Diyarbakırlı yurttaşlar: Bizim dilimiz neden yasak?

img
DİYARBAKIR - 21 Şubat Dünya Anadil Günü öncesi Kürtçe üzerindeki baskı ve yasaklara dair mikrofon uzattığımız Diyarbakırlı yurttaşlar, "Diğer dilleri konuşurken bir şey yok, bizimkisi neden yasak?" diye sordu. 
 
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından dillerin ölmesini engellemek, farkındalık yaratmak ve çok dilliliği teşvik etmek amacıyla 1999’da alınan kararla 21 Şubat tarihi, ‘Dünya Anadil Günü’ olarak kutlanıyor. Bu karar doğrultusunda bugün demokrasinin yerleşik olup, hak ve özgürlüklerin kullanımına önem verilen ülkelerde çok dillilik politikası yürütülüyor. Resmi statüsü taşıyan tek dilin Türkçe olduğu Türkiye örneğinde ise, izlenilen ırkçı-şoven politikalar doğrultusunda varlığı inkâr edilen, yok sayılan hakların doğrudan anadillerine yönelik de baskı, yasak ve yine bu yönlü başvurulan asimilasyon politikaları derinleşiyor. 
 
Bu durum başta eğitim süreçleri olmak üzere, toplumsal yaşamın bütün alanlarında bir mağduriyeti beraberinde getiriyor. Dillere dönük yok sayma, günlük yaşamdan silme çabalarının örnekleri, Dünya Anadil Günü’nün anadili Kürtçe, Arapça, Lazca, Ermenice, Hemşince, Çerkezce, Çeçence, Süryanice olan milyonlarca çocuğun kendi anadillerinden adeta koparıldığı bir ortamda kutlanması oluyor. 
 
Diyarbakır sokaklarında mikrofon uzattığımız yurttaşlara hem 21 Şubat Anadil Günü’nü hem de Türkiye’de Türkçe dışında diğer dillere dönük bakışını ve yaklaşımlarını sorduk. 
 
‘DİLİMİZ YASAKLI’
 
Anadilin her yerde serbestçe konuşulması gerektiğini dile getiren Dilan Akdemir, “Baktığımızda görüyoruz ki her yerde dilimiz yasaklı. Ancak biz daima kendi dilimizle konuşacağız. Kendi dilimizi konuşmadığımız zaman dil yok olur. Okullarda çocuklarımıza Kürtçe ders veremiyoruz. Okullarda her dil serbest ama Kürdün dili yasak. Bizim dilimizin de olması gerek” diye belirtti.
 
‘NEDEN YASAK?’ 
 
Anadilin kimseye bir zararı olmadığını ifade eden Abdulkadir Avşar, “Anadil ne kadar ilerlerse o kadar iyi. Diğer dilleri konuşurken bir şey yok, peki neden bizimkisi yasak?” diye sordu.
 
 İNSANIN VARLIĞI
 
Sorularımıza anadili olan Kürtçenin Kirmanckî lehçesiyle yanıt veren İbrahim Günsür ise, “Bu bizim dilimizdir. Herkesin kendi dilini savunması ve sahiplenmesi gerekir. Her dil, bir renktir. Renklerimiz farklı olsa da akan gözyaşlarımızın rengi aynıdır” dedi. 
 
Yaşamın farklılıklarla güzel ve zengin olduğunu ifade eden Günsür, “Dilimizin yasaklanmasını kabul etmiyoruz. Her bir dil, bir insandır. Kürt dili üzerindeki baskıları kabul etmiyoruz. Dil, aynı zamanda kişinin varlığıdır. Kürtçenin seçmeli ders verilmesini bir hakaret olarak görüyorum ve asla kabul etmiyorum. Milyonlarca insan bu ülkede yaşıyor niye İngilizce, Arapçaya verilen önem kadar Kürtçe verilmiyor. İstanbul'da Arapça, İngilizce tabelalar asılırken sıra Kürtçeye geldi mi adeta farklı bir uygulama tabi oluyor. Artık anadilimizin eğitim dili olmasını istiyoruz. Dil bitti mi insanın varlığı da biter” ifadelerini kullandı. 
 
Yaşamlarını kendi anadillerinde sürdürmelerinin insanları daha fazla mutlu ettiğini belirten Abdulkerim Can, çocukların gittikleri okullarda Türkçeye alıştırıldıkları için kendi anadillerini unuttuklarını kaydetti. Can, “Güzel olan insanın kendi anadilini konuşmasıdır. Her dili bilmek güzeldir ama anadili konuşmak daha güzeldir” şeklinde konuştu. 
 
HER ŞEY YASAKLI 
 
İnsanların anadiline sahip çıkması gerektiğini belirten Nedim Barani, anadiline sahip çıkmayan bir insanın hiçbir şeyine sahip çıkamayacağı görüşünü dile getirdi. “Dili yasaklı olana her şey yasaklıdır” diyen Barani, Kürtçeye dönük baskı ve yasakların son bulması için Kürt ulusal birliğinin sağlanmasının önemine işaret etti. Barani, “Kürt dili yasaklı şu an. Bu bir arada olmamamızdan da kaynaklı. Bir arada olsaydık böyle olmazdı. Seçmeli ders diyorlar bunu kabul etmiyoruz. Zorunlu ders olması gerekiyor. Halkımızın diline sahip çıkması gerekiyor” dedi.
 
