Rus gazeteci Suleymanov: 20 yıllık uygulamalardan dolayı Taliban’ı kurtarıcı görenler var

img
HABER MERKEZİ - TASS muhabiri ve doğubilimci Ruslan Suleymanov, ABD askerinin 20 yıllık uygulamaları sonucu Taliban’ın kahraman ve kurtarıcı olarak görüldüğünü söyledi.
 
Radikal dinci örgütlerin yerküre üzerindeki “cevvaliyeti” devam ediyor. Hemen hepsinde “dava” aynı: şerri hükümleri uygulanabilir kılmak. Lakin bireyin dinî hükümler karşısındaki pozisyonu her geçen gün değişiyor. Teorik olarak ilahî hükümlere sadık kalmaya çalışan “mutaassıp” kitle dahi, pratikte daha ilerici bir hukuksal mekanizmada yaşamayı tercih ediyor. Haliyle “İslam devleti, İslam emirliği” gibi projelerin kuvveden fiile geçişi her geçen gün zorlaşıyor. Son yıllarda adeta “ölü atı kırbaçlamaya çalışan” örgütlerden biri de Taliban’dır. Örgütün soy kütüğü, bizi 1980’lerde Afganistan’daki Sovyet varlığına kadar götürüyor. ABD tarafından “palazlanan” mücahitler, bu dönemde Sovyet ordusuna karşı savaşıyorlardı. Taliban örgütü de bu mücahitler arasından çıkan bir grup tarafından Pakistan istihbaratının katkılarıyla 1994’te kuruldu. Kısa sürede Afganistan’da otorite sahibi olan örgüt, 2001 yılında ABD’nin Afganistan’a müdahalesiyle birlikte iktidarını kaybetti. 20 yıl sonra ABD, Afganistan’dan “ricat” edeceğini söylüyor ve bir anda örgüt nerdeyse tüm Afganistan’ı “himayesi” altına alıyor. 300 bin kişilik Afgan kuvvetleri, 75 bin kişilik Taliban ordusuna karşı hiçbir varlık gösteremiyor. Her şey bir “illüzyon” gibi. Afganistan’da yaşanan süreci Rusya’nın resmî haber ajansı TASS muhabiri ve aynı zamanda doğubilimci Ruslan Suleymanov’la konuştuk:
 
ABD ve NATO neden Afganistan’dan çekilme kararı aldı? Acaba dünyaya “ben olmazsam kaos çıkar” mesajı mı verilmek isteniyor? ABD, bu şekilde “hegemonyasını” restore mi ediyor? Yoksa çok kutuplu dünyada güç mü kaybediyor?
 
Benim fikrime göre çekilme kararının alınması, ABD’nin Orta Asya’daki varlığının zayıflamasıyla ilintilidir. Milyarlarca dolar harcamış ABD, Afgan macerasının sonuç vermediğini iyi anlamış ve çaresizliğe kapılmıştır. Amerikalıların amacı görünürde hem El-Kaide terör örgütünü bitirmek hem de demokratik ve liberal değerlerin kök salmasını sağlamaktı. Fakat gelinen süreçte bu fikirden vazgeçmek zorunda kaldılar. Hegemonyanın restorasyonuna gelince, aslında Afganistan’dan çekilme kararı Washington’un çok kutuplu dünya düzeni karşısında zayıf düştüğünün emarelerinden biridir. 
 
 Biden, “Afgan halkı, kendi geleceğine karar versin” açıklamasında bulunmuştu. Bu mümkün mü? Dinamikler buna uygun mu?
 
Görünüşe göre dış yardım gitmezse Afganların kendi geleceğini inşa etmesi bir hayli zor olacaktır. Afganların şu anda uzmanlara, gelişmiş bir altyapıya ve hiç kuşkusuz ciddi bir finansmana ihtiyacı vardır. Ülke, Kuzey Kore gibi kendini izole etmezse o zaman geleceğin inşası daha kolay olabilir. 
 
