Kuzey ve Doğu Suriye’nin kadın ekonomisi dünyaya örnek

  • kadın
  • 09:02 31 Mayıs 2021
  • |
img

URFA - Kuzey ve Doğu Suriye’de sadece askeri değil siyasi ve ekonomi alanında da bir devrim yaşandığını belirten Kadın Ekonomi Komitesi üyesi Armanc Mihemed, ördükleri sistemin dünya çapında incelendiğini ifade ederek “Amacımız kadınların kendini yönettiği bir dünya” dedi. 

Suriye iç savaşında Kürtler öncülüğünde, DAİŞ, El Kaide gibi gruplara aynı zamanda Beşşar Esad rejimine karşı 19 Temmuz 2012 tarihinde başlatılan direniş, Kobanê’de halkların kendi kaderlerini tayin ettiği “Rojava Devrimi”ne dönüştü. Ortadoğu ve dünyada büyük yankı uyandıran devrim 9’uncu yılına girerken, bölgeye yıllardır uygulanan siyasi ve ekonomik ambargoya rağmen “üçüncü yol” siyaseti geliştirildi. 
 
Dünyaya meydan okuyan bu alternatif yaşam modelinin en güçlü ayağı ise kapitalist eril sisteme karşı kadınların öncülük ettiği yeni inşa oldu. Tek merkezli sistemlere karşı alternatif modeller üreten kadınlar, rejim döneminde tamamen dışlandıkları istihdam alanındaki varlıklarını güçlendirmek için 2015 yılında Kadın Ekonomi Komitesi oluşturdu. Bölgedeki kadınların çatı örgütlenmesi olan Kongra Star bünyesinde oluşturulan komite, Kuzey ve Doğu Suriye’nin tüm bölgelerinde kooperatif ve komünler örgütledi. Komitenin kurucuları arasında 9 Ekim 2019’da Türkiye'ye bağlı paramiliter gruplar tarafından katledilen Hevrîn Xelef de yer alıyordu.
 
23 KADIN KOOPERATİFİ 
 
Kuzey ve Doğu Suriye’de, kadınların kurduğu 23 kadın kooperatifi bulunuyor. Kooperatiflerin üye sayısı 10 ila 75 arasında değişiyor ve gelirler eşit şekilde üyeler arasında pay ediliyor. En örgütlü oldukları alan tarım olurken, 12 bin dekar arazi üzerinde üretimin önemli bir kısmını kadınlar karşılıyor. Üretimin doğrudan tüketiciye ucuz ve sağlıklı ulaştırılması amacıyla Kadın Ekonomi Komitesi tarafından açılan onlarca pazar alanı, 3 fırın ve 5 tandır bulunuyor. Yanı sıra komitenin, tekstil-giyim üretim atölyeleri, mobilya fabrikası ve okul kantinleri gibi projeleri de bulunuyor. Komitenin amacı her köyde en az 3 üyeli kooperatifler oluşturarak, tandır ve fırın sayılarını arttırmak. 
 
Kuzey ve Doğu Suriye Kadın Ekonomi Komitesi üyesi Armanc Mihemed, kadınların geldiği aşamayı ve ileriye dönük projelerini Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendirdi. 
 
KADINLAR EKONOMİDEN DIŞLANDI
 
5 bin yıl önce tarım ve ekonominin kadınların eliyle şekillendiğini ancak devletlerin gelişmesiyle ellerinden alındığını belirten Mihemed, “Erkekler kadınların elinden ekonomiyi alarak onu ev içine hapsetti. Rojava Devrimi olmadan önce Kuzey ve Doğu Suriye’de de kadınlar, eve hapis edilmiş durumdaydı. Kadınlar BAAS rejimi tarafından köle olarak görülüyordu. Kadınlar evden çıkamayacak duruma getirilmişti. Devrimle birlikte kadınlar yaşamın her alanında yer almaya başladı” dedi. 
 