SEÇMELİ DERS TEPKİSİ
 
Esnaflık yapan Ferhat Atabey, Kürtçeye dönük politikaların dünden bugüne aynı olduğundan yakındı. Kürtçeye dönük saldırıları “cahillik” olarak tanımlayarak, bu saldırıları yapanları kınadığını belirten Atabeyoğlu, “Biz, Türk, Kürt, Laz, Ermeni bütün insanlarımızı seviyoruz. Herkese de saygı gösteriyoruz. Ancak onların yaptığı bu ırkçılık karaktersizlikten başka bir şey değildir” diye konuştu.
 
Milyonlarca Kürdün anadili olan Kürtçenin okullarda seçmeli olarak seçilmesi yerine eğitim dili haline gelmesi gerektiğini savunan Atabeyoğlu, şunları söyledi: “Bu devlette hem onlar hem de bizler yaşıyoruz. Ortak bir dersin olması lazım, seçmeli değil. Kürtçe seçmeli ders olabilir mi? Ha seçmeli ders demişsin ha küfür etmişsin.” 
 
‘BİZLERİ KANDIRMAKTAN VAZGEÇSİNLER’ 
 
İktidarın Kürtçeyi seçmeli ders olarak okullarda yer vermesi politikasını “dürüst değil” diyerek eleştiren Musa Atkan da, “Bizleri kandırmaktan vazgeçsinler. Nereye kadar gidecek bu böyle. Utansınlar. Gelsinler buraya insanların hepsi Kürt. Artık dilimizi inkar etmesinler. Eğer bir olursak her şey azad olur. Birlik dil ile olur” sözlerini sarf etti.
 
