Rus gazeteci Suleymanov: 20 yıllık uygulamalardan dolayı Taliban’ı kurtarıcı görenler var

img
HABER MERKEZİ - TASS muhabiri ve doğubilimci Ruslan Suleymanov, ABD askerinin 20 yıllık uygulamaları sonucu Taliban’ın kahraman ve kurtarıcı olarak görüldüğünü söyledi.
 
Radikal dinci örgütlerin yerküre üzerindeki “cevvaliyeti” devam ediyor. Hemen hepsinde “dava” aynı: şerri hükümleri uygulanabilir kılmak. Lakin bireyin dinî hükümler karşısındaki pozisyonu her geçen gün değişiyor. Teorik olarak ilahî hükümlere sadık kalmaya çalışan “mutaassıp” kitle dahi, pratikte daha ilerici bir hukuksal mekanizmada yaşamayı tercih ediyor. Haliyle “İslam devleti, İslam emirliği” gibi projelerin kuvveden fiile geçişi her geçen gün zorlaşıyor. Son yıllarda adeta “ölü atı kırbaçlamaya çalışan” örgütlerden biri de Taliban’dır. Örgütün soy kütüğü, bizi 1980’lerde Afganistan’daki Sovyet varlığına kadar götürüyor. ABD tarafından “palazlanan” mücahitler, bu dönemde Sovyet ordusuna karşı savaşıyorlardı. Taliban örgütü de bu mücahitler arasından çıkan bir grup tarafından Pakistan istihbaratının katkılarıyla 1994’te kuruldu. Kısa sürede Afganistan’da otorite sahibi olan örgüt, 2001 yılında ABD’nin Afganistan’a müdahalesiyle birlikte iktidarını kaybetti. 20 yıl sonra ABD, Afganistan’dan “ricat” edeceğini söylüyor ve bir anda örgüt nerdeyse tüm Afganistan’ı “himayesi” altına alıyor. 300 bin kişilik Afgan kuvvetleri, 75 bin kişilik Taliban ordusuna karşı hiçbir varlık gösteremiyor. Her şey bir “illüzyon” gibi. Afganistan’da yaşanan süreci Rusya’nın resmî haber ajansı TASS muhabiri ve aynı zamanda doğubilimci Ruslan Suleymanov’la konuştuk:
 
ABD ve NATO neden Afganistan’dan çekilme kararı aldı? Acaba dünyaya “ben olmazsam kaos çıkar” mesajı mı verilmek isteniyor? ABD, bu şekilde “hegemonyasını” restore mi ediyor? Yoksa çok kutuplu dünyada güç mü kaybediyor?
 
Benim fikrime göre çekilme kararının alınması, ABD’nin Orta Asya’daki varlığının zayıflamasıyla ilintilidir. Milyarlarca dolar harcamış ABD, Afgan macerasının sonuç vermediğini iyi anlamış ve çaresizliğe kapılmıştır. Amerikalıların amacı görünürde hem El-Kaide terör örgütünü bitirmek hem de demokratik ve liberal değerlerin kök salmasını sağlamaktı. Fakat gelinen süreçte bu fikirden vazgeçmek zorunda kaldılar. Hegemonyanın restorasyonuna gelince, aslında Afganistan’dan çekilme kararı Washington’un çok kutuplu dünya düzeni karşısında zayıf düştüğünün emarelerinden biridir. 
 
 Biden, “Afgan halkı, kendi geleceğine karar versin” açıklamasında bulunmuştu. Bu mümkün mü? Dinamikler buna uygun mu?
 
Görünüşe göre dış yardım gitmezse Afganların kendi geleceğini inşa etmesi bir hayli zor olacaktır. Afganların şu anda uzmanlara, gelişmiş bir altyapıya ve hiç kuşkusuz ciddi bir finansmana ihtiyacı vardır. Ülke, Kuzey Kore gibi kendini izole etmezse o zaman geleceğin inşası daha kolay olabilir. 
 
 SSCB, 1989 yılında Afganistan’dan çekildikten birkaç yıl sonra otorite boşluğundan istifade eden Taliban örgütü iktidarı eline almıştı. 2021 yılında ABD çekiliyor ve Taliban yeniden tüm dizginleri eline alıyor. Son olarak başkent Kabil’e girdi. ABD’nin donattığı 300 bin kişilik Afgan kuvvetlerinden herhangi bir direniş gelmedi. Örgüt acaba Afgan halkı arasında “makbul” bir örgüt mü yoksa “zecir” kullanarak mı mevzileniyor?
 