EKONOMİDE ÖNE ÇIKTILAR
 
Devrimle birlikte kadınların askeri, siyasi, ekonomi, kültür, sanat ve akademi gibi komitelerde yerlerini aldıklarını anımsatan Mihemed, kadınların daha çok ekonomide ön plana çıktıklarını söyledi. Kadınların 5 bin yıl önce ellerinden alınan hünerlerini gün yüzüne çıkardıklarının altını çizen Mihemed, “Kadınlar her ne kadar zor süreçlerden geçseler de konu emek, kültür, tarım, ürün, hüner olunca yeniden ön plan çıktılar. Kadınlar Özerk Yönetim içinde her alanda kendilerine yer bulabildiler ve demokratik modernite fikriyatı ile bütün projelerini gerçekleştirdiler. Rojava Devrimi askeri olduğu kadar bir kadın ekonomi devrimidir. Kadınlar hem askeri hem de ekonomi alanında yerlerini aldılar. Devrim ile birlikte kurulan 9 komite de kadınlar yer aldı. Bağımsız, özgür bir ekonomi için daha çok tarım alanında kendilerini örgütlediler. Kendi ekonomilerini oluşturmak için uzun uğraşlar verdiler.. Yıllar önce kadının elinden alınan emeği yeniden inşa etmeye çalışıyoruz. Bunu yaparken de en fazla kadın kooperatiflerini oluşturmaya önem gösteriyoruz” diye belirtti. 
 
‘ÖCALAN’IN FİKRİYATI’
 
Bu bağlamda 2015 yılında kurulan Kadın Ekonomi Komitesi’nin önemli olduğuna dikkati çeken Mihemed, kadın kooperatiflerinin PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın ekonomi konusunda önem verdiği oluşumların başında geldiğini sözlerine ekledi. Kadınların Öcalan’ın fikriyatı çerçevesinde bir araya gelerek, kooperatifler oluşturduğuna değinen Mihemed, “İlk kooperatifleri oluşturduğumuzda biraz zorlandık, kadınlar mesafeliydi. Ancak her alanda onları destekledik ve kadınlar bir birlerinden güç almaya başladı. Şimdi kendi başlarına kooperatifler kurabiliyorlar” dedi. 
 
HEDEF KADIN KAZANIMLARI 
 
Komite olarak önlerinde bir dizi proje olduğuna işaret eden Mihemed, bu projelerle ilgili şunları söyledi: “Tarım alanında, 9 yeni kooperatif, 8 de yeni tandır kurmak istiyoruz. Kooperatiflerde onlarca kadın istihdam edilecek. Seraların sayısını arttıracağız, kadınların çalıştığı fabrikaların sayısını arttıracağız. Serêkaniyê, Girê Spî ve Efrîn’de kooperatiflerimiz vardı, yüzlerce kadın çalışıyordu. Sadece Serêkanîye’de 43 bin, Girêspî’de 30 bin dekar tarım alanımız vardı. Türkiye ve desteklediği çetelerin saldırıları aynı zamanda kadın kazanımlarına dönük bir saldırıydı. Serêkaniyê, Girêspî ve Efrîn’den göç eden kadınlara ekonomik olarak yardımcı olmaya çalışıyoruz. Komite olarak ırk, dil, din ayrımı yapmadan bütün kadınların yanındayız.” 
 
SU AMBARGOSUNA ALTERNATİFLER 
 
Türkiye ve desteklediği grupların saldırılarına karşı kadınların hep direndiğini söyleyen Mihemed, Fırat Nehri’nin Ocak ayından bu yansa su seviyesinin azaltmasının da bu saldırıların bir devamı olduğunu sözlerine ekledi. Fırat Nehri’nde su seviyesinin tarihteki en düşük seviyeye indiğine dikkati çeken Mihemed, “Buna karşı uluslararası insan hakları örgütleri sessiz. Bütün saldırılara karşı direndiğimiz gibi suyun seviyesinin azaltılmasına karşıda direneceğiz. Su sorununa karşı kuyular kazıyoruz, halkı susuz ve tarımsız bırakmayacağız” ifadelerini kullandı. 
 
KADINLARIN YÖNETTİĞİ BİR DÜNYA 
 
Kuzey ve Doğu Suriye’deki kazanımların tüm kadınların kazanımları olduğunu vurgulayan Mihemed, “Kuzey ve Doğu Suriye’nin dışından gelenler, kadın kazanımlarını yerinden gözlemlediklerinde hayrete düşüyorlar. Bunu nasıl başardığımızı, kooperatifleri oluşturma aşamalarını, kaç kadınla bu projeleri gerçekleştirdiğimizi soruyorlar. Yakın zamanda bu projeler fotoğraflanarak, incelendi. Gittikleri ülkelerde bunları hayata geçireceklerini söylediler. Bu bizim için bir kazanımdır. Bu kazanım sadece bizim değil mücadele eden, direnen bütün kadınların kazanımıdır” diye belirtti. 
 
