerçek anlamda Kürt sorununun demokratik çözümü için adım atmasını öneriyordu. Umarım bu duygularla hareket edilir" dedi.
 
'YASAL STATÜ KAZANACAĞINA İNANIYORUM'
 
Komisyonda Meclis'te temsil edilen her partiden katılım olmasının önemli olduğunu ve bunu desteklediklerini dile getiren Temelli, "Komisyonun bir şekilde yola çıkması önemli. Tabii, biz yasa ile kurulmasının daha önemli olduğunu düşünüyorduk. Ancak inanıyorum ki eninde sonunda yasal kapsama, yasal düzenlemeye ulaşacaktır. Çünkü yasa yapma, kanun teklifi yapma gibi bir misyon kendine biçiyorsa o zaman yasa yapma iradesine sahip bir komisyonun yasal olması kadar önemli bir adım olmaz. İnanıyorum ki birkaç ay sonra yasal bir muhtevaya da kavuşur" diye konuştu. 
 
'EKİM'E DOĞRU YASALAŞACAK'
 
Komisyonun sadece "silah bırakmayla" ilgili düzenleme ve tartışmalara girmemesini, rasyonel davranması beklediklerini vurgulayan Temelli, "Ortadoğu halklarının geleceğini, Kürt ve Türk halkının geleceğini ve diğer halkların geleceğini düşünmeli. Bu duyarlılıkla hareket etmeli" dedi. 
 
Yaşanan gelişmelerin çok ciddi riskler barındırdığına dikkati çeken Temelli, "Dolayısıyla bu risklerin altı devamla çizildi. Bunun altı özellikle Başkan tarafından çizildi. Şimdi komisyon da bunun farkındalığıyla devam etmeli. Tabii her şeyi komisyonun içine boca edip her şeyi böyle mucizeye bir şekilde beklemiyoruz. Yeter ki doğru bir güzergahta ilerleyebilsin. Yeter ki doğru bir program çıkartabilsin ve bunu hayata geçirebilmek için gerçekten samimi ciddi davranabilsin. Meclis de zaten komisyondan gelecek önerileri Ekim ayı itibarıyla yasallaştırmaya başlayacaktır diye düşünüyoruz" diye belirtti. 
 
'TÖRENDE ÖZNE OLMAYA DAİR BİR ANLAM VARDI'
 
Barış ve Demokratik Toplum Grubu'nun silahsızlanma töreninin çok önemli bir adım olarak niteleyen Temelli, bu adımı, "Çok anlam yüklü, sembolik tarafı da çok güçlü, duygusal tarafı da çok güçlü bir eylemdi" sözleriyle tanımladı. 
 
Silahsızlanma törenine katılanların "demokratik siyasete katılma için yasal düzenlemeler yapılması" yönündeki konuşmalarına değinen Temelli, "Bu komisyon bunu görmeli. Salt silah bırakmaya indirgeyen değil, silah bırakanların hem hukuki hakları hem siyasal haklarını gözeten, cezaevinde olanların, sürgünde olanların, bu meseleden dolayı mağdur olanların hukuki ve siyasi haklarını sağlayacak yönde meseleye yaklaşması lazım. Bakın bu basitte indirgenecek bir şey değil. Hatta amiyane tabirle kimsenin bu işi sulandırmaya da hakkı yok" şeklinde konuştu. 
 
KOMİSYON MESELEYİ ÖCALAN'DAN DİNLEMELİ 
 
Kürt sorunun zor ve karmaşık bir sorun olduğunu, ancak Abdullah Öcalan'ın bir yol haritası hazırladığını, bu nedenle kurulan komisyonun en başta Abdullah Öcalan'ı ziyaret etmesi ve birinci ağızdan dinlemesi gerektiğinin altını çizdi. Temelli, şöyle devam etti: "O yüzden komisyon bir an önce meseleyi Öcalan'dan dinlemesi, Başkan'la bunun istişaresini yapması, bunu komisyonuna getirip tartışması ve gerçekten bir program çıkartması çok önemli. Sayın Öcalan baş müzakerecidir. Şimdi baş müzakerecinin müdahil olmadığı içinde olmadığı sözünü kurmadığı bir komisyon çalışması ne kadar anlamlı olur? O yüzden de komisyon bence öncelikle baş müzakereci Sayın Öcalan'la istişarelere başlaması lazım, görüşmelere başlaması lazım. Bu etkileşimin, bu iletişimin büyük öneme sahibi olduğunu düşünüyoruz."
 
