Kuzey ve Doğu Suriye’nin kadın ekonomisi dünyaya örnek

  • kadın
  • 09:02 31 Mayıs 2021
  • |
img

URFA - Kuzey ve Doğu Suriye’de sadece askeri değil siyasi ve ekonomi alanında da bir devrim yaşandığını belirten Kadın Ekonomi Komitesi üyesi Armanc Mihemed, ördükleri sistemin dünya çapında incelendiğini ifade ederek “Amacımız kadınların kendini yönettiği bir dünya” dedi. 

Suriye iç savaşında Kürtler öncülüğünde, DAİŞ, El Kaide gibi gruplara aynı zamanda Beşşar Esad rejimine karşı 19 Temmuz 2012 tarihinde başlatılan direniş, Kobanê’de halkların kendi kaderlerini tayin ettiği “Rojava Devrimi”ne dönüştü. Ortadoğu ve dünyada büyük yankı uyandıran devrim 9’uncu yılına girerken, bölgeye yıllardır uygulanan siyasi ve ekonomik ambargoya rağmen “üçüncü yol” siyaseti geliştirildi. 
 
Dünyaya meydan okuyan bu alternatif yaşam modelinin en güçlü ayağı ise kapitalist eril sisteme karşı kadınların öncülük ettiği yeni inşa oldu. Tek merkezli sistemlere karşı alternatif modeller üreten kadınlar, rejim döneminde tamamen dışlandıkları istihdam alanındaki varlıklarını güçlendirmek için 2015 yılında Kadın Ekonomi Komitesi oluşturdu. Bölgedeki kadınların çatı örgütlenmesi olan Kongra Star bünyesinde oluşturulan komite, Kuzey ve Doğu Suriye’nin tüm bölgelerinde kooperatif ve komünler örgütledi. Komitenin kurucuları arasında 9 Ekim 2019’da Türkiye'ye bağlı paramiliter gruplar tarafından katledilen Hevrîn Xelef de yer alıyordu.
 
23 KADIN KOOPERATİFİ 
 
Kuzey ve Doğu Suriye’de, kadınların kurduğu 23 kadın kooperatifi bulunuyor. Kooperatiflerin üye sayısı 10 ila 75 arasında değişiyor ve gelirler eşit şekilde üyeler arasında pay ediliyor. En örgütlü oldukları alan tarım olurken, 12 bin dekar arazi üzerinde üretimin önemli bir kısmını kadınlar karşılıyor. Üretimin doğrudan tüketiciye ucuz ve sağlıklı ulaştırılması amacıyla Kadın Ekonomi Komitesi tarafından açılan onlarca pazar alanı, 3 fırın ve 5 tandır bulunuyor. Yanı sıra komitenin, tekstil-giyim üretim atölyeleri, mobilya fabrikası ve okul kantinleri gibi projeleri de bulunuyor. Komitenin amacı her köyde en az 3 üyeli kooperatifler oluşturarak, tandır ve fırın sayılarını arttırmak. 
 
Kuzey ve Doğu Suriye Kadın Ekonomi Komitesi üyesi Armanc Mihemed, kadınların geldiği aşamayı ve ileriye dönük projelerini Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendirdi. 
 
KADINLAR EKONOMİDEN DIŞLANDI
 
5 bin yıl önce tarım ve ekonominin kadınların eliyle şekillendiğini ancak devletlerin gelişmesiyle ellerinden alındığını belirten Mihemed, “Erkekler kadınların elinden ekonomiyi alarak onu ev içine hapsetti. Rojava Devrimi olmadan önce Kuzey ve Doğu Suriye’de de kadınlar, eve hapis edilmiş durumdaydı. Kadınlar BAAS rejimi tarafından köle olarak görülüyordu. Kadınlar evden çıkamayacak duruma getirilmişti. Devrimle birlikte kadınlar yaşamın her alanında yer almaya başladı” dedi. 
 