 SSCB, 1989 yılında Afganistan’dan çekildikten birkaç yıl sonra otorite boşluğundan istifade eden Taliban örgütü iktidarı eline almıştı. 2021 yılında ABD çekiliyor ve Taliban yeniden tüm dizginleri eline alıyor. Son olarak başkent Kabil’e girdi. ABD’nin donattığı 300 bin kişilik Afgan kuvvetlerinden herhangi bir direniş gelmedi. Örgüt acaba Afgan halkı arasında “makbul” bir örgüt mü yoksa “zecir” kullanarak mı mevzileniyor?
 
Bilindiği gibi ABD ve NATO kuvvetlerinin varlığı, Afganistan halkı için bir “aşağılama veya küçük düşürme” anlamına gelmekteydi. Bir de Amerikalılar tarafından düğün yerlerinin “yanlışlıkla” vurulması ve bazı cinayetlerin gerçekleşmesiyle birlikte, Afganistan halkının bir kısmı Taliban’ı kahraman ve “kurtarıcı” olarak görmeye başladı. Tabii Kabil’de ve diğer büyük şehirlerde büyümüş, Batılı değerlere alışmış yeni nesillerin Taliban’ı hiç kabul etmedikleri de unutulmamalıdır. Er ya da geç Afganistan halkının büyük çoğunluğu modernizasyona, siyasî-iktisadî gelişime ve demokrasiye öncelik verecektir. Başka bir ifadeyle yalnız ve yalnız silaha, dehşete dayanan Taliban hareketi, tarihi perspektifte geri plânda kalacaktır. 
 
Afganistan’da olası bir şeriat düzenine geçiş dünyada nasıl bir reaksiyon yaratabilir? 
 
 
Lakin sahip olduğu Orta Çağ gelenekleri ve uyguladığı 'vahşet' insanları yavaş yavaş korkutacak ve tıpkı DAİŞ’de olduğu gibi mevcut sistemden uzaklaştıracaktır. 
 
Malûm olunduğu üzere Taliban’ın İslam’a bakışı çok radikaldir. Ancak muasır medeniyet seviyesine ulaşmış bir dünyada şeriat düzenine geçiş ve bu sistemde varlığını sürdürme oldukça zordur. Özellikle diğer Müslüman ülkelerle ilişkiler kurmazsa ve onların sahip olduğu tecrübeleri göz önünde bulundurmazsa inşa edeceği şerrî nizamın bir geleceği olmaz. Bununla birlikte Afganistan’da kısa sürede ulaştığı “utku”, bütün dünyada Müslüman kimlikli kitlenin dikkatini çekebilir. Lakin sahip olduğu Orta Çağ gelenekleri ve uyguladığı “vahşet” (Daha önce yüzlerce yıllık Bamyan Buda tapınaklarının yok edilmesi, komedyen Khasha Zwan’ın öldürülmesi vb.) insanları yavaş yavaş korkutacak ve tıpkı DAİŞ’de olduğu gibi mevcut sistemden uzaklaştıracaktır. 
 
Türkiye’nin Taliban örgütüyle görüşme girişimlerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Kabil Havaalanını işletme ve koruma isteği sonuç verir mi? 
 
Libya, Suriye, Irak, Güney Kafkasya ve diğer bölgelerin ardından Afganistan, Türk devletinin kendi nüfuzunu ve askerî varlığını genişleteceği yeni bir nokta haline geliyor. Erdoğan yönetiminin, Kabil Havaalanını işletme ve koruma hakkını elde etmek için Taliban ile müzakerelere girişeceğinden hiç şüphem yoktu. Taliban için ise Türkiye ile görüşmeler yapmak demek, uluslararası meşruiyet açısından önemli bir adım demektir. Böyle bir durumda Erdoğan’ın “havaalanı düşü” gerçekleşmezse dahi, Türkiye’nin bölgedeki etkisi artabilir. 
 
