Diyarbakırlı yurttaşlar: Bizim dilimiz neden yasak?

img
DİYARBAKIR - 21 Şubat Dünya Anadil Günü öncesi Kürtçe üzerindeki baskı ve yasaklara dair mikrofon uzattığımız Diyarbakırlı yurttaşlar, "Diğer dilleri konuşurken bir şey yok, bizimkisi neden yasak?" diye sordu. 
 
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından dillerin ölmesini engellemek, farkındalık yaratmak ve çok dilliliği teşvik etmek amacıyla 1999’da alınan kararla 21 Şubat tarihi, ‘Dünya Anadil Günü’ olarak kutlanıyor. Bu karar doğrultusunda bugün demokrasinin yerleşik olup, hak ve özgürlüklerin kullanımına önem verilen ülkelerde çok dillilik politikası yürütülüyor. Resmi statüsü taşıyan tek dilin Türkçe olduğu Türkiye örneğinde ise, izlenilen ırkçı-şoven politikalar doğrultusunda varlığı inkâr edilen, yok sayılan hakların doğrudan anadillerine yönelik de baskı, yasak ve yine bu yönlü başvurulan asimilasyon politikaları derinleşiyor. 
 
Bu durum başta eğitim süreçleri olmak üzere, toplumsal yaşamın bütün alanlarında bir mağduriyeti beraberinde getiriyor. Dillere dönük yok sayma, günlük yaşamdan silme çabalarının örnekleri, Dünya Anadil Günü’nün anadili Kürtçe, Arapça, Lazca, Ermenice, Hemşince, Çerkezce, Çeçence, Süryanice olan milyonlarca çocuğun kendi anadillerinden adeta koparıldığı bir ortamda kutlanması oluyor. 
 
Diyarbakır sokaklarında mikrofon uzattığımız yurttaşlara hem 21 Şubat Anadil Günü’nü hem de Türkiye’de Türkçe dışında diğer dillere dönük bakışını ve yaklaşımlarını sorduk. 
 
‘DİLİMİZ YASAKLI’
 
Anadilin her yerde serbestçe konuşulması gerektiğini dile getiren Dilan Akdemir, “Baktığımızda görüyoruz ki her yerde dilimiz yasaklı. Ancak biz daima kendi dilimizle konuşacağız. Kendi dilimizi konuşmadığımız zaman dil yok olur. Okullarda çocuklarımıza Kürtçe ders veremiyoruz. Okullarda her dil serbest ama Kürdün dili yasak. Bizim dilimizin de olması gerek” diye belirtti.
 
‘NEDEN YASAK?’ 
 
Anadilin kimseye bir zararı olmadığını ifade eden Abdulkadir Avşar, “Anadil ne kadar ilerlerse o kadar iyi. Diğer dilleri konuşurken bir şey yok, peki neden bizimkisi yasak?” diye sordu.
 
 İNSANIN VARLIĞI
 
Sorularımıza anadili olan Kürtçenin Kirmanckî lehçesiyle yanıt veren İbrahim Günsür ise, “Bu bizim dilimizdir. Herkesin kendi dilini savunması ve sahiplenmesi gerekir. Her dil, bir renktir. Renklerimiz farklı olsa da akan gözyaşlarımızın rengi aynıdır” dedi. 
 
Yaşamın farklılıklarla güzel ve zengin olduğunu ifade eden Günsür, “Dilimizin yasaklanmasını kabul etmiyoruz. Her bir dil, bir insandır. Kürt dili üzerindeki baskıları kabul etmiyoruz. Dil, aynı zamanda kişinin varlığıdır. Kürtçenin seçmeli ders verilmesini bir hakaret olarak görüyorum ve asla kabul etmiyorum. Milyonlarca insan bu ülkede yaşıyor niye İngilizce, Arapçaya verilen önem kadar Kürtçe verilmiyor. İstanbul'da Arapça, İngilizce tabelalar asılırken sıra Kürtçeye geldi mi adeta farklı bir uygulama tabi oluyor. Artık anadilimizin eğitim dili olmasını istiyoruz. Dil bitti mi insanın varlığı da biter” ifadelerini kullandı. 
 