EKONOMİDE ÖNE ÇIKTILAR
 
Devrimle birlikte kadınların askeri, siyasi, ekonomi, kültür, sanat ve akademi gibi komitelerde yerlerini aldıklarını anımsatan Mihemed, kadınların daha çok ekonomide ön plana çıktıklarını söyledi. Kadınların 5 bin yıl önce ellerinden alınan hünerlerini gün yüzüne çıkardıklarının altını çizen Mihemed, “Kadınlar her ne kadar zor süreçlerden geçseler de konu emek, kültür, tarım, ürün, hüner olunca yeniden ön plan çıktılar. Kadınlar Özerk Yönetim içinde her alanda kendilerine yer bulabildiler ve demokratik modernite fikriyatı ile bütün projelerini gerçekleştirdiler. Rojava Devrimi askeri olduğu kadar bir kadın ekonomi devrimidir. Kadınlar hem askeri hem de ekonomi alanında yerlerini aldılar. Devrim ile birlikte kurulan 9 komite de kadınlar yer aldı. Bağımsız, özgür bir ekonomi için daha çok tarım alanında kendilerini örgütlediler. Kendi ekonomilerini oluşturmak için uzun uğraşlar verdiler.. Yıllar önce kadının elinden alınan emeği yeniden inşa etmeye çalışıyoruz. Bunu yaparken de en fazla kadın kooperatiflerini oluşturmaya önem gösteriyoruz” diye belirtti. 
 
‘ÖCALAN’IN FİKRİYATI’
 
Bu bağlamda 2015 yılında kurulan Kadın Ekonomi Komitesi’nin önemli olduğuna dikkati çeken Mihemed, kadın kooperatiflerinin PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın ekonomi konusunda önem verdiği oluşumların başında geldiğini sözlerine ekledi. Kadınların Öcalan’ın fikriyatı çerçevesinde bir araya gelerek, kooperatifler oluşturduğuna değinen Mihemed, “İlk kooperatifleri oluşturduğumuzda biraz zorlandık, kadınlar mesafeliydi. Ancak her alanda onları destekledik ve kadınlar bir birlerinden güç almaya başladı. Şimdi kendi başlarına kooperatifler kurabiliyorlar” dedi. 
 
HEDEF KADIN KAZANIMLARI 
 
Komite olarak önlerinde bir dizi proje olduğuna işaret eden Mihemed, bu projelerle ilgili şunları söyledi: “Tarım alanında, 9 yeni kooperatif, 8 de yeni tandır kurmak istiyoruz. Kooperatiflerde onlarca kadın istihdam edilecek. Seraların sayısını arttıracağız, kadınların çalıştığı fabrikaların sayısını arttıracağız. Serêkaniyê, Girê Spî ve Efrîn’de kooperatiflerimiz vardı, yüzlerce kadın çalışıyordu. Sadece Serêkanîye’de 43 bin, Girêspî’de 30 bin dekar tarım alanımız vardı. Türkiye ve desteklediği çetelerin saldırıları aynı zamanda kadın kazanımlarına dönük bir saldırıydı. Serêkaniyê, Girêspî ve Efrîn’den göç eden kadınlara ekonomik olarak yardımcı olmaya çalışıyoruz. Komite olarak ırk, dil, din ayrımı yapmadan bütün kadınların yanındayız.” 
 
SU AMBARGOSUNA ALTERNATİFLER 
 
Türkiye ve desteklediği grupların saldırılarına karşı kadınların hep direndiğini söyleyen Mihemed, Fırat Nehri’nin Ocak ayından bu yansa su seviyesinin azaltmasının da bu saldırıların bir devamı olduğunu sözlerine ekledi. Fırat Nehri’nde su seviyesinin tarihteki en düşük seviyeye indiğine dikkati çeken Mihemed, “Buna karşı uluslararası insan hakları örgütleri sessiz. Bütün saldırılara karşı direndiğimiz gibi suyun seviyesinin azaltılmasına karşıda direneceğiz. Su sorununa karşı kuyular kazıyoruz, halkı susuz ve tarımsız bırakmayacağız” ifadelerini kullandı. 
 
KADINLARIN YÖNETTİĞİ BİR DÜNYA 
 
Kuzey ve Doğu Suriye’deki kazanımların tüm kadınların kazanımları olduğunu vurgulayan Mihemed, “Kuzey ve Doğu Suriye’nin dışından gelenler, kadın kazanımlarını yerinden gözlemlediklerinde hayrete düşüyorlar. Bunu nasıl başardığımızı, kooperatifleri oluşturma aşamalarını, kaç kadınla bu projeleri gerçekleştirdiğimizi soruyorlar. Yakın zamanda bu projeler fotoğraflanarak, incelendi. Gittikleri ülkelerde bunları hayata geçireceklerini söylediler. Bu bizim için bir kazanımdır. Bu kazanım sadece bizim değil mücadele eden, direnen bütün kadınların kazanımıdır” diye belirtti. 
 
