Rus gazeteci Suleymanov: 20 yıllık uygulamalardan dolayı Taliban’ı kurtarıcı görenler var

img
HABER MERKEZİ - TASS muhabiri ve doğubilimci Ruslan Suleymanov, ABD askerinin 20 yıllık uygulamaları sonucu Taliban’ın kahraman ve kurtarıcı olarak görüldüğünü söyledi.
 
Radikal dinci örgütlerin yerküre üzerindeki “cevvaliyeti” devam ediyor. Hemen hepsinde “dava” aynı: şerri hükümleri uygulanabilir kılmak. Lakin bireyin dinî hükümler karşısındaki pozisyonu her geçen gün değişiyor. Teorik olarak ilahî hükümlere sadık kalmaya çalışan “mutaassıp” kitle dahi, pratikte daha ilerici bir hukuksal mekanizmada yaşamayı tercih ediyor. Haliyle “İslam devleti, İslam emirliği” gibi projelerin kuvveden fiile geçişi her geçen gün zorlaşıyor. Son yıllarda adeta “ölü atı kırbaçlamaya çalışan” örgütlerden biri de Taliban’dır. Örgütün soy kütüğü, bizi 1980’lerde Afganistan’daki Sovyet varlığına kadar götürüyor. ABD tarafından “palazlanan” mücahitler, bu dönemde Sovyet ordusuna karşı savaşıyorlardı. Taliban örgütü de bu mücahitler arasından çıkan bir grup tarafından Pakistan istihbaratının katkılarıyla 1994’te kuruldu. Kısa sürede Afganistan’da otorite sahibi olan örgüt, 2001 yılında ABD’nin Afganistan’a müdahalesiyle birlikte iktidarını kaybetti. 20 yıl sonra ABD, Afganistan’dan “ricat” edeceğini söylüyor ve bir anda örgüt nerdeyse tüm Afganistan’ı “himayesi” altına alıyor. 300 bin kişilik Afgan kuvvetleri, 75 bin kişilik Taliban ordusuna karşı hiçbir varlık gösteremiyor. Her şey bir “illüzyon” gibi. Afganistan’da yaşanan süreci Rusya’nın resmî haber ajansı TASS muhabiri ve aynı zamanda doğubilimci Ruslan Suleymanov’la konuştuk:
 
ABD ve NATO neden Afganistan’dan çekilme kararı aldı? Acaba dünyaya “ben olmazsam kaos çıkar” mesajı mı verilmek isteniyor? ABD, bu şekilde “hegemonyasını” restore mi ediyor? Yoksa çok kutuplu dünyada güç mü kaybediyor?
 
Benim fikrime göre çekilme kararının alınması, ABD’nin Orta Asya’daki varlığının zayıflamasıyla ilintilidir. Milyarlarca dolar harcamış ABD, Afgan macerasının sonuç vermediğini iyi anlamış ve çaresizliğe kapılmıştır. Amerikalıların amacı görünürde hem El-Kaide terör örgütünü bitirmek hem de demokratik ve liberal değerlerin kök salmasını sağlamaktı. Fakat gelinen süreçte bu fikirden vazgeçmek zorunda kaldılar. Hegemonyanın restorasyonuna gelince, aslında Afganistan’dan çekilme kararı Washington’un çok kutuplu dünya düzeni karşısında zayıf düştüğünün emarelerinden biridir. 
 
 Biden, “Afgan halkı, kendi geleceğine karar versin” açıklamasında bulunmuştu. Bu mümkün mü? Dinamikler buna uygun mu?
 
Görünüşe göre dış yardım gitmezse Afganların kendi geleceğini inşa etmesi bir hayli zor olacaktır. Afganların şu anda uzmanlara, gelişmiş bir altyapıya ve hiç kuşkusuz ciddi bir finansmana ihtiyacı vardır. Ülke, Kuzey Kore gibi kendini izole etmezse o zaman geleceğin inşası daha kolay olabilir. 
 
 SSCB, 1989 yılında Afganistan’dan çekildikten birkaç yıl sonra otorite boşluğundan istifade eden Taliban örgütü iktidarı eline almıştı. 2021 yılında ABD çekiliyor ve Taliban yeniden tüm dizginleri eline alıyor. Son olarak başkent Kabil’e girdi. ABD’nin donattığı 300 bin kişilik Afgan kuvvetlerinden herhangi bir direniş gelmedi. Örgüt acaba Afgan halkı arasında “makbul” bir örgüt mü yoksa “zecir” kullanarak mı mevzileniyor?
 