'ÖRGÜT İLE DİYALOG KURULMALI'
 
Sorunun çözümü için pek çok yasal düzenleye ihtiyaç olacağının altını çizen Temelli, bu yönde atılacak adımların da yeni kapılar aralayacağını vurgulayarak, şunları söyledi: "Yıllardır bu sürecin içinde olan bir örgütten bahsediyoruz. Dolayısıyla da örgüt gerçekliğinin çok iyi anlaşılması lazım. Dolayısıyla 'Silah bıraktın gel' böyle bir şey değil. Karşınızda devasa bir örgüt var. Yaklaşık 47 yıldır bu mücadele var. 47 yıl boyunca bir çatışma dönemi yaşanmış. Bir savaş dönemi yaşanmış. Şimdi bu savaştan bir çıkıyorsunuz. Dolayısıyla halkın aklında, hem gerideki bu 47 yılın muhasebesi var, hakikatleri var hem de buradan çıktıktan sonra ne olacağına dair soru işaretleri var. Bütün bunlara yanıt üretmeniz lazım. Bütün bunları üretebileceğiniz en sahici, en önemli yanıtları yine örgütle, diyalogla gerçekleştirebilirsiniz."
 
'TOPLUM İLE İSTİŞARE YAPILMALI'
 
Bu çatışma dönemi boyunca toplumun büyük bir bölümün de etkilendiğini hatırlatan Temelli, sözlerini şöyle sürdürdü: "Diyalog kanalları, istişare kanalları, toplumla buluşmaları, birçok alanla ortaklaşmaları büyük önem taşıyor. Önümüzde çok iş var, yapılacak çok iş var. İyi bir yol haritası, iyi bir planlama, iyi bir çalışma programı bizi bekliyor. Muhakkak bunları üretmeliyiz. Başkanın stratejisi, yaklaşımını içselleştirmiş bir partiyiz. Bunun gerçek anlamda Ortadoğu ve Türkiye halkları için bir çıkış yolu olduğunu biliyoruz, buna inanıyoruz. Herkesi buna ikna etmeye çalışıyoruz. Neden? Çünkü bu hepimiz için iyi olandır. Hepimiz için iyi olan da mutlaka buluşabiliriz. Çünkü burada herhangi bir grubun çıkarı, herhangi bir yapının üstünlüğü değil, ortak geleceğimiz ve hepimiz için kabul edebileceğimiz çözümler var. Başkanın meseleye yaklaşımı bugüne kadar alışılagelmiş siyasi kodlarla değil, hepsini aşan bir noktadadır." 
 
'BAŞKANIN ÇALIŞMA VE YAŞAM KOŞULLARI İYİLEŞTİRİLMELİ'
 
Çözüme doğru giderken herkesin diline dikkat etmesi gerektiğini belirten Temelli, şunları dile getirdi: "Komisyondaki herkes artık o nefret söylemi ya da onu çağrıştıracak bir dilden, kalıplaşmış anlayışlardan, ötekileştiren,  dışlayan anlayıştan uzak; kapsayan, buluşturan, ortak bir dili üretme anlayışıyla hareket etmelidir. İkincisi yolu doğru planlamak gerekir. Bu anlamda ilk elden hangi yasalar çıkmalı? Mesela herkes dönüp baktığında şimdi bir barış sürecine geçiyorsak, çatışmanın sonlanmasından bahsediyorsak, bir daha çatışma olasılığını ortadan kaldıracak, bir daha çatışma olasılığını engelleyecek adımlarla başlamak gerekiyor. Bu nedir? Bu her şeyden önce toplumsal barışı nasıl sağlarız? İmralı'dan başlayacağız tabii ki. Başkanın çalışma koşulları, sürece katılımı,  yaşam koşulları, bunların iyileştirilmesi önemli. Çünkü baş müzakerecimiz. Çatışan taraflar var. Bir taraf sürekli kriminal olarak yapılandırılır. Bu kriminal olma halinden çıkarmak lazım."
 