Mihemed, devamında şunları söyledi: “Biz Kuzey ve Doğu Suriye’de kadın devrimi gerçekleştirdik ama hala Ortadoğu’da binlerce kadın köle olarak görülüyor. Bizim amacımız bütün kadınların kendi bağımsız, özgür ekonomilerini oluşturmalarıdır. Hiçbir kadın, erkeklerin karşısında elini açarak para istememeli. Bizim amacımız kadınların kendini yönettiği bir dünya.” 
 
 MA / Emrullah Acar

Diğer başlıklar

17:58 HDP Kadın Meclisi toplantısı sona erdi
17:54 Amed’de gözaltılara tepki: İktidarların faşizmini kadınlar yıkacak
17:23 ÖHD, Öcalan için İzmir ve Şirnex Barosu'na başvurdu
17:17 25 Kasım'da gözaltına alınan 2 kadın sınır dışı edilecek
17:06 Gözaltılar Êlih’te protesto edildi
17:01 Kışanak: Yalan belgelerle tutuklanmam için kumpas tertiplediler
16:45 HDP’ye saldıranlar bir DAİŞ’linin 'tanıklığı' ile tahliye edildi
16:43 Ebdî: Türkiye karadan saldırı için ABD ve Rusya’nın onayını bekliyor
16:29 Osman Şiban’ın duruşması görüldü
16:27 Kurdistan kentleri için yağış uyarısı
16:13 Adana'da 8 kişi serbest bırakıldı
16:11 Rojava’ya dönük saldırılara duvar yazılamalı protesto
15:49 Manisa'da gözaltına alınanlardan 7'si serbest
15:23 İstanbul Tabip Odası: Yönetmelik hekimleri hedef alıyor
15:13 TJA kadınların gözaltına alınmasını protesto etti
15:10 Ankara merkezli soruşturma: 15 kadın gözaltında
14:39 Gever sisten kayboldu!
14:37 İran’da eylemler 73’üncü gününde
14:33 Riha’da doktorun saldırıya uğraması protesto edildi
14:28 TGC gazetecilere yönelik polis şiddetini kınadı
14:18 Cami inşaatında ölümlü kazada ‘kayıt dışı şüphesi var’
14:16 QSD: Qeremox’da hastane bombalandı
14:15 Adalet Nöbeti: Tek isteğimiz kanunların uygulanması
13:59 Danıştay’dan Çeşme Projesi’ni durdurma kararı
13:58 Gazeteci Çoban’ın duruşması görüldü
13:51 Vice News muhabirlerinin ifadesi 6 yıl sonra alındı
13:37 Sağlık emekçilerinden promosyon talebi
13:21 'Okullarda bir öğün ücretsiz yemek' için 100 bin imza
13:15 Gençlerden saldırılara karşı yürüyüş
12:58 Kışanak’tan mahkeme heyetine: Bu telaşınız niye?
12:48 Gazeteci Nedim Türfent tahliye oldu: Özgürlük olarak görmüyorum
12:45 Sancar: Kürtlerin statüsüz bırakılması hedefleniyor
12:44 Şenyaşar ailesi: Görmezden gelen zihniyet Urfa'da kaybedecek
12:37 'En kirli politikalar tutuklulara uygulanıyor’
12:31 Amed’te 4 Eğitim Sen üyesi açığa alındı
12:22 Asrın Hukuk Bürosu: Öcalan CPT ile görüşmeye çıkmadı
12:01 HDP PM üç temel gündemle toplanıyor
12:00 Tutuklu kadın gazetecilere ilişkin rapor: Haklar kısıtlandı, ihlaller arttı
11:48 Kadın akademisyenin odasını basan profesörden taciz ve tehdit
11:07 HDP Gençlik Meclisi Üyesi Kılınç’ın duruşması ertelendi
11:06 Abdullah Öcalan’ın avukatlarından görüşme başvurusu
11:05 Mersin'de 12 kişi tutuklandı
10:59 HDP Kadın Meclisi: Kadınlar savaş ittifakına geri adım attıracak
10:48 Newroz Ehmed: Asıl hedef Rojava’da filizlenen kadın devrimidir
10:33 Dış ticaret açığı yüzde 421 arttı
10:32 Tutuklu kadın gazetecilerden mesaj var: Asla biat etmedik
09:54 İdare ve Gözlem Kurulu’nun yeni görevi: Bıçak verilebilir!