Bilindiği gibi ABD ve NATO kuvvetlerinin varlığı, Afganistan halkı için bir “aşağılama veya küçük düşürme” anlamına gelmekteydi. Bir de Amerikalılar tarafından düğün yerlerinin “yanlışlıkla” vurulması ve bazı cinayetlerin gerçekleşmesiyle birlikte, Afganistan halkının bir kısmı Taliban’ı kahraman ve “kurtarıcı” olarak görmeye başladı. Tabii Kabil’de ve diğer büyük şehirlerde büyümüş, Batılı değerlere alışmış yeni nesillerin Taliban’ı hiç kabul etmedikleri de unutulmamalıdır. Er ya da geç Afganistan halkının büyük çoğunluğu modernizasyona, siyasî-iktisadî gelişime ve demokrasiye öncelik verecektir. Başka bir ifadeyle yalnız ve yalnız silaha, dehşete dayanan Taliban hareketi, tarihi perspektifte geri plânda kalacaktır. 
 
Afganistan’da olası bir şeriat düzenine geçiş dünyada nasıl bir reaksiyon yaratabilir? 
 
 
Lakin sahip olduğu Orta Çağ gelenekleri ve uyguladığı 'vahşet' insanları yavaş yavaş korkutacak ve tıpkı DAİŞ’de olduğu gibi mevcut sistemden uzaklaştıracaktır. 
 
Malûm olunduğu üzere Taliban’ın İslam’a bakışı çok radikaldir. Ancak muasır medeniyet seviyesine ulaşmış bir dünyada şeriat düzenine geçiş ve bu sistemde varlığını sürdürme oldukça zordur. Özellikle diğer Müslüman ülkelerle ilişkiler kurmazsa ve onların sahip olduğu tecrübeleri göz önünde bulundurmazsa inşa edeceği şerrî nizamın bir geleceği olmaz. Bununla birlikte Afganistan’da kısa sürede ulaştığı “utku”, bütün dünyada Müslüman kimlikli kitlenin dikkatini çekebilir. Lakin sahip olduğu Orta Çağ gelenekleri ve uyguladığı “vahşet” (Daha önce yüzlerce yıllık Bamyan Buda tapınaklarının yok edilmesi, komedyen Khasha Zwan’ın öldürülmesi vb.) insanları yavaş yavaş korkutacak ve tıpkı DAİŞ’de olduğu gibi mevcut sistemden uzaklaştıracaktır. 
 
Türkiye’nin Taliban örgütüyle görüşme girişimlerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Kabil Havaalanını işletme ve koruma isteği sonuç verir mi? 
 
Libya, Suriye, Irak, Güney Kafkasya ve diğer bölgelerin ardından Afganistan, Türk devletinin kendi nüfuzunu ve askerî varlığını genişleteceği yeni bir nokta haline geliyor. Erdoğan yönetiminin, Kabil Havaalanını işletme ve koruma hakkını elde etmek için Taliban ile müzakerelere girişeceğinden hiç şüphem yoktu. Taliban için ise Türkiye ile görüşmeler yapmak demek, uluslararası meşruiyet açısından önemli bir adım demektir. Böyle bir durumda Erdoğan’ın “havaalanı düşü” gerçekleşmezse dahi, Türkiye’nin bölgedeki etkisi artabilir. 
 
Türkiye’ye çok sayıda Afgan mültecinin geldiğini biliyorsunuz.  Acaba Taliban’dan mı kaçıyorlar? Yoksa ekonomik sebepler mi tetikliyor? 
 
Afganların bir kısmı için ülkeyi ele geçiren Taliban büyük bir tehdittir. Bir taraftan mevcut hükümete güvenmiyor, diğer taraftan uygar dünyanın kurallarını çiğneyen Taliban’dan daha iyi bir gelecek beklemiyorlar. Mülteciler yorucu, sonu gelmeyen savaşlar ve ekonomik zorluklardan dolayı kendi topraklarını terk etmek zorunda kalıyorlar. Görünürde demokrasi ve İslam’ın değerlerini “birleştiren” Türkiye’yi ise bir sığınak veya ikinci vatan olarak görüyorlar. 
 
Rusya, Afganistan konusunda ne düşünüyor? Taliban’ın varlığı Rusya’yı tehdit ediyor mu? 
 
 
Rusya, Taliban’ın varlığını hem Afganistan özelinde hem de bütün bölgede bir tehdit olarak görmüyor. Üstelik sınırların güvenliği konusunda Taliban ile bir mutabakata vardı.
 