MA / Ceylan Şahinli - Mehmet Güleş
 

Diğer başlıklar

13:54 OHAL kararı Meclis’e sunuldu
13:53 Tuvalet ve sıcak yemek yok, 15 kişiye bir battaniye veriliyor
13:52 Maraş cezaevi boşaltıldı
13:51 Şirnex’ten Semsûr’a yardım
13:50 Ekoloji örgütleri: OHAL deprem felaketini fırsata çevirme hamlesi
13:46 Mereş, Semsûr, Meletî ve Dîlok’ta son durum
13:32 Deprem vergileri 5’li çeteye yedirildi
13:31 Mereş'te 3 torununu kaybetti: Cenazeleri kendimiz çıkarıyoruz
13:20 Rihalılardan tepki: Belediye yardım etmiyor
13:07 Deprem uzmanı Karabulut: Bu katliamın sorumlusu iktidardır
13:01 Amed'ten 60 mühendis ve 300 kişilik gönüllü ekip Mereş ve Semsûr'a gitti
12:43 Havuz medyası da AKP'yi enkazdan kurtaramadı!
12:25 Bakanlığın barınma alanı gösterdiği öğrenci yurdu hasarlı
12:20 Can kaybı 7 bin 108'e yükseldi
12:19 Amed’te enkaz altında kalanların sayısı bilinmiyor
12:17 Semsûr’a yardımlar ulaşmaya başladı
12:11 'Enkazı kazıyoruz, yardım istiyoruz, bekleyin diyorlar'
12:03 HDP Sözcüsü Günay 'dan açıklama
12:00 DSÖ ‘3’üncü Seviye Acil Durum’ ilan etti
11:59 Suriye'de 2 bin 500'den fazla can kaybı
11:57 Hatay'ın ilçelerinde de yıkım büyük
11:53 Temiz Hava Hakkı Platformu’ndan ‘depremde ikinci afet’ uyarısı
11:43 Elbistan’dan MA'yı aradı: Kentin tamamı yıkıldı, enkazdan canlı tek kişi bile çıkaramadık
11:36 Serhat’ta 2 bin 368 köy ve mezra yolu kapandı
11:34 İslahiye’de ekipler az, yurttaşlar enkazların başında bekliyor
11:21 AFAD: Can kaybı 6 bin 957’ye yükseldi
10:58 Bazarcix'ta dayanışma zamanı
10:57 Semsûr'da depremzedeler valiliğe yürüdü
10:33 Enkaz altından 'yaşıyoruz' mesajı atıldı ama kurtarma ekibi yok!
10:32 JMO Başkanı Önalan: Önlem alınsaydı bu kadar yıkıcı olmazdı
10:13 HDP’den deprem bölgesine 30 TIR gıda yardımı
10:11 Can kaybı 6 bin 234'e yükseldi
10:11 ABD’den 161 kişilik ekip deprem bölgesine gidiyor
10:04 Yarısı yıkılan İslahiye: Ekmek ve su arıyoruz, bulamıyoruz!
09:55 Botan’da ‘deprem’ seferberliği: Şimdi dayanışma zamanı
09:40 Enkazdan yakınlarının çıkarılmasını bekliyorlar: Adıyaman'ın A'sı kalmadı
09:27 HDP yardımları Meletî’ye ulaştı
09:05 Halkın deprem vergileri nereye gitti?
09:00 08 ŞUBAT 2023 GÜNDEMİ
08:59 Depremin üçüncü günü: Can kaybı artıyor CANLI BLOG
08:49 Bazarcixli depremzede: Güneş ne zaman doğacak?
03:20 Riha’da yaşamını yitirenlerin sayısı 95’e yükseldi
01:44 Saatler sonra enkaz altından çıkarıldılar
01:12 Kılıçdaroğlu: Bu sürecin başlıca sorumlusu Erdoğan'dır
01:12 OHAL kararı Resmi Gazete'de
01:09 Adana Havalimanı'nda izdiham
01:00 51 yaralı İstanbul'a sevk edildi
00:32 HDK Hatay yolunda: Yaralarımızı birlikte saracağız
00:04 Semsûr’da yaşamını yitirenler hastane koridorunda bekletiliyor
07/02/2023
23:20 Riha’da 6 yaşındaki Mustafa kurtarılmayı bekliyor
22:33 Meclis 9 Şubat'ta OHAL'i görüşecek
22:25 Altılı Masa’nın 13 Şubat’taki toplantısı ertelendi
22:14 Bazarcix'ta enkazlarda yaşam belirtisi aranıyor
22:08 Erdoğan OHAL ilanından sonra deprem bölgesine gidiyor
21:41 90 yaşındaki Elif Ana 2 gündür enkazın altında
21:35 ODTÜ öğrencilerinden deprem için arayüz
20:47 Hataylı yurttaşlar: Ölümüz de dirimiz de enkaz altında
20:01 Yaşamını yitirenlerin sayısı 5 bin 894’e yükseldi
19:48 OHAL ilan edilmesine sanal medyadan tepki
19:45 HDP, Marmara ve Ege'de depremzedeler için seferber oldu
19:36 Buldan'dan Semsûr’daki depremzedelere ziyaret
19:05 TGC: Enkaz altında gazeteciler de var
18:58 Hasarlı Selahattin Eyyubi Hastanesi’ne yaralı nakli yapılıyor
18:51 Sancar Hatay'da: Devlet yok, yıkım var
18:43 Êlih ve Sêrt’ten deprem bölgesine yardımlar yola çıktı
18:36 Maraş Cezaevi’ndeki tutuklular nakil talebinde bulundu
18:32 Amed Barosu bağış kampanyası başlattı
18:28 HDP heyeti İslahiye'de: Enkazın altında kalan AKP-MHP’dir
18:20 Kobanê Davası ertelendi
18:10 OHAL ardından gazetecilere soruşturma
18:08 Yardımlara OHAL engeli!
18:04 'Devlet halkın sorunlarını çözmek için değil, güvenliği için OHAL ilan etti
17:52 Semsûr’de bir genç 37 saat sonra sağ çıkarıldı
17:44 Colemêrg halkından dayanışma ruhu
17:40 Kadın tutuklulardan depremzedelerle dayanışma
17:36 5 siyasi partiden ortak deprem bildirisi
17:30 MED TUHAD-FED’den tutuklular için çağrı: Adalet Bakanlığı sorumluluk almalı
17:27 Deprem bölgelerine ulaşımda son durum
17:15 Semsûr’da bölgeye ulaşan ekipler yetersiz
17:10 HDP Deprem Kriz Koordinasyonu: Halkımızı seferberliğe çağırıyoruz
17:08 Tayip Temel: İktidar OHAL ile felaketi fırsata çevirmeye çalışıyor
16:57 OHAL'in ilk icraatı: Gazeteciye engel, depremzedeye gözaltı tehdidi
16:55 Olağanüstü Hal ne anlama geliyor?
16:54 Şenyaşarlar nöbete ara verdi: Yardım çalışmalarına katılacağız
16:53 UNESCO'dan depremden etkilenen tarihi yapılarla ilgili açıklama
16:33 İzmir'de 3 kişi tutuklandı
16:31 Enkaz altında kalan AKP Milletvekili Taş hayatını kaybetti
16:08 HDP milletvekilleri deprem bölgesinde
16:07 Şehba için ‘ambargoyu kaldırın’ çağrısı!
16:06 Barış Anneleri'nin duruşması ertelendi
16:05 Oteller depremzedeler için kapılarını açtı!
16:04 Hatay, Osmaniye ve Îslahiye’deki yaralılar Mersin'e sevk edildi
16:00 Işık Apartmanı’nda arama kurtarma çalışmaları iş makinalarıyla yürütülüyor
15:55 Sergolan'da son durum: 36 saat sonra ekip enkaz başında
15:46 Gazeteci Volkan Pekal gözaltına alındı
15:37 Semsûr'da halk yürüdü: Vali sırıtarak yanıt verdi
15:24 Amed halkı dayanışmayı kendisi örüyor
15:04 Deprem bölgesi 10 ilde OHAL ilan edildi
14:37 Amed’te yaralananların isim listesi
14:33 HDP Amed Kriz Masası'ndan açıklama