Türkiye’ye çok sayıda Afgan mültecinin geldiğini biliyorsunuz.  Acaba Taliban’dan mı kaçıyorlar? Yoksa ekonomik sebepler mi tetikliyor? 
 
Afganların bir kısmı için ülkeyi ele geçiren Taliban büyük bir tehdittir. Bir taraftan mevcut hükümete güvenmiyor, diğer taraftan uygar dünyanın kurallarını çiğneyen Taliban’dan daha iyi bir gelecek beklemiyorlar. Mülteciler yorucu, sonu gelmeyen savaşlar ve ekonomik zorluklardan dolayı kendi topraklarını terk etmek zorunda kalıyorlar. Görünürde demokrasi ve İslam’ın değerlerini “birleştiren” Türkiye’yi ise bir sığınak veya ikinci vatan olarak görüyorlar. 
 
Rusya, Afganistan konusunda ne düşünüyor? Taliban’ın varlığı Rusya’yı tehdit ediyor mu? 
 
 
Rusya, Taliban’ın varlığını hem Afganistan özelinde hem de bütün bölgede bir tehdit olarak görmüyor. Üstelik sınırların güvenliği konusunda Taliban ile bir mutabakata vardı.
 
Rusya ile Taliban arasında aslında çok yakın ilişkiler var. Rusya, Taliban’ın varlığını hem Afganistan özelinde hem de bütün bölgede bir tehdit olarak görmüyor. Üstelik sınırların güvenliği konusunda Taliban ile bir mutabakata vardı. Afganistan’a komşu Türkmenistan, Tacikistan, Özbekistan gibi eski Sovyet cumhuriyetlerine yönelik bir tehdit oluşmadığı sürece iki taraf arasındaki ilişkiler dengeli bir seyir izleyecektir. Hatta Rusya’nın yakın zamanda Taliban’ı terör örgütü listesinden çıkarabileceğini dahi tahmin ediyorum. Bununla birlikte Rusya ile Batı arasında günden güne artan çelişkiler bağlamında Moskova’nın Taliban ile kurduğu “yakın teması” bir koz olarak kullanacağını düşünüyorum. Rusya aynı şekilde Afganistan özelinde Çin, İran ve Türkiye gibi güçlerle ortak platformda bir araya gelecektir. 
 