Rusya ile Taliban arasında aslında çok yakın ilişkiler var. Rusya, Taliban’ın varlığını hem Afganistan özelinde hem de bütün bölgede bir tehdit olarak görmüyor. Üstelik sınırların güvenliği konusunda Taliban ile bir mutabakata vardı. Afganistan’a komşu Türkmenistan, Tacikistan, Özbekistan gibi eski Sovyet cumhuriyetlerine yönelik bir tehdit oluşmadığı sürece iki taraf arasındaki ilişkiler dengeli bir seyir izleyecektir. Hatta Rusya’nın yakın zamanda Taliban’ı terör örgütü listesinden çıkarabileceğini dahi tahmin ediyorum. Bununla birlikte Rusya ile Batı arasında günden güne artan çelişkiler bağlamında Moskova’nın Taliban ile kurduğu “yakın teması” bir koz olarak kullanacağını düşünüyorum. Rusya aynı şekilde Afganistan özelinde Çin, İran ve Türkiye gibi güçlerle ortak platformda bir araya gelecektir. 
 
MA / İsmet Konak 

Diğer başlıklar

18:45 Van’da bin 800 günlük yasak protesto edildi
18:39 Beşiri’de uzman çavuş ölü bulundu
18:37 Gençlerden ‘volta’ protestosu
18:34 DAKAP: Gökkan mücadelesinden vazgeçmeyecek
18:28 40 öğrencinin istismarına 'örgüt komplosu' savunması!
17:38 Sağlık çalışanları çalışma ve özlük haklarını talep etti
17:32 DİSK’ten üyelerinin gözaltına alınmasına tepki
17:01 İstinaf gazeteci Kurşun’a verilen cezayı az buldu!
16:57 Diyarbakır'da 6 kişi tutuklandı
16:48 Kobanê Davasında ek klasör sayısı 6 ayda bine çıkarıldı
16:36 HDP’den bütçe eleştirisi: Meclis yürütmenin vesayeti altında
16:25 Deniz Poyraz dava dosyasına konulmayan bilgilere DHA nasıl ulaştı?
16:15 Batman’da bir kadın kaçırıldı
15:48 Rusya: İHA’lar Ukrayna’da istikrarsızlık yaratıyor
15:43 Çeşme’de bilirkişi incelemesi yapıldı
15:31 Suruç Aileleri: Katliam iktidara uzandığı için dava kapatıldı
15:25 'Cezaevleri işkencehaneye dönüştürüldü'
15:24 Mahkemeden ÇED kararına iptal
15:17 13 öğrenci hakkında zorla getirilme kararı
15:13 Tecavüz haberini paylaştığı için tehdit edildi
14:59 Doktorlar Kovid-19 Meslek Hastalığı Yasası'nın çıkarılmasını istedi
14:51 Gelecek Partisi'nden Şenyaşar ailesine ziyaret
14:35 ‘Gelirde adalet vergide adalet sağlansın’
14:25 HDP'nin ihraç ettiği belediye başkanının koruması rüşvet almaktan tutuklandı
14:06 Bütçede usul tartışması: Bakanlar propaganda yapmaya geliyor
14:06 Diyala’da ikinci saldırı: 7 kişi yaşamını yitirdi
14:03 Denizli'de bir kadın katledildi
13:47 ‘Eşitlik Ayşe Gökkan gibi siyasetçilerin mücadelesiyle mümkün’
13:42 Avrupa'daki örgütlerden OPCW'ye kimyasal silah çağrısı
13:36 Müebbet istenen tecavüz sanığının tutuklanması talebine ret
13:19 İHD'den Marmara cezaevleri raporu: Tecrit uygulamaları arttı
13:03 Akşener: Türkiye'de kara para devlet eliyle aklanıyor
12:47 Yüzde 90 engelli tutukluya işkencenin araştırılması talebi
12:29 Suruç Ailesi: Adaleti nerede arayacağım?
12:14 Kayyım Zarokistan kreşinin tabelasını değiştirdi
12:13 Demirtaş: Doların neden 10 TL olduğunu Kobanê Davası'nda izleyin
12:02 Şenyaşar ailesi: Kötü gidişatın temelinde adaletsizlik var
12:01 Bayındır: Savaşı genişletmek isteyenler yok olmakla karşı karşıya
11:51 Şêladizê’de KDP saldırısı: 1 kişi yaşamını yitirdi
11:08 Öğretmene şiddet protesto edildi
10:46 Mehmet Öcalan'dan ‘volta atma' cezasına tepki: Yasak için gerekçe yaratıyorlar
10:26 Haber alınamayan Dinler çifti gözaltında