Yaşamlarını kendi anadillerinde sürdürmelerinin insanları daha fazla mutlu ettiğini belirten Abdulkerim Can, çocukların gittikleri okullarda Türkçeye alıştırıldıkları için kendi anadillerini unuttuklarını kaydetti. Can, “Güzel olan insanın kendi anadilini konuşmasıdır. Her dili bilmek güzeldir ama anadili konuşmak daha güzeldir” şeklinde konuştu. 
 
HER ŞEY YASAKLI 
 
İnsanların anadiline sahip çıkması gerektiğini belirten Nedim Barani, anadiline sahip çıkmayan bir insanın hiçbir şeyine sahip çıkamayacağı görüşünü dile getirdi. “Dili yasaklı olana her şey yasaklıdır” diyen Barani, Kürtçeye dönük baskı ve yasakların son bulması için Kürt ulusal birliğinin sağlanmasının önemine işaret etti. Barani, “Kürt dili yasaklı şu an. Bu bir arada olmamamızdan da kaynaklı. Bir arada olsaydık böyle olmazdı. Seçmeli ders diyorlar bunu kabul etmiyoruz. Zorunlu ders olması gerekiyor. Halkımızın diline sahip çıkması gerekiyor” dedi.
 
SEÇMELİ DERS TEPKİSİ
 
Esnaflık yapan Ferhat Atabey, Kürtçeye dönük politikaların dünden bugüne aynı olduğundan yakındı. Kürtçeye dönük saldırıları “cahillik” olarak tanımlayarak, bu saldırıları yapanları kınadığını belirten Atabeyoğlu, “Biz, Türk, Kürt, Laz, Ermeni bütün insanlarımızı seviyoruz. Herkese de saygı gösteriyoruz. Ancak onların yaptığı bu ırkçılık karaktersizlikten başka bir şey değildir” diye konuştu.
 
Milyonlarca Kürdün anadili olan Kürtçenin okullarda seçmeli olarak seçilmesi yerine eğitim dili haline gelmesi gerektiğini savunan Atabeyoğlu, şunları söyledi: “Bu devlette hem onlar hem de bizler yaşıyoruz. Ortak bir dersin olması lazım, seçmeli değil. Kürtçe seçmeli ders olabilir mi? Ha seçmeli ders demişsin ha küfür etmişsin.” 
 
‘BİZLERİ KANDIRMAKTAN VAZGEÇSİNLER’ 
 
İktidarın Kürtçeyi seçmeli ders olarak okullarda yer vermesi politikasını “dürüst değil” diyerek eleştiren Musa Atkan da, “Bizleri kandırmaktan vazgeçsinler. Nereye kadar gidecek bu böyle. Utansınlar. Gelsinler buraya insanların hepsi Kürt. Artık dilimizi inkar etmesinler. Eğer bir olursak her şey azad olur. Birlik dil ile olur” sözlerini sarf etti.
 
