Kuzey ve Doğu Suriye’nin kadın ekonomisi dünyaya örnek

  • kadın
  • 09:02 31 Mayıs 2021
  • |
img

URFA - Kuzey ve Doğu Suriye’de sadece askeri değil siyasi ve ekonomi alanında da bir devrim yaşandığını belirten Kadın Ekonomi Komitesi üyesi Armanc Mihemed, ördükleri sistemin dünya çapında incelendiğini ifade ederek “Amacımız kadınların kendini yönettiği bir dünya” dedi. 

Suriye iç savaşında Kürtler öncülüğünde, DAİŞ, El Kaide gibi gruplara aynı zamanda Beşşar Esad rejimine karşı 19 Temmuz 2012 tarihinde başlatılan direniş, Kobanê’de halkların kendi kaderlerini tayin ettiği “Rojava Devrimi”ne dönüştü. Ortadoğu ve dünyada büyük yankı uyandıran devrim 9’uncu yılına girerken, bölgeye yıllardır uygulanan siyasi ve ekonomik ambargoya rağmen “üçüncü yol” siyaseti geliştirildi. 
 
Dünyaya meydan okuyan bu alternatif yaşam modelinin en güçlü ayağı ise kapitalist eril sisteme karşı kadınların öncülük ettiği yeni inşa oldu. Tek merkezli sistemlere karşı alternatif modeller üreten kadınlar, rejim döneminde tamamen dışlandıkları istihdam alanındaki varlıklarını güçlendirmek için 2015 yılında Kadın Ekonomi Komitesi oluşturdu. Bölgedeki kadınların çatı örgütlenmesi olan Kongra Star bünyesinde oluşturulan komite, Kuzey ve Doğu Suriye’nin tüm bölgelerinde kooperatif ve komünler örgütledi. Komitenin kurucuları arasında 9 Ekim 2019’da Türkiye'ye bağlı paramiliter gruplar tarafından katledilen Hevrîn Xelef de yer alıyordu.
 
23 KADIN KOOPERATİFİ 
 
Kuzey ve Doğu Suriye’de, kadınların kurduğu 23 kadın kooperatifi bulunuyor. Kooperatiflerin üye sayısı 10 ila 75 arasında değişiyor ve gelirler eşit şekilde üyeler arasında pay ediliyor. En örgütlü oldukları alan tarım olurken, 12 bin dekar arazi üzerinde üretimin önemli bir kısmını kadınlar karşılıyor. Üretimin doğrudan tüketiciye ucuz ve sağlıklı ulaştırılması amacıyla Kadın Ekonomi Komitesi tarafından açılan onlarca pazar alanı, 3 fırın ve 5 tandır bulunuyor. Yanı sıra komitenin, tekstil-giyim üretim atölyeleri, mobilya fabrikası ve okul kantinleri gibi projeleri de bulunuyor. Komitenin amacı her köyde en az 3 üyeli kooperatifler oluşturarak, tandır ve fırın sayılarını arttırmak. 
 
Kuzey ve Doğu Suriye Kadın Ekonomi Komitesi üyesi Armanc Mihemed, kadınların geldiği aşamayı ve ileriye dönük projelerini Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendirdi. 
 
KADINLAR EKONOMİDEN DIŞLANDI
 
5 bin yıl önce tarım ve ekonominin kadınların eliyle şekillendiğini ancak devletlerin gelişmesiyle ellerinden alındığını belirten Mihemed, “Erkekler kadınların elinden ekonomiyi alarak onu ev içine hapsetti. Rojava Devrimi olmadan önce Kuzey ve Doğu Suriye’de de kadınlar, eve hapis edilmiş durumdaydı. Kadınlar BAAS rejimi tarafından köle olarak görülüyordu. Kadınlar evden çıkamayacak duruma getirilmişti. Devrimle birlikte kadınlar yaşamın her alanında yer almaya başladı” dedi. 
 