'İNANIYORUM Kİ KISA SÜREDE GÖRÜŞECEKTİR'
 
Temelli, komisyonun Abdullah Öcalan'ı ziyaret etmesi gerektiğini söyledi. Temelli, "Çok çok olumlu bir etki yaratır. Parça parça heyetler şeklinde gidebilir. Kendisiyle beraber siyaset üretmek istiyoruz. Bu anlamıyla önemli. Ama  bence komisyon da bunu ihmal etmeyecektir. En kısa zamanda inanıyorum ki bir heyet komisyon adına başkanla görüşecektir" dedi.
 
MA / Mehmet Aslan - Selman Güzelyüz 
 
 
 

Diğer başlıklar

29/08/2025
23:33 Hunergeha Welat'tan yeni klip: Kerwan
23:06 Nanaxaanım Babazade için serbest bırakılma çağrısı
22:19 Alevilerden barış için ‘aktif rol alacağız’ mesajı
21:29 Cizîr Belediyesi kadın buluşmalarını sürdürüyor
21:03 Wan Gölü'nde bir kadın cenazesi bulundu
21:00 ICRC: Dünyada 300 bine yakın kayıp kişi var
20:56 Süveyda'da rehineler karşılıklı olarak serbest bırakıldı
20:44 Licê’de yangın bölgesinde yurttaşlar nöbette
20:37 Kürt işçilere saldıran Cemal Özer tutuklandı
20:32 Kocaeli’nde kadına yönelik şiddet
20:31 ÖHD’den Diyanet’e Kürtçe hizmet verilmesi talepli başvuru
20:00 Gazze'de hayatını kaybedenlerin sayısı 63 bini aştı
19:53 Bursa’da maki yangını
19:50 223 işçi direnişte: Hakkımızı alacağız
19:41 Ankara'da ateşli piknik yasağı uzatıdı
19:39 Mêrdîn’de uyuşturucuya karşı yürüyüş
19:37 Trump yönetimi, Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etti
19:30 Erdoğan, Çin'e gidecek
19:18 1 Eylül eylemleri: Sürecin yasal zemini oluşturulsun
19:09 Meclis'te Gazze tezkeresi kabul edildi
18:19 Şirnex’te öğrencilere ajanlık dayatması protesto edildi
18:07 DEM Parti’den Filistin için 11 öneri
17:39 Licê’dek yangın büyüyerek devam ediyor
16:34 Dêrazor Askeri Meclisi: 2 DAIŞ’li yakalandı
16:23 Askerlerin yaktığı esrar yangına neden oldu
16:01 Silêmanî’de bir helikopter düştü
16:00 İsrail’in saldırıları sürüyor: 47 kişi katledildi
15:41 Berat Nazlıcan’ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:19 Kadınlardan Diyanet hakkında suç duyurusu: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz
14:54 DBP ve DEM Parti’den Celal Talabani’nin mezarına ziyaret
14:32 30 yılın ardından tahliye oldu: Öcalan'ın çağrısına cevap olacağız
14:04 Moritanya’da tekne battı: 49 ölü, 100’ü aşkın kayıp
13:55 BM: İran’da 8 ayda 841 kişi idam edildi
13:51 CHP İstanbul seçimi iddianamesi hazırlandı
13:44 SOHR: Süveyda’da ölü sayısı 2 bini aştı
13:30 BM Genel Sekreteri'nden İsrail'e Gazze uyarısı
13:23 DEM Parti komisyon üyeleri: Önerileri kıymetli buluyoruz
12:52 İsrail ‘ateşkes’ kararını sonlandırdı
12:51 Dumlu Cezaevi'nde tutsaklara saldırı
12:12 DBP’den Niğde'deki saldırıya dair açıklama
12:12 İran-İsrail savaşına dair paylaşıma 2 yıl ceza
12:11 TÜİK'e göre Temmuz'da işsizlik azaldı
12:10 ‘Sosyal Demokratik İttifak Konferansı’ üçüncü gününde
11:34 Kent kent 1 Eylül programı
11:32 Kürt işçiye saldırıda MHP’li başkandan ‘kuru sıkı’ baskısı
09:51 Öcalan: Demokratik toplum, barış ve entegrasyon bu sürecin üç kilit kavramıdır
09:13 ÖHD Eş Genel Başkanı: Komisyon Abdullah Öcalan’ı dinlemeli