Mihemed, devamında şunları söyledi: “Biz Kuzey ve Doğu Suriye’de kadın devrimi gerçekleştirdik ama hala Ortadoğu’da binlerce kadın köle olarak görülüyor. Bizim amacımız bütün kadınların kendi bağımsız, özgür ekonomilerini oluşturmalarıdır. Hiçbir kadın, erkeklerin karşısında elini açarak para istememeli. Bizim amacımız kadınların kendini yönettiği bir dünya.” 
 
 MA / Emrullah Acar

Diğer başlıklar

30/06/2022
23:34 Polisten sokak ortasında işkence
22:56 DW Türkçe ve Amerika'nın Sesi sitelerine Türkiye'den erişim engeli
22:42 Kürt sinemacı Suphi Orhan'dan haber alınamıyor
21:53 Ankara’da selde bir kişi hayatını kaybetti
21:36 Adana ve Mersin’de ekmeğe zam
20:46 CPJ’den gazeteci Gök ile dayanışma mesajı
20:40 Ekoloji örgütleri: İliç Türkiye'nin Çernobilidir
20:07 İsrail Parlamentosu feshedildi
19:27 Teklif edilen asgari ücret açıklandı
18:52 KESK Adana Şubesi: İhraçlar işlerine iade edilsin
18:48 HDP İstanbul İl Kadın Meclisi’nden kongreye çağrı
18:43 TTB, KESK, TMMOB VE DİSK: 6331’i kaldırın!
18:39 İliç'e giden heyet: Mücade edeceğiz
18:06 Alp’in cenazesi İdil’de defnedildi
17:47 Kobanê Davası’nda dinlenen tanıktan soyut ve çelişkili beyanlar
17:09 Gazeteci Gök: Yaptığım işten dolayı başım dik
17:01 Amedspor Beyaz Grup’ta mücadele edecek
17:00 DEDAŞ iki mezranın elektriğini kesti
16:42 Adliye önünde hasta tutuklular için tabutlu eylem
16:34 MAL-ÇEP: İliç’te 20 ton saf siyanür toprak ve suya karıştı
16:32 Süryani mezarlığı definecilerce tahrip edildi
16:03 Newroz’daki sarı, kırmızı, yeşil şala ‘PKK bayrağı’ davası
16:01 Öcalan için AİHM ve CPT’ye çağrı
15:50 Cizre Katliamı’na tepki gösteren avukatların duruşması erteledi
15:46 Tutuklu yakınları: Baskılar son bulana kadar mücadelemiz sürecek
15:45 Tekirdağ'da 400 dekar buğday tarlası yandı
15:44 Adana'da gözaltılar artıyor: Sayı 37'ye yükseldi
15:21 Boğaziçi direnişine katılan 30 öğrenci hakkında mütalaa hazırlanacak
15:19 Ölüm haberi yakınlarına 1 gün sonra verildi
15:19 Erzincan’da 20 metreküp siyanür toprak ve suya karıştı
15:14 Adalet Nöbeti’nde polis engeline tepki
15:07 Aile hekimleri iş bıraktı
14:48 Amedspor, gazetecilerle kahvaltıda bir araya geldi
14:46 Adalet Nöbeti’nin engellenmesi protesto edildi
14:42 Cumartesi Anneleri’nden suç duyurusu
14:37 Esma Afşar Batman’da defnedildi
14:30 Ağır hasta tutuklu Özkan’ın tahliyesine yine ret
13:57 36 kişinin gözaltı süresi 4 gün daha uzatıldı
12:48 Paris'teki saldırıda Abdeslam’a ömür boyu hapis cezası
12:46 Saldırıda ilerleme sağlanamayınca korucular geri gönderildi
12:45 Operasyon bölgesine mobese yerleştirildi
12:40 Fetihtepe’nin doğalgaz, elektrik ve suyu kesildi
12:40 İsviçre’de Êzîdî soykırım resmi olarak tanınsın kampanyası
12:22 Şenyaşar ailesi: Bu anneyi neden görmüyorlar?
12:21 Kobanê Davası’nda ‘Atlas’ ile ‘Hermes’in itiraflarında kelime değişmedi!
11:59 Tarsus’ta 19 kişi serbest bırakıldı
11:59 Öcalan’ın avukatlarından haftanın ikinci başvurusu