10:25 'AKP krizin çıkışını Kuzey ve Doğu Suriye’ye saldırmakta arıyor'
09:55 Van’da yasak 5 yıla dayandı
09:54 Öcalan: Demokratik Cumhuriyet’in inşasını sağlayacak anayasa kurulmalı
09:52 Engelli tutuklu tuvaleti kullanamıyor
09:51 Van'da tutuklulara ölümüne işkence
09:50 Devecioğlu: Tezkereyle kaynaklar savaş sermayesine aktarılıyor
09:49 Pandemi döneminde 152 bin esnaf kepenk kapattı
09:37 ‘Volta cezası Türkiye gerçeğinin İmralı’da uygulanmasıdır’
09:31 Akdeniz: En maliyetsiz yöntem barıştır
09:13 Gençler bağımlılığa karşı özsavunma hattını örgütleyecek
09:13 Aydın: Despotik bir infaz rejimi yaratıldı
09:12 Artuklu Belediyesi’nde başkana rağmen bütçe belirlendi
09:09 Sınırdan Barzanî'ye çağrı: Kürt ittifakı ekmek ve su kadar ihtiyaç
09:08 Tecavüz failini aklamak için AKP'nin kapısı çalındı
09:06 Uygulanmayan yasalar öldürüyor!
09:04 ‘Suruç katliamında gerçek failler ortaya çıkarılmadı’
09:01 Suların çekilmesiyle gün yüzüne çıkan tarihi kilise dökülüyor
09:00 27 EKİM 2021 GÜNDEMİ
08:38 11 Kongre üyesinden Biden’a 'Türkiye tehlikeli' mektubu
08:21 Irak’ta DAİŞ saldırısı: 12 ölü, 15 yaralı
26/10/2021
23:59 Doların yükselişi Uykusuz’un kapağında
20:49 Özsoy: Türkiye, Suriye’ye 3 bin 400 kez saldırdı
20:15 Kovid-19’dan 215 yeni vefat
20:11 Fuhuş çetesi davasında DNA örnekleri eşleşti
19:42 Amedspor Teknik Direktörü Toros ile yollarını ayırdı
19:40 Cizre'de intihar girişimi
18:41 Bünyan Cezaevi’nde koğuş provokasyonu
18:39 Antakya Emek ve Demokrasi Güçleri’nden tezkere tepkisi
18:26 Savaş tezkeresi 2 yıl daha uzatıldı
18:25 Aydeniz: İktidarın sarılacağı tek yol savaş, işgal ve talan politikası
18:14 DBP eski il eşbaşkanına 7 yıl 6 ay hapis cezası
18:03 Kadınlar için uygulanmayan '6284' Naci İnci için uygulandı!
17:52 Özsavunma hakkını kullanan Demir'e 16 yıl hapis cezası
17:49 Yüksekdağ: 5 yıl önce bizi tutuklayanlar 5 yılda siyasi hayatlarının sonuna geldi
17:35 Oluç: Çare Kürtlerle barışmakta
17:24 Boğaziçi protestolarına katılan 97 öğrencinin duruşması ertelendi
17:13 Operasyon bölgesindeki yaşlı çiftten haber alınamıyor
17:08 Savcıdan cinsel istismar davasında bir ceza, bir beraat talebi
16:56 Aleyna Çakır’ın katil zanlısı Uygun hakkında yeni bir dava
16:49 Kuzey ve Doğu Suriye'de Türkiye saldırıları protesto edildi
16:48 Beştaş: Tutuklu koğuşlarının arasına DAİŞ’liler yerleştirilmeye çalışılıyor
16:42 Cinsel saldırı sanığına ‘basit istismar’dan ceza
16:36 Amedspor kupada bir üst tura yükseldi
16:32 Cenazelerin teslim edilmesi talebiyle eylem
16:26 Meclis'te tezkere görüşmeleri başladı
16:10 DEVA’dan ‘sokağa çıkın’ çağrısı
15:55 Meclis'te HDP dövizleri: Tezkere savaştır
15:55 DEVA tezkereye 'evet' diyecek
15:27 Köylüler ÇED toplantısına izin vermedi
15:26 Kılıçdaroğlu’ndan Erdoğan’a tezkere tepkisi: Senin her dediğinin altına mühür mü basacağız?
15:18 İzmir’de sağlık personeline saldırı kınandı
15:01 CHP, Suriye-Irak tezkeresine 'hayır' oyu verecek
14:47 EŞİK’ten HDP’ye ziyaret
14:47 Dilan'ı katleden Maruf Kok hakkında savcılık mütalaa verdi
14:26 Mersin Tabip Odası: Dr. Dikmen cinayeti aydınlatılsın
14:18 'Hasta tutuklular serbest bırakılsın'
14:17 Afganistanlı kadınlardan uluslararası sessizliğe tepki
14:14 EMEP’ten tezkere çağrısı: Erdoğan'ın vebaline ortak olmayın