09:12 Artık pazar bile pahalı
09:11 1 Eylül çağrısı: Demokrasi talebi için Kadıköy'e
09:10 Êlih’te 1 Eylül programı belli oldu
09:09 Nanaxanim Babazade'nin avukatı: Nana'nın sesini duyuralım
09:06 Basa’da yeni sondaj kuyusu açılıyor: Doğa tahribatı derinleştirilecek
09:05 Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz
09:04 PSAKD Genel Başkanı: Gerçek bir barış konuşulacaksa Öcalan serbest bırakılmalı
09:02 Komisyona ilettiler: Abdullah Öcalan'la görüşülmeli
09:01 Sur'un hafızasına odaklanan belgesel: Bîra Sûrê
09:00 29 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
00:12 Niğde'de Kürt işçilere ırkçı saldırı
28/08/2025
23:36 DEM Parti ve DBP heyeti Silêmanî'de
23:02 İsrail İHA’sı Nakura’da düştü: 2 ölü
22:56 Cizîr'de kadın buluşması
22:52 Meletî’de günlük trafik kazası bilançosu: 7 kaza, 22 yaralı
22:32 Cinsel saldırı suçlusu öğretmene 159 yıl ceza
21:53 Meletî'de 3.8 büyüklüğünde deprem
21:18 Riha’da miting çalışmaları sürüyor
20:20 Êzidî Kadınların Rönesansı Konferansı sonuç bildirgesi
20:15 İran’da kadın tutsaklara yeni dava
20:05 İzmir Barışa İhtiyacım Var Kadın İnisiyatifi kuruluşunu ilan etti
19:33 Fed üyesi Lisa Cook, Trump'a dava açtı
19:25 223 işçi işlerine geri dönmek için direnişte
19:18 Basa’da yüzyıllık Zêw geleneği sürdürülüyor
19:15 DEM Parti'den İstanbul'daki mitinge katılım çağrısı
18:40 Özgül Saki, Nanaxaanım Babazade'yi GGM’de ziyaret etti
17:45 Dipsizgöl Köyü’nde maden protestosu
17:27 Komisyon akademisyenleri, iş insanlarını ve sendikaları dinleyecek
17:25 Bursa’da orman yangını
17:23 Avrupa’lı belediye başkanlarından İmamoğlu’na ödül
17:16 DEM Parti heyeti İmralı’dan döndü
17:04 Binali Yıldırım: Adem-i merkeziyet üniter devlete tehdit değil
16:54 1 Eylül Akdeniz'de şölenle kutlanacak
16:03 SOHR: Geçiş hükümeti 95 Dürzi’yi infaz etti
15:59 Salih Müslim: Rojava, Ortadoğu için bir barış projesi olabilir
15:10 Roboskî Katliamı 164'üncü ayında: Hakikat bugünün borcu
15:06 107 uluslararası örgütten BM’ye Afganistan mektubu
14:49 TOKİ inşaatının 6'ncı katından düşen işçi yaralandı
14:46 Çanakkale'den ‘Savaşan İHA Yarışması’na tepki
14:44 Önkol kardeşlerin mezar taşını yıkma girişimine tepki
14:22 Bafil Talabani: Demokratik bir dünya için birlikte çalışmalıyız
14:12 TJK-E idamlara karşı ses yükseltmeye çağırdı
13:29 Suriye’nin eski cumhurbaşkanı adayı Öcalan ile görüşmek istiyor
13:24 İzmir'de trafik kazası: 1 ölü, 13 yaralı
13:10 Arınç: Umut Hakkı mutlaka uygulanmalı
13:07 Dengbêj Eda Mehdo stranlarla toprağa verildi
11:35 DFG, 90'larda katledilen gazetecileri andı
11:34 Gözaltında 'binadan düştü' denilen Uğur hayatını kaybetti
11:12 Eski Meclis başkanları komisyon toplantısında
10:53 İsrail, Şam’a kara operasyonu yaptı
10:31 Rusya'dan Kiev'e saldırı: 10 ölü, 38 yaralı
10:30 Özerk Yönetim ve ABD görüşmesinde hangi konular konuşuldu?
10:24 TJA, Amed’te ‘Barış Kürsüsü’ kuracak
10:16 Ayla Akat Ata: Türkiye'nin en acil ihtiyacı yeni bir toplumsal sözleşmedir