Bilindiği gibi ABD ve NATO kuvvetlerinin varlığı, Afganistan halkı için bir “aşağılama veya küçük düşürme” anlamına gelmekteydi. Bir de Amerikalılar tarafından düğün yerlerinin “yanlışlıkla” vurulması ve bazı cinayetlerin gerçekleşmesiyle birlikte, Afganistan halkının bir kısmı Taliban’ı kahraman ve “kurtarıcı” olarak görmeye başladı. Tabii Kabil’de ve diğer büyük şehirlerde büyümüş, Batılı değerlere alışmış yeni nesillerin Taliban’ı hiç kabul etmedikleri de unutulmamalıdır. Er ya da geç Afganistan halkının büyük çoğunluğu modernizasyona, siyasî-iktisadî gelişime ve demokrasiye öncelik verecektir. Başka bir ifadeyle yalnız ve yalnız silaha, dehşete dayanan Taliban hareketi, tarihi perspektifte geri plânda kalacaktır. 
 
Afganistan’da olası bir şeriat düzenine geçiş dünyada nasıl bir reaksiyon yaratabilir? 
 
 
Lakin sahip olduğu Orta Çağ gelenekleri ve uyguladığı 'vahşet' insanları yavaş yavaş korkutacak ve tıpkı DAİŞ’de olduğu gibi mevcut sistemden uzaklaştıracaktır. 
 
Malûm olunduğu üzere Taliban’ın İslam’a bakışı çok radikaldir. Ancak muasır medeniyet seviyesine ulaşmış bir dünyada şeriat düzenine geçiş ve bu sistemde varlığını sürdürme oldukça zordur. Özellikle diğer Müslüman ülkelerle ilişkiler kurmazsa ve onların sahip olduğu tecrübeleri göz önünde bulundurmazsa inşa edeceği şerrî nizamın bir geleceği olmaz. Bununla birlikte Afganistan’da kısa sürede ulaştığı “utku”, bütün dünyada Müslüman kimlikli kitlenin dikkatini çekebilir. Lakin sahip olduğu Orta Çağ gelenekleri ve uyguladığı “vahşet” (Daha önce yüzlerce yıllık Bamyan Buda tapınaklarının yok edilmesi, komedyen Khasha Zwan’ın öldürülmesi vb.) insanları yavaş yavaş korkutacak ve tıpkı DAİŞ’de olduğu gibi mevcut sistemden uzaklaştıracaktır. 
 
Türkiye’nin Taliban örgütüyle görüşme girişimlerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Kabil Havaalanını işletme ve koruma isteği sonuç verir mi? 
 
Libya, Suriye, Irak, Güney Kafkasya ve diğer bölgelerin ardından Afganistan, Türk devletinin kendi nüfuzunu ve askerî varlığını genişleteceği yeni bir nokta haline geliyor. Erdoğan yönetiminin, Kabil Havaalanını işletme ve koruma hakkını elde etmek için Taliban ile müzakerelere girişeceğinden hiç şüphem yoktu. Taliban için ise Türkiye ile görüşmeler yapmak demek, uluslararası meşruiyet açısından önemli bir adım demektir. Böyle bir durumda Erdoğan’ın “havaalanı düşü” gerçekleşmezse dahi, Türkiye’nin bölgedeki etkisi artabilir. 
 
Türkiye’ye çok sayıda Afgan mültecinin geldiğini biliyorsunuz.  Acaba Taliban’dan mı kaçıyorlar? Yoksa ekonomik sebepler mi tetikliyor? 
 
Afganların bir kısmı için ülkeyi ele geçiren Taliban büyük bir tehdittir. Bir taraftan mevcut hükümete güvenmiyor, diğer taraftan uygar dünyanın kurallarını çiğneyen Taliban’dan daha iyi bir gelecek beklemiyorlar. Mülteciler yorucu, sonu gelmeyen savaşlar ve ekonomik zorluklardan dolayı kendi topraklarını terk etmek zorunda kalıyorlar. Görünürde demokrasi ve İslam’ın değerlerini “birleştiren” Türkiye’yi ise bir sığınak veya ikinci vatan olarak görüyorlar. 
 