MA / İsmet Konak 

Diğer başlıklar

15:22 Şirnex’te 6 kişi gözaltına alındı
15:21 Rapor: 2023'te Ege bölgesinde 515 kadın hak ihlaline maruz kaldı
15:14 Esenyurt’ta yurttaşlar özgürlük mitingine davet edildi
15:08 TJA’dan İzmir’de 8 Mart startı
15:04 Tûşba Belediye Eşbaşkan adayları gözaltına alındı
14:56 ‘Ağır hasta tutsak Aladağ ve Gömi serbest bırakılsın’
14:27 Gözaltında kaybedilen 4 kişinin akıbeti soruldu
14:20 KHK eylemi 87’nci haftasında: Karara rağmen göreve iade edilmiyorlar
13:43 29 yıldır oğlunu arıyor: Unutmadık, buradayız!
13:17 Amed’de ‘Kürt sorununa çözüm’ toplantısı
13:16 Gazeteci Cengiz Altun mezarı başında anıldı
13:09 Hatimoğulları: Kayyımlar gidecek, demokrasi gelecek
12:46 Ezgi Zerkin'in katili ölü bulundu
12:26 Aram Yayınevi'nden 4 yeni kitap
12:25 TJA, 'Jin Jiyan Azadî ile 8 Mart’a Doğru' şiarıyla alanlarda olacak
12:06 Asrın Hukuk Bürosu: CPT’nin İmralı'yı ziyaret etmemesi kabul edilemez
12:02 Bakırhan Şirnex'te: Sayın Öcalan'ın iradesini dikkate alarak tecridi kaldırın
12:00 Temelli’den CPT’ye tepki: Çizilen sınırlarda insan hakkı mücadelesi yürütülemez
10:04 Rojnews editörü Ahmet 123 gündür KDP istihbaratının elinde
09:47 ‘Öcalan’a özgürlük’ talebiyle 90 gündür açlık grevindeler
09:45 Wan’ın eşbaşkan adayları: Seçimlere 50 yıllık direniş ruhuyla hazırlanıyoruz
09:33 Dr. Berwarî: Türkiye’nin Irak’ta artan trafiği Kürtlerin kazanımlarına karşıdır
09:27 Sanatçı Taşdoğan: Kuşa başka dilde öt denilebilir mi?
09:26 Silopiya'da 'Sanatsal Etkinlikler' programı başlıyor
09:25 ‘Özgürlük ve Demokrasi Mitingi’ne çağrı: Biz kazanacağız
09:23 Tilqebîn eşbaşkan adayları: Halkın sorunlarını halkla çözeceğiz
09:12 Av. Adıbelli: İmralı kapılarının açılmasıyla ülke refaha erecek
09:09 DEM Parti’nin Dihê adayları: Bizim olanı almaya geliyoruz
09:05 Yargıtay, Zafer’leri karıştırdı: Olmayan beyana dayanarak mahkumiyet verdi
09:01 Av. Kılıç: Her şüpheli ölümünün arkasında şiddet var
09:00 24 ŞUBAT 2024 GÜNDEMİ
23/02/2024
23:51 İzmir Halkevi'nden MA'ya zeytin ağacı
23:16 Uçar: Kürt halkının yüzü Abdullah Öcalan’ın paradigmasına dönük
23:09 Türkiye’ye gelen CPT heyeti İmralı Adası’nı ziyaret etmedi
20:41 Tutar Apartmanı davasının tek sanığı yakalandı
19:07 Antalya'da bir avukat tutuklandı
18:47 İstinaf, H.K.G davasında cezayı az bularak kararı bozdu
17:35 ‘Size barış getirdik’ diyen AKP’li adaya: Barış nerede, ekmek 10 lira!
17:08 Mitinge davet: Abdullah Öcalan’ın özgürlüğünü sağlamak zorundayız
17:01 DEM Parti'nin kent kent seçim çalışması
16:54 ÇHD’li avukatlar sevk edildi
16:52 Bakırhan: Kürt sorunu Roboski, Uludere ve 33 kurşundur
16:29 Bayındır: Bu bir özgürlük meselesidir
15:38 Adalet Nöbetini tutan aileler Öcalan’ın özgürlüğünü talep etti
15:37 Erkek şiddeti: 3 kadın katledildi
15:35 Gemlik'te 4.1 büyüklüğünde deprem
15:32 Farqîn’de patlama: 1 kişi yaşamını yitirdi
15:16 Şartlı tahliye edilen Mutlak Tozun yoğun bakıma alındı
14:30 Ege açlık grevi raporu: Sağlığa erişilemiyor, disiplin cezaları veriliyor