11:58 116’ncı Adalet Nöbeti tutuklanan 16 gazeteci için | YENİLENDİ
11:54 Günay: Gelecek bizim demek için 3 Temmuz’da Ankara’dayız
11:07 Tutuklu yakınları: Zulüm gözlüklerini çıkarın
10:55 Şiddet faili tarafından tehdit edilen avukat: Sorumlusu İstanbul Sözleşmesi'ni kaldırandır
10:37 Kurkut cinayetini fotoğraflayan gazeteci Gök’e hapis cezası
10:15 Türkiye'de ilk maymun çiçeği vakası
09:34 Açığa alınan ODTÜ’lü akademisyenler: Kararı tanımıyoruz
09:14 İstanbul Sözleşmesi'nin ardından bir yıl: Cezasızlık arttı, ortak mücadele büyüdü
09:12 'Engellilerin hayatını şehirleri yönetenler zorlaştırıyor'
09:12 Basın örgütleri: Sansüre ve baskılara karşı mücadele şart
09:11 Kozluk’ta hurda usulsüzlüğü: Evet sattım, bilgi vermeyeceğim
09:10 SMA'lı Mustafa Yağız’ın yaşaması için kampanya başlatıldı
09:09 İktidar ‘sansür yasası’ ile seçime hazırlık yapıyor
09:08 Gemlik Yürüyüşü’nde tutuklanan Türkay: Hedefimiz Öcalan’ın özgürlüğü
09:08 Av. Zeytun: İmralı sistemi lağvedilmeli
09:06 İmza kampanyası: Ulaşım zammını geri çekin
09:04 Otogarda bilet satan da alan da perişan!
09:02 Aliağa'da işçiler kimyasala maruz kalıyor
09:00 HDP'de kongre heyecanı: Ege’de binler katılacak
09:00 30 HAZİRAN 2022 GÜNDEMİ
00:00 Hasta tutuklu Narges Mohammadi’nin ilaçları verilmiyor
29/06/2022
23:33 Muhammed Cihad Cemre tutuklandı
23:10 Adana'da gençlerden tecrit protestosu
23:06 HDP’li Ersoy’dan ek bütçe eleştirisi: Vatanını satan kim?
22:33 Malatya’da 4.5 büyüklüğünde deprem
22:07 İsveç Dışişleri Bakanı Linde: Erdoğan’a boyun eğmedik
21:57 Erdoğan-Biden görüşmesi sona erdi
20:43 Ma Music'ten öğrenciler için mezuniyet töreni
20:36 Xaşkan’da işkence olmadığını savunan AKP'li Uslu'ya tepki
20:22 Sivas Katliamı anmasında ortak mücadele çağrısı
19:56 ‘Barış ısrarımızı her alanda gündeme getireceğiz’
19:51 ‘Sansür Yasası’ görüşmeleri ertelendi
19:48 Erdoğan-Biden görüşmesi başladı
19:41 Sayıştay üyeleri için yapılan seçime muhalefet partileri katılmadı
19:07 Orhan Doğan için mezarı başında anma
18:59 Gazeteci Erenci mezarı başında anıldı
18:51 HDP Gençlik Meclisi: Saldırıların cevabını kongreyle vereceğiz
18:31 Zorla tutulan mülteci serbest bırakıldı
18:24 Sağlık çalışanı Baraş’ın saldırıya uğraması protesto edildi
17:46 Katledilen Dal davasında sanık avukatından ırkçı savunma
17:13 Diyarbakır Baro Başkanı Eren: Bağımlı yargı süreci devam ediyor
17:02 Suruç’ta katledilen Sadet için fidan diktiler
16:55 İzmir Büyükşehir Belediyesi işçilerinden uyarı eylemi
16:49 Bismil’de halk toplantısı: Kurtuluş Öcalan’da
16:42 İstanbul Protokolü’nün 2022 baskısı yayında
16:18 NATO’dan İsveç ve Finlandiya’ya üyelik daveti
15:34 Çukurca’da 3 asker yaşamını yitirdi
15:33 AYM’den küçük Muharrem kararı
15:32 Aşkan ve Ayaz serbest bırakıldı
15:28 Darp edilen tutuklu Kaya sürgün edildi
15:23 DEVA’dan Şenyaşar ailesine destek ziyareti
15:22 Adalet Nöbeti: Sesimizi duyun
15:22 Gazeteciler bakanlığa alınmadı