Rusya, Afganistan konusunda ne düşünüyor? Taliban’ın varlığı Rusya’yı tehdit ediyor mu? 
 
 
Rusya, Taliban’ın varlığını hem Afganistan özelinde hem de bütün bölgede bir tehdit olarak görmüyor. Üstelik sınırların güvenliği konusunda Taliban ile bir mutabakata vardı.
 
Rusya ile Taliban arasında aslında çok yakın ilişkiler var. Rusya, Taliban’ın varlığını hem Afganistan özelinde hem de bütün bölgede bir tehdit olarak görmüyor. Üstelik sınırların güvenliği konusunda Taliban ile bir mutabakata vardı. Afganistan’a komşu Türkmenistan, Tacikistan, Özbekistan gibi eski Sovyet cumhuriyetlerine yönelik bir tehdit oluşmadığı sürece iki taraf arasındaki ilişkiler dengeli bir seyir izleyecektir. Hatta Rusya’nın yakın zamanda Taliban’ı terör örgütü listesinden çıkarabileceğini dahi tahmin ediyorum. Bununla birlikte Rusya ile Batı arasında günden güne artan çelişkiler bağlamında Moskova’nın Taliban ile kurduğu “yakın teması” bir koz olarak kullanacağını düşünüyorum. Rusya aynı şekilde Afganistan özelinde Çin, İran ve Türkiye gibi güçlerle ortak platformda bir araya gelecektir. 
 
MA / İsmet Konak 

Diğer başlıklar

30/06/2022
23:34 Polisten sokak ortasında işkence
22:56 DW Türkçe ve Amerika'nın Sesi sitelerine Türkiye'den erişim engeli
22:42 Kürt sinemacı Suphi Orhan'dan haber alınamıyor
21:53 Ankara’da selde bir kişi hayatını kaybetti
21:36 Adana ve Mersin’de ekmeğe zam
20:46 CPJ’den gazeteci Gök ile dayanışma mesajı
20:40 Ekoloji örgütleri: İliç Türkiye'nin Çernobilidir
20:07 İsrail Parlamentosu feshedildi
19:27 Teklif edilen asgari ücret açıklandı
18:52 KESK Adana Şubesi: İhraçlar işlerine iade edilsin
18:48 HDP İstanbul İl Kadın Meclisi’nden kongreye çağrı
18:43 TTB, KESK, TMMOB VE DİSK: 6331’i kaldırın!
18:39 İliç'e giden heyet: Mücade edeceğiz
18:06 Alp’in cenazesi İdil’de defnedildi
17:47 Kobanê Davası’nda dinlenen tanıktan soyut ve çelişkili beyanlar
17:09 Gazeteci Gök: Yaptığım işten dolayı başım dik
17:01 Amedspor Beyaz Grup’ta mücadele edecek
17:00 DEDAŞ iki mezranın elektriğini kesti
16:42 Adliye önünde hasta tutuklular için tabutlu eylem
16:34 MAL-ÇEP: İliç’te 20 ton saf siyanür toprak ve suya karıştı
16:32 Süryani mezarlığı definecilerce tahrip edildi
16:03 Newroz’daki sarı, kırmızı, yeşil şala ‘PKK bayrağı’ davası
16:01 Öcalan için AİHM ve CPT’ye çağrı
15:50 Cizre Katliamı’na tepki gösteren avukatların duruşması erteledi
15:46 Tutuklu yakınları: Baskılar son bulana kadar mücadelemiz sürecek
15:45 Tekirdağ'da 400 dekar buğday tarlası yandı
15:44 Adana'da gözaltılar artıyor: Sayı 37'ye yükseldi
15:21 Boğaziçi direnişine katılan 30 öğrenci hakkında mütalaa hazırlanacak
15:19 Ölüm haberi yakınlarına 1 gün sonra verildi
15:19 Erzincan’da 20 metreküp siyanür toprak ve suya karıştı
15:14 Adalet Nöbeti’nde polis engeline tepki
15:07 Aile hekimleri iş bıraktı
14:48 Amedspor, gazetecilerle kahvaltıda bir araya geldi
14:46 Adalet Nöbeti’nin engellenmesi protesto edildi
14:42 Cumartesi Anneleri’