10:09 Trump’tan ‘Gazze’ toplantısı
10:00 DEM Parti heyeti İmralı’ya doğru yola çıktı
09:22 Yarım asrın tanığı Aykol: Bugün masada olan şey geçmişten bugüne taşınan o hikayedir
09:21 Kâğıt fabrikasında yangın
09:11 Yaşamevi ile Riha’daki kadınlar üretiyor, güçleniyor
09:10 Kürtçe eğitim için kayıtlar başlıyor
09:09 8 ayda 3 kadın katledildi, 23 şüpheli ölüm: Ortada fail yok
09:08 Komisyonda dinlenmişti: Kürtçe engeli barış arayışı felsefesine aykırıdır
09:07 AKP'li iş insanı Danıştay kararını dinlemedi: Köyü yerle bir etti
09:03 Amed ve Wan'da halkın komisyondan beklentileri
09:00 'Süreç' yorumu yapmayan tutsağın tahliyesi 3 ay ertelendi
09:00 28 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
27/08/2025
23:59 Özgür Özel: Erdoğan İBB başkanıyken 24 asgari ücret huzur hakkı alıyordu
23:36 Amedspor, Kürtçe Instagram ve X hesapları açtı
22:56 Riha’da gün boyu miting çalışması
22:45 Kadın Kurtuluş İdeolojisi Atölyeleri: Özgürleşmek mücadeleden geçer
22:37 'Orta ve Batı Suriye Siyasi Konseyi' kuruldu
22:31 Şam’ın Kiswa beldesine 6 hava saldırısı düzenlendi
21:43 DEM Parti Genç Kadın Meclisi: Barış bir talep değil haktır
21:35 SOHR: Alevileri temsilen 'Orta ve Batı Suriye Siyasi Konseyi' kurulacak
21:19 Sanatolia’dan Barış Anneleri ile dayanışma etkinliği
20:19 İzmir'de 'Barış ve ekolojinin kadın yüzü' paneli
20:05 Berat Nazlıcan Çewlîg'te toprağa verildi
19:59 DEM Parti komisyon üyeleri: Güven ortamı oluşturulmalı
19:18 223 işçinin direnişi sürüyor: İrade gaspı tüm ülkenin sorunu
19:11 Baro başkanları: Türkiye kendi modelini geliştirmeli
18:29 Meclis, Gazze gündemiyle olağanüstü toplanacak
18:19 Xêro Abbas’tan Riha mitingine çağrı
18:15 Newala Qesaba’da çıkarılan kemikler çöplük alana atıldı
18:12 Wan Baro Başkanı Özaraz: Süreç doğru okunmalı ve hukuki adımlar atılmalı
17:37 Amed'in ilçelerinde kadına yönelik şiddete karşı farkındalık çalışması
17:27 Amed Barosu komisyonda: Özel bir yasanın çıkarılması zorunludur
16:49 Mahkeme kararı reddededildi: TELE1 ekranı karartılacak
16:42 Çewlîg Baro Başkanı Ketenalp: Kürt meselesi demokratikleşme meselesidir
16:15 CHP'nin mitingi öncesi Beyoğlu'na çıkan metro çıkışları kapatıldı
16:06 Berat Nazlıcan’ın cenazesi 6 yıl sonra teslim alındı
16:03 TBB Başkanı Sağkan'dan komisyona 4 talep
15:38 Bulut Kişin'in taziyesine ziyaret
15:28 Tülay Hatimoğulları: Öcalan’ın özgür çalışabileceği koşullar oluşturulmalı
15:25 TTB'den kıyafet gerekçesiyle muayeneyi reddeden doktora soruşturma
14:53 İHD: 'Kuyu tipi’ne karşı açlık grevindeki tutsakların talepleri karşılansın
14:28 DBP ve DEM Parti heyeti Federe Kürdistan'da
14:22 Kurtulmuş: Süreç için yasal altyapı tartışılacak
13:53 Silêmaniyê’de yangın
13:37 Colemêrg’te su krizi: Sebep kayyım uygulamaları
13:35 İHD ve ÖHD'den silah imha töreni raporu ve çözüm önerileri
13:32 İstanbul Barosu’ndan komisyonun telefonla davetine tepki
13:29 İmamoğlu'nun avukatı adliyeye sevk edildi
13:10 Süveyda Askeri Meclisi ‘Ulusal Muhafızlar Gücü’ne katılacak