MA / Ceylan Şahinli - Mehmet Güleş
 

Diğer başlıklar

11:12 Seçim güvenliği önergesi AKP ve MHP oylarıyla reddedildi
10:55 AYM, yasaklı olmayan kitapların tutsaklara verilmemesini 'hak ihlali' saydı
10:11 Koçyiğit: Gültan Kışanak’ın sesini her yerde yükselteceğiz | YENİLENDİ
10:03 Federe Kurdistanlı gazeteci: Süleyman Ahmet'in alıkonulması terörist bir eylem
09:51 Avukat Çiçek gözaltına alındı
09:48 Öcalan’a özgürlük talep eden tutsaklar 96 gündür eylemde
09:38 Gözaltındaki gazetecilerin emniyetteki işlemleri tamamlandı
09:36 Kamu görevlileri AKP’li adaylar için oy istedi
09:22 Elkê adayları: Yabancıların ilçenin kaderini değiştirmesine izin vermeyelim
09:19 Kayyım seçim öncesi parkı kiraya verdi
09:12 Karamus: Türkiye-KDP ilişkisi Kürt karşıtlığı üzerinedir
09:11 Milazgir’in büyüyen sorunlarını çözmeye talipler
09:10 Tutsak kadınlar: İmralı’daki irademizin özgürlüğünü gerçekleştirelim
09:04 Cûdî’de engelleri aşarak yaşamı yeniden ördü
09:03 Bir özsavunma hikayesi
09:00 01 MART 2024 GÜNDEMİ
29/02/2024
22:19 İran, Irak’a gaz ihracatını durdurdu
21:59 DEM Partili Gün’ü katleden failler tahliye edildi
20:31 AKP'nin Bedlîs Belediye adaylarının hastanede tanıtılmasına tepki
20:27 Çandar’dan iktidara basın özgürlüğü uyarısı: Aklınızı başınıza toplayın
20:04 Dîlok ve İzmir'de kadın katliamları protesto edildi
20:01 Gazeteci Müftüoğlu cezaevinden çıktı: Mesleğimi yapmaya devam edeceğim
19:56 DEM Parti'den halk buluşması: İstanbul bizim evimiz, biz İstanbul’a layığız
19:50 Bakırhan: Bizi yok sayanlara cevabı 31 Mart’ta vereceğiz
18:47 Fransa'da kürtajı anayasal güvenceye alan tasarı Senato'dan geçti
18:37 Süleymaniye’de bir yurttaş katledildi
17:41 Senegal’de göçmen teknesi battı: En az 24 ölü
17:20 İsrail, yardım bekleyen Filistinlilere saldırdı: 104 ölü
17:07 25 Kasım’a katıldıkları için yargılanan 21 kadın beraat etti
17:02 Hatimoğulları Adalet Nöbeti'ne katıldı: Tecridi kıralım
17:01 Ege'nin tarım arazilerine GES ve RES tehdidi
16:47 Polisleri taşıyan midibüsün çarptığı çocuk hayatını kaybetti
16:38 Büro emekçileri sorunlarına çözüm istedi
16:35 Gazeteci Diren Keser’in tutuklanması protesto edildi
16:14 Büro açılışlarında DEM Parti adaylarına yoğun ilgi
15:58 İstanbul'da gözaltına alınan 15 kişi yarın adliyeye çıkarılacak
15:43 Tantan 'Hayata Dönüş' davasında 'tanık' olarak dinlendi: Hassasiyetle davrandık!
15:31 Savcı Aktar’ın sanal medya hesabını takip edenlerin araştırılmasını istedi
15:30 Uluslararası Hukukçular Amed Barosu'nu ziyaret etti
15:29 SKM Genel Sözcüsü ve üyesi tutuklandı
15:06 Tutsak kadınlara 8 Mart kartı gönderildi
14:59 İstanbul ve İzmir’den gözaltılara tepki
14:58 Gülsün Silgir'in taziyesine kitlesel ziyaret
14:16 Gazeteci Karakaş hakkında tahliye kararı
14:06 DEM Parti Sözcüsü Doğan: Derdimiz kazanmak
13:55 Dêrsim’de gazeteci Keser'in tutuklanması protesto edildi
13:44 KESK 8 Mart programını açıkladı
13:40 Bagok Dağı bombalanıyor