EKONOMİDE ÖNE ÇIKTILAR
 
Devrimle birlikte kadınların askeri, siyasi, ekonomi, kültür, sanat ve akademi gibi komitelerde yerlerini aldıklarını anımsatan Mihemed, kadınların daha çok ekonomide ön plana çıktıklarını söyledi. Kadınların 5 bin yıl önce ellerinden alınan hünerlerini gün yüzüne çıkardıklarının altını çizen Mihemed, “Kadınlar her ne kadar zor süreçlerden geçseler de konu emek, kültür, tarım, ürün, hüner olunca yeniden ön plan çıktılar. Kadınlar Özerk Yönetim içinde her alanda kendilerine yer bulabildiler ve demokratik modernite fikriyatı ile bütün projelerini gerçekleştirdiler. Rojava Devrimi askeri olduğu kadar bir kadın ekonomi devrimidir. Kadınlar hem askeri hem de ekonomi alanında yerlerini aldılar. Devrim ile birlikte kurulan 9 komite de kadınlar yer aldı. Bağımsız, özgür bir ekonomi için daha çok tarım alanında kendilerini örgütlediler. Kendi ekonomilerini oluşturmak için uzun uğraşlar verdiler.. Yıllar önce kadının elinden alınan emeği yeniden inşa etmeye çalışıyoruz. Bunu yaparken de en fazla kadın kooperatiflerini oluşturmaya önem gösteriyoruz” diye belirtti. 
 
‘ÖCALAN’IN FİKRİYATI’
 
Bu bağlamda 2015 yılında kurulan Kadın Ekonomi Komitesi’nin önemli olduğuna dikkati çeken Mihemed, kadın kooperatiflerinin PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın ekonomi konusunda önem verdiği oluşumların başında geldiğini sözlerine ekledi. Kadınların Öcalan’ın fikriyatı çerçevesinde bir araya gelerek, kooperatifler oluşturduğuna değinen Mihemed, “İlk kooperatifleri oluşturduğumuzda biraz zorlandık, kadınlar mesafeliydi. Ancak her alanda onları destekledik ve kadınlar bir birlerinden güç almaya başladı. Şimdi kendi başlarına kooperatifler kurabiliyorlar” dedi. 
 
HEDEF KADIN KAZANIMLARI 
 
Komite olarak önlerinde bir dizi proje olduğuna işaret eden Mihemed, bu projelerle ilgili şunları söyledi: “Tarım alanında, 9 yeni kooperatif, 8 de yeni tandır kurmak istiyoruz. Kooperatiflerde onlarca kadın istihdam edilecek. Seraların sayısını arttıracağız, kadınların çalıştığı fabrikaların sayısını arttıracağız. Serêkaniyê, Girê Spî ve Efrîn’de kooperatiflerimiz vardı, yüzlerce kadın çalışıyordu. Sadece Serêkanîye’de 43 bin, Girêspî’de 30 bin dekar tarım alanımız vardı. Türkiye ve desteklediği çetelerin saldırıları aynı zamanda kadın kazanımlarına dönük bir saldırıydı. Serêkaniyê, Girêspî ve Efrîn’den göç eden kadınlara ekonomik olarak yardımcı olmaya çalışıyoruz. Komite olarak ırk, dil, din ayrımı yapmadan bütün kadınların yanındayız.” 
 
SU AMBARGOSUNA ALTERNATİFLER 
 
Türkiye ve desteklediği grupların saldırılarına karşı kadınların hep direndiğini söyleyen Mihemed, Fırat Nehri’nin Ocak ayından bu yansa su seviyesinin azaltmasının da bu saldırıların bir devamı olduğunu sözlerine ekledi. Fırat Nehri’nde su seviyesinin tarihteki en düşük seviyeye indiğine dikkati çeken Mihemed, “Buna karşı uluslararası insan hakları örgütleri sessiz. Bütün saldırılara karşı direndiğimiz gibi suyun seviyesinin azaltılmasına karşıda direneceğiz. Su sorununa karşı kuyular kazıyoruz, halkı susuz ve tarımsız bırakmayacağız” ifadelerini kullandı. 
 
KADINLARIN YÖNETTİĞİ BİR DÜNYA 
 
Kuzey ve Doğu Suriye’deki kazanımların tüm kadınların kazanımları olduğunu vurgulayan Mihemed, “Kuzey ve Doğu Suriye’nin dışından gelenler, kadın kazanımlarını yerinden gözlemlediklerinde hayrete düşüyorlar. Bunu nasıl başardığımızı, kooperatifleri oluşturma aşamalarını, kaç kadınla bu projeleri gerçekleştirdiğimizi soruyorlar. Yakın zamanda bu projeler fotoğraflanarak, incelendi. Gittikleri ülkelerde bunları hayata geçireceklerini söylediler. Bu bizim için bir kazanımdır. Bu kazanım sadece bizim değil mücadele eden, direnen bütün kadınların kazanımıdır” diye belirtti. 
 