14:00 DBB’de işçilerin ‘ek protokol’ talebi görmezden gelindi
13:45 Hatimoğulları: 31 Mart zaferini DEM’li çay ile kutlayacağız
13:21 ‘Barış sürecinde kadın hakikati ve tecrit sorunsalı’ paneli düzenlenecek
13:14 Bakırhan: Bu dağları ne İskender ne Persler geçti, hırsızlar asla geçemez
13:10 Mera ve tarım arazilerine GES kuruluyor
13:07 YÖK’ten Boğaziçi Üniversitesi Rektörü İnci hakkında inceleme
11:50 Amed Şehir Tiyatrosu Mart ayı programı
11:22 'Kendimizi ve kentlerimizi yeniden inşa edeceğiz'
11:18 Sêwereg'de bir kadın katledildi
11:02 Qileban’da koruculara 'operasyon' baskısı
10:38 Ailelerden İmralı’ya gitmek için başvuru
10:37 Alıkonulan gazeteciden 122 gündür haber yok
10:16 Cezaevlerindeki açlık grevi eylemi 89’uncu gününde
09:42 AKP’li aday seçime ‘hırsızlıkla’ başladı
09:32 Katledilen gazeteci Altun’un annesi: Kalemi yerde kalmadı
09:05 Özbingöl: 8’inci Yargı Paketi siyasi sürece hizmet eden bir argüman
09:04 Öğrenciler ‘müze’ kararından vazgeçilmesini istiyor
09:02 Özgürlük ve Demokrasi Mitingi hazırlıkları sürüyor
09:01 Kayyımla mahkemelik olan yurttaş evinden çıkarılmak isteniyor
09:00 İsveçli siyasetçi Karlqvist: Abdullah Öcalan’ın konumu iyi anlaşılmalı
09:00 23 ŞUBAT 2024 GÜNDEMİ
22/02/2024
23:20 Murat Kurum Leman'ın kapağında: Nalet olsun içimdeki imar sevgisine
22:42 AKP’nin ardından MHP’de de toplu istifa
22:38 Şirnex’te şevbuhêrk düzenlendi
20:26 Wan’da Dünya Anadil Günü etkinlikleri
19:59 DEM Parti Bursa’da eşbaşkan adaylarını açıkladı
19:07 Silivri Cezaevi’nde 25 tutsak sürgün edildi
18:43 İstanbul Üniversitesi öğrencilerinin protestosu sürüyor
18:40 AKP’nin İBB adayı Kurum hakkında suç duyurusunda bulunulacak
18:19 Cumartesi Anneleri 950'inci hafta eylemi nedeniyle yargılanacak
18:18 Tuncel’den Kışanak ve Türkdoğan’a tebrik mesajı
18:03 Fransa’daki Kürt gençlerinden CPT’de eylem
17:52 Cihanbeyli ve Kulu’da coşkulu büro açılışları
17:22 İHD'den Mülteci Raporu: Her yerde ayrımcılığa uğruyorlar
17:18 Beştaş ve Çepni'den Egîdê Cimo Müzik Okulu’na ziyaret
17:15 DEM Parti Sözcüsü: Seçmen taşıyanlara sesleniyoruz, kazanamayacaksınız!
17:06 Gençler Mêrdîn’den İmralı’ya mektup gönderdi
16:58 Gazeteci Gayıp’ın yurtdışı çıkış yasağına devam kararı
16:53 DEM Partili adaylar birçok kentte halkla buluştu
16:34 Adalet Nöbeti: İktidarın zulmüne karşı mücadelemiz sürecek
16:30 Sanatçı Metin Kahraman: Konser yasağına karşı davacı olacağız
15:33 AYM’den yeni Can Atalay kararı
14:53 Eski milletvekillerinin yargılandığı dava ertelendi
14:28 Bakırhan: Gever halkı sandıkta ders verecek
14:22 Merkez Bankası'ndan faiz kararı
14:20 Kayyım yönetimindeki DBB’de usulsüz kadrolaşma protesto edildi
14:19 Baro Başkanı Eren'i tehdit davasında davanın genişletilmesi talebi
13:51 Silopiya Belediyesi’nin Toplu İş Sözleşmesi imzalandı
13:48 Qers'te konuşan Hatimoğulları: Kürtçeyi yasaklayanlara oy yok
13:05 Gazeteci Ren’e dayatılan kelepçeli muayeneye takipsizlik
12:49 DEM Parti: Siyanürle altın arama yasaklanmalı
12:46 Serhat ve Karadeniz cezaevlerinde ihlaller arttı: Tecridi derhal kaldırın