09:48 50 kadın hakkında gözaltı kararı
09:47 Günay: Abdullah Öcalan’ın sesine ihtiyaç var
09:20 ‘Kadının sözüne bütçede yer verilmedi’
09:10 Kayyım kasada para bırakmadı: Şirketin parası ödenmiyor
09:09 35 yıl önce dinlediği Seyrê ve Elîyê Memed’in hikayesini kitaplaştırdı
09:08 Uluslararası Kadın Konferansı’nda rota çizildi: Demokratik Kadın Konfederalizmi
09:01 Pîranşar'da öldürülen Zekeriya ve Komar'ın aileleri anlatıyor
09:00 29 KASIM 2022 GÜNDEMİ
08:21 Ege Denizi'nde deprem
28/11/2022
23:02 Kobanê bir kez daha bombalandı
22:45 Rıha'da polislere ateş açıldı
22:04 Operasyon bölgesinde 1 asker daha hayatını kaybetti
20:25 Avukat görüş odalarına kamera konulması hukuka aykırı bulundu
20:15 Hayvana eziyet eden 3 kişi tutuklandı
20:01 Taksim saldırısına ilişkin bir kişi daha tutuklandı
19:24 Eskişehir'de 4 öğrenci tutuklandı
19:20 Ankara’da gözaltına alınan kadınlar serbest bırakıldı
19:04 Kobanê Davası: Demokratik siyaset cezalandırılmak isteniyor
18:00 Patnos Cezaevi’nde 7 tutuklu sürgün edildi
17:25 7 siyasi partiden Akbelen Ormanı için ortak açıklama
17:14 Petrol-İş üyelerine yönelik baskılar protesto edildi
17:08 Çimento fabrikası için açılan dava bozuldu
16:26 Buca Cezaevi’nin imara açılması mahkemeye taşındı
16:22 QSD: Yerleşim yerlerine 90 saldırı düzenlendi
15:41 Altılı Masa’nın Anayasa teklifi: Kürt yok, kadın yok, anadil yok!
15:35 Kelepçeli tedavi edilen Gürdal’ın cezası ertelendi
15:32 Halkın Hukuk Bürosu'ndan Gülten Matur açıklaması
15:17 25 Kasım Kadın Platformu: Sokakları terketmeyeceğiz
15:12 HDP’li eşbaşkan 2 gündür gözaltında
14:48 Roboski İçin Adalet Girişimi: Coğrafya kader değildir
14:39 ‘Elçi cinayeti faili meçhul bırakılmak isteniyor’
14:31 Tahir Elçi mezarı başında anıldı
14:24 Urfa Adliyesi'nde intihar girişimi
14:06 Kışanak: Kobanê Davası, çözümü ortadan kaldırma davasıdır
13:30 Gever’de engellemelere rağmen 'savaşa ve işgale' karşı yürüyüş
13:13 Şenyaşar Ailesi: Evimiz adliye önüdür
13:02 Kurdistan pankartından gözaltına alınanlar adliyeye çıkarılacak
12:38 Mêrdîn’de gözaltına alınanlar serbest
12:10 Irak Cumhurbaşkanı Federe Kurdistan heyetiyle görüştü
11:51 Tekirdağ ve Manisa'da gözaltı
11:12 Hevsel'de sonbahar renkleri
10:56 Sınır dışı edilmek istenen 2 kadın için hashtag açıldı
10:56 Kadıköy’de gözaltına alınan 116 kadın serbest bırakıldı
10:29 HDP: Tahir Elçi’yi katleden kötülük koalisyonu varlığını sürdürüyor
10:28 Döviz haftaya durgun başladı
10:25 İzmir’de olaylı maç: 2’si çocuk 4 yaralı, 21 gözaltı
10:20 Tahir Elçi katledildiği yerde anıldı: Devletin aydınlatmadığı cinayet vardır
10:10 Özgür Basın emekçileri bir aydır tutuklu: Gazetecilik ile yargılanıyoruz
09:16 Abdullah Öcalan: Suriye AKP’nin kaderini belirleyecek
09:10 İnfazı ertelenen Akkaya tek kişilik hücrede tutuluyor
09:10 ‘Jin, jiyan, azadî’ mücadelesi büyüyecek
09:08 25 Kasım’da polis şiddeti: Barış Annesinin kolu çıktı
09:07 Saldırıya uğrayan Kürt öğrenci: Mücadeleyle bu güruhları okullardan temizleyebiliriz