Mihemed, devamında şunları söyledi: “Biz Kuzey ve Doğu Suriye’de kadın devrimi gerçekleştirdik ama hala Ortadoğu’da binlerce kadın köle olarak görülüyor. Bizim amacımız bütün kadınların kendi bağımsız, özgür ekonomilerini oluşturmalarıdır. Hiçbir kadın, erkeklerin karşısında elini açarak para istememeli. Bizim amacımız kadınların kendini yönettiği bir dünya.” 
 
 MA / Emrullah Acar

Diğer başlıklar

14:47 Adana’da bir kadın katledildi
14:36 ‘Özgürlüğün Sesi’ sergisi Urfa’da
14:35 Yapılaşmaya karşı İdare Mahkemesi'ne başvuru
14:34 ‘Saraya değil halka bütçe’
14:33 Yüksekova’da tecrit protestosu
14:17 Yüksekdağ'dan Adalet Nöbeti'ne destek çağrısı
13:52 Diyarbakır’da erkek şiddeti: Bir ölü, iki yaralı
13:47 Helikopterden atılan Şiban hakkında dava
13:42 Adalet Nöbeti 21'inci gününde
13:30 DİSK ‘geçinemiyoruz’ mitingi düzenleyecek
13:08 Kobanê Davası: Salonu askerler doldurdu, duruşma 5 dakika sürdü
12:06 Kayseri’de bir kadın katledildi
12:03 Kayyımların usulsüzlükleri tek tek sıralandı
11:58 Emine Şenyaşar 10’uncu kez ifadeye çağrıldı
11:31 Adalet Kaya’nın duruşması ertelendi
11:28 Gizli tanık beyanıyla DBP İl Eşbaşkanı’na hapis istendi
11:05 Sağlıkçılar bir günlük iş bıraktı
10:59 Mardin'de sağlıkçıların eylemine ‘yasak’ engeli
10:53 Şeker: Öcalan için Mandela Kuralları uygulanmalı
10:36 CHP’li Şener: Bütçe Genel Kurul’a gelmeden işlemez hale geldi
10:28 Cizre'de Güven ve Negiz'in vurulmasını YPS üstlendi
10:27 KDP DAİŞ'e karşı koruyamadı: Bir ayda 22 pêşmerge, 5 sivil yaşamını yitirdi
09:24 Dolar 13,7, Euro 15,5 TL ile haftaya başladı
09:03 Akaryakıt zammına tepki: Dolar yükseldikçe fakirleşiyoruz
09:03 DİB'ten demokrasi güçlerine: Aynı çatıda buluşalım
09:03 Yüzyıllık bir değirmenin hikayesi
09:03 Bir böbrekle yaşayan hasta tutuklu tahliye edilmiyor
09:03 'Ekonomik krizin nedeni tek adam rejimi'
09:03 KDP 14 HDP’liyi sınır dışı etti: Amaç Kürtsüz Kürdistan
09:02 Hasta tutuklu 73 gündür karantinada
09:02 Gazeteci Zagros: Türkiye, KDP ve DAİŞ arasında bağlantı var
09:01 Keskin: Üniformalı ve 'kurt' işareti yapanlar korunuyor
09:00 06 ARALIK 2021 GÜNDEMİ
05/12/2021
23:53 DAİŞ Lehiban köyünü ele geçirdi
23:28 Nusaybin'de silahlı saldırıda bir kişi öldü
23:26 Cizre'de polis noktasında şüpheli paket
20:32 HDP'li Gökoğlu darp edilerek gözaltına alındı
20:06 Koronadan 185 vefat, 19 bin 357 yeni vaka tespiti
19:56 Şırnak'ta askeri operasyon başlatıldı
18:16 Aydeniz: İmralı tecridine karşı mücadeleyi yükseltelim
18:05 Mardin Valiliği Kürtçe tiyatroyu engelledi
17:54 TBB’de Feyzioğlu dönemi kapandı: Yeni başkan Sağkan oldu
17:46 İhraç öğretmenler 2 günlük eylemlerini sonlandırdı
17:08 HDP Gençlik Meclisi'nden bağımlılığa karşı halk buluşması
16:46 Amed Sağlık Platformu'ndan iş bırakma çağrısı
16:39 Amedspor tek golle kazandı
15:55 Tencere tavalı 'geçinemiyoruz' eylemi