13:04 Ev hapsi ve adli kontrol uygulanan gazetecilerin itirazları reddedildi
12:55 Çeşme'de yüzlerce zeytin ağacı kesildi
12:37 Gazeteci Müftüoğlu hakkında tahliye kararı
12:15 Leyla Demir'in eşi ve oğlu gözaltına alındı
12:08 Avukatlardan İmralı başvurusu
12:06 Hatimoğulları: Hizbulkontra, Kürt aydınlarını katledenlerin adresidir
11:11 Manisa OSB’deki kağıt fabrikasında yangın
11:09 Uluslararası Delegasyon DFG ve MKG yöneticileri ile bir araya geldi
10:55 Gözaltındaki gazetecilerin ifadeleri bugün alınacak
10:50 Tutsaklara sevk işkencesi: Elleri, ayakları ve gözleri bağlandı
10:47 Çorlu Tren Katliamı davasında karar çıkmadı
10:17 Gazeteci Sedat Yılmaz beraat etti
10:12 17 kuruluştan çağrı: Gazeteci Müftüoğlu’nu serbest bırakın
09:34 Reşo: Yüreği Şefkat Dolu Bir Devrimci
09:23 Gazeteci Keser'in avukatı: Tutuklama kararı ifade özgürlüğüne saldırıdır
09:19 128 gün oldu: Süleyman Ahmet’ten haber yok!
09:18 Tutsaklar 95 gündür açlık grevinde
09:18 Dêrsim'de asimilasyon ve kültürel yozlaştırmaya karşı duracaklar
09:16 Hezex’e Süryani eşbaşkan adayı
09:15 DEM Parti Sözcüsü Doğan: Adalet kurumları adaletsizliğin simgesi oldu
09:14 Agirî’de ibre DEM Parti’den yana
09:13 İstanbul’da tecrit konferansı düzenlenecek
09:13 Avukata ‘avukatlık yaptın’ suçlaması
09:11 Av. Acun: Abdullah Öcalan'ın özgürlüğünün alt yapısı oluştu
09:10 CİSST avukatı Akyüz: Cezaevleri ataerkilliğin derinleştiği yerlerdir
09:09 Filistin’de ‘kadın’ olmanın kendisi bir mücadele
09:08 Kayyımın ‘vurgun’ planları yargıya taşındı
09:07 Colemêrg’de seçimin nabzı: AKP'li Ölmez bugüne kadar neredeydi?
09:06 Barış Anneleri: CPT, İmralı'daki hukuksuzluğun baş aktörü
09:05 Akdeniz adayları: Çalışmalar şeffaf ve katılımcı olacak
09:04 Şirnexliler: Bu seçimde hırsızlara geçit yok!
09:00 29 ŞUBAT 2024 GÜNDEMİ
28/02/2024
23:35 KNK’den Lozan Belediyesine teşekkür ziyareti
22:37 Özerk Yönetim: Saldırıların amacı karışıklık çıkarmak
21:57 Ağır hasta tutsak Çardak, tekerlekli sandalye ile cezaevinden çıktı
21:09 TJA’lı kadınlardan 8 Mart yürüyüşü
21:03 Êlih’teki halk buluşması mitinge dönüştü
20:56 Dêrsim’de satışa sunulan parseller için yürütmenin durdurulması kararı
20:54 Elektrik akımına kapılan çocuk ağır yaralandı
20:27 Nergis Muhammedi’den İran seçimlerine boykot çağrısı
20:17 Xelîl Xemgîn’den AKP’ye ‘çalıntı’ şarkı tepkisi: Onursuzlar!
20:15 ABD'nin Dêrazor’daki üssüne roketli saldırı
20:05 Îdir halkı Güneş ve Kartal’a dair kararı halayla kutladı
19:25 KHK eylemi 283'üncü haftasında: Vazgeçmedik
19:24 DEM Parti usulsüz seçmenler için suç duyurusunda bulundu
18:54 Îdir Eşbaşkan adaylarına dair itiraz kabul edildi
18:27 Tecride Karşı Uluslararası Hukukçular'dan Adalet Nöbeti ve DBP'ye ziyaret
18:15 İkizköylülerin delil tespiti talepleri reddedildi
17:54 Açlık grevini sürdüren 3 tutsak sürgün edildi
17:44 3 komşusunu katleden faile 'haksız tahrik' indirimi uygulandı