12:13 Ceylan ve Alökmen'nin duruşması ertelendi
12:12 Gazeteci Pelin Özkaptan'ın yargılandığı davada mütala hazırlanacak
11:47 DEM Parti halk buluşmaları başlattı: İktidardakilerin başı seccadede aklı hilede!
11:26 Savcılık ve cezaevine İmralı başvurusu
11:10 Metîna Dağı bombalandı
10:19 Gazeteci Alağaş’ın duruşması ertelendi
10:01 AKP ve kayyımlar Bedlîs’i parsel parsel sattı
09:44 121 gün oldu: Gazeteci Ahmet’ten haber yok
09:44 Tutsakların ‘özgürlük’ eylemi 88’inci günde
09:22 Hasta tutsağa ilaçları verilmiyor
09:19 Aryen Yayınları'ndan biri Kürtçe 4 yeni kitap
09:08 Maden Mühendisi Alpaslan: Madenler kamulaştırılmalı
09:04 Aydın: Kışanak’ın tutukluluğu seçme ve seçilme hakkının ihlalidir
09:03 Av. Demir: Abdullah Öcalan’ın tahliyesi için koşullar sağlanmalı
09:01 Çalıştığı ve icraya verdiği belediyenin başkanlığına aday gösterildi
09:00 22 ŞUBAT 2024 GÜNDEMİ
21/02/2024
21:33 Şirnex’te ‘Eyşe Şan Dil, Kültür ve Sanat Merkezi’ açıldı
21:29 '8. Yargı Paketi' komisyondan geçti: AYM’nin iptal ettiği fiile çifte cezalandırma
21:14 DEM Parti’li Temelli’den AKP’li Usta’ya: Kürt onlar ‘kökenli’ değil
20:38 Wan ve İstanbul'da anadil konulu panel
20:18 Anadil gününde Metin ve Kemal Kahraman konserine yasak
20:18 'Zafer halaylarını Akdeniz Belediyesi’nde çekeceğiz'
20:13 Farqin: Bir dilin yasaklanması o milleti öldürmek anlamına gelir
19:22 KHK eyleminde 'anadilin önündeki engeller kaldırılsın' çağrısı
18:01 AB’den Rusya’ya yeni yaptırımlar: Listede Türkiye de var
17:56 Kayyımdan seçim hizmeti: Belediye aracıyla AKP bayrakları astı
17:49 ‘Okullarda 1 öğün ücretsiz sağlıklı yemek’ kampanyasına destek
17:29 Anadil Günü’nde Kürtçe konuşan vekilin mikrofonu kapatıldı
17:07 Amed’de anadil yürüyüşü: Kürt dili için mücadele edelim
16:57 Öğrenciler için bir öğün ücretsiz yemek talep ettiler
16:28 Adalet Nöbeti eylemlerinde gündem Dünya Anadil Günü
16:17 Rektörü protesto eden öğrencilere engel
16:05 Türkçe dışındaki dillere dönük yasaklara dair araştırma komisyonu talebi
15:43 Sağlıkçılar 'vergide adalet' talebiyle süresiz eylem başlatıyor
15:41 Kürt meselesinin çözümünde yapılabilecekler konferansta tartışılacak
15:33 21 Şubat Anadil Günü etkinlikleri: Kürtçe resmi ve eğitim dili olsun
15:28 Uluslararası delegasyon: CPT’den cevap istiyoruz
14:40 Licik’te arama faaliyetleri durduruldu
14:34 Emekliler mağduriyetlerinin giderilmesini istedi
13:56 DEM Parti'den UNESCO’ya 6 dilde anadil mektubu
13:54 Tecride Karşı Uluslararası Delegasyon’dan Adalet Nöbeti’ne ziyaret
13:50 89 yaşındaki Barış Annesi Özgen'e konteyner cezası
13:30 BMG’den Abdullah Öcalan için pankartlı eylem: Ayağa kalk!
13:22 Bağımsız Maden İş: Licik’te facia öncesi işçiler çatlak için uyardı, önlem alınmadı
13:19 Hasta tutsak Karagüzel’in infazı 3 ay ertelendi
12:44 Amedspor'u tehdit eden '68 Ergenekon' grubu yöneticisine ceza
12:36 HDP’nin tutuklu eski saymanı Önen tahliye oldu
12:35 Her alanda Kürtçeye yasak
12:04 Gezi Davası'nda Yapıcı, Altınay ve Ekmekçi'nin adli kontrolleri kaldırıldı