15:41 İkizdere’deki ekolojik yıkıma tepki
15:28 Uğur ve Özak işçileri taleplerini sıraladı
15:13 Gazeteci Mimar Kaya gözaltına alındı
14:29 Kadınlar temsilde eşitlik için yürüdü
13:59 DBB'nin usulsüzlükleri Sayıştay raporunda
13:46 Adana'da ulaşıma zam
13:15 Adalet Nöbeti’nde mücadele vurgusu
12:51 TBB’de delegeler 3 ayrı sandıkta oy kullanıyor
11:51 Bilirkişi: Ordu’da HES’in kamu yararı yok
11:48 Federe Kürdistan'da öğrenciler yeniden eylemde
11:30 KDP’ye DAİŞ'e karşı mücadele için verilen silahlar Kürtlere karşı kullanılıyor
11:24 Şenyaşar ailesi: Temeli adalet olmayan hükümetler yıkılır
11:15 HDP Kadın Meclisi: Yoksulluk dayatmasına karşı tek çözüm ortak mücadele
09:57 KHK’yle kapatılan üniversitenin arşivi kayıp
09:46 İran sınırında bir cenaze bulundu
09:24 Şırnak’ta ‘OHAL’ sürüyor: Köylere girişler yasak
09:19 5 yıldır mücadeleden vazgeçmiyor
09:16 Rusya Ukrayna’ya saldırır mı?
09:11 Av. Ergül: Musa Orhan tutuklanmalı
09:10 KESK toplumsal cinsiyete dayalı bütçe için meydanlara çıkıyor
09:09 ‘Ekonomi iktidarın değişmesiyle düzelir’
09:08 Sur’da evleri yıkılan aile dükkanda yaşıyor
09:07 ‘Dövizdeki artışla zarara uğrayan çiftçi tarımdan vazgeçti’
09:02 Barış Anneleri: Onlar hepimizin çocukları
09:00 05 ARALIK 2021 GÜNDEMİ
01:24 TBB Başkan adayı Sağkan: TTB’yi kişisel ikballerden arındırma zamanı geldi
04/12/2021
22:32 İran'da nükleer santrali yakınlarında patlama
21:52 Hannover'de kimyasal silah protestosu
20:31 Cizre'de AKP'li başkanın ağabeyine silahlı saldırı
20:14 Fransa'da sağlık çalışanlarından protesto
19:54 Koronadan 228 kişi daha yaşamını yitirdi
19:00 Haber takibi engellenen gazeteci İHD’ye başvurdu
18:51 Midyat'ta gözaltı arbedesi: 2'si polis 3 yaralı
18:46 Aydeniz: Tüm sorunların çözüm adresi İmralı'dır
18:19 TBB Genel Kurulu seçimlerine çağrı: Korkuyu defedelim
18:02 Dersim’de bir astsubay yaşamını yitirdi
17:13 Avukat Emekçi: AK Öcalan kararıyla Türkiye’ye yol gösteriyor
17:05 İhraç edilen öğretmenler eylem başlattı
17:00 İzmir’de sağlıkçılardan miting: Yönetmeliği geri çekin
16:01 Sınıra yürüyen Barış Anneleri'ne KDP engeli
15:44 İHD bölge şubeleri: İpek Er için adalet
15:27 Urfa Cezaevi'nde 'Kürtçe halay' soruşturması
15:20 Kılıçdaroğlu: Türkiye'yi Saray'ın vesayetinden kurtaracağız
15:19 KESK'ten 21 öğretmenin ihraç edilmesine tepki
15:11 Eğitim Sen’den ‘toplumsal cinsiyet' kampanyası
15:06 Hasta tutuklu Demir 2 yıldır tedavi edilmiyor
15:01 Ağır hasta 6 tutuklunun durumuna dikkat çekildi
14:57 Tutuklu ailelerine ziyaret: Nöbetiniz onurumuzdur
14:39 Hasta tutuklu Bekmezci'nin tahliyesi istendi
14:26 Sokakta yaşayan bir kişi yaşamını yitirdi
14:17 'Berke ve Perit’i alacağız, Naci’yi göndereceğiz'
13:58 TBB Genel Kurulu başladı, Feyzioğlu baroları suçladı
13:48 Cumartesi İnsanları: 3 bin yıl geçse de davamızın takipçisiyiz