17:38 Ekoloji örgütleri DEM Parti’yi ziyaret etti
17:34 Şirnex’te ‘Di Helbestê De Rengên Botanî’ paneli
17:29 Basın-İş, Ekol Ofset önünde: Mücadelenin sonunda biz kazanacağız
17:18 Mor Cumartesi Hareketi’nden Afganistanlı Seddiqi için çağrı
16:56 Oy ve Ötesi Derneği 50 bin gönüllü ile veri akışı sağlayacak
16:45 Kent kent coşkulu seçim büro açılışları yapıldı
16:44 'Eşim beni öldürecek' diyen kadının cenazesi bulundu
16:36 Adalet Nöbeti: Sonuç alınıncaya kadar sürecek
16:36 MİT TIR'ları Davası’nda gazeteci Gül’e hapis cezası
16:27 Erdoğan emekliye seyyanen zamma kapıyı kapattı
15:53 ‘Roboskî Katliamı faşist politikaların başlangıç eşiğidir’
15:29 8 Mart eylemleri: Kadınlar erkek-devlet şiddetine boyun eğmeyecek
15:18 Hatimoğulları: Bugün bir demokrasi sorunu varsa sebebi Kürt sorununun çözümsüzlüğüdür
15:02 ASM çalışanlarından ‘vergide adalet’ talebi
14:43 İHD Amed Şubesi: Bölgede en az 7 bin 229 hak ihlali yaşandı
14:39 Qoser'de şüpheli kadın ölümü
14:36 PİRHA muhabiri Keser’in tutuklanmasına tepki
14:35 Bagok’ta askeri operasyon
14:34 İzmir'de 4 kişi tutuklandı
14:29 Uluslararası hukukçular tecrit gündemiyle ziyaretlerine başladı
14:28 ESP: Gözaltına alınanlar serbest bırakılsın
14:06 Hatimoğulları Kercews’te: Nereye kaçacaklarını şaşıracaklar
13:31 AKP şimdi de Xelîl Xemgîn'in şarkısını çaldı!
12:58 Kadın kırımı: 1 günde 8 kadın katledildi
12:18 Sendikalılar 'ev hapsi' kararını tanımadı
12:07 İran bir Kürt kolberi daha katletti
11:31 Dêrik'e art arda hava saldırısı
10:48 Gazeteci Ahmet'ten 127 gündür haber yok
10:45 Cezaevlerindeki açlık grevi 94'üncü gününde
10:27 İstanbul Boğazı'nda gemi trafiği durduruldu
10:26 Kadıköy'de gözaltına alınan kadınlar serbest
09:25 12 kadın tutsağın yaşadığı sağlık ihlalleri
09:23 DFG ve TGS'den Müftüoğlu için çağrı: Toplumun haber alma hakkını savundu
09:18 Barışa ve topluma adanan bir ömür: Yaşar Kemal
09:16 DEM Parti adayları: Ayrım yapmaksızın hizmet edeceğiz
09:15 Av. Öztürk: 8'inci Yargı Paketi ile AYM kararları yok sayılıyor
09:14 Fransız siyasetçi Amiot: Abdullah Öcalan'ın direnişi çok etkileyici
09:13 Siyanür havuzları her gün toprağı, suyu ve havayı zehirliyor
09:12 Kadınlardan 8 Mart çağrısı: Sokaklarda olalım
09:12 AKP'ye üye olmadığı için işten çıkarıldı iddiası
09:11 'Sanat huzurlu bir şehir yaratır'
09:10 DEM Parti Mûş’u almada kararlı
09:09 Amed halk meclislerine emanet
09:05 Kadınlar kimliğini Kuzey ve Doğu Suriye'de buldu
09:00 28 ŞUBAT 2024 GÜNDEMİ
07:33 PİRHA muhabiri Keser tutuklandı
27/02/2024
23:46 Nureddin Nebati, Genel Kurul'da olmadığı halde oy kullandı
21:58 Eleni Vasilopulou: Dünya halklarının Öcalan’a özgürlük borcu var
21:13 DEM Parti’nin Tetwan’daki halk toplantısına yoğun ilgi
20:58 Gazze’de 705 bin bulaşıcı hastalık vakası kaydedildi
20:28 Gözaltıları protesto eden kadınlara polis müdahalesi
19:12 DEM Parti'nin İBB adayları esnaflarla buluştu: İstanbul’u emeğin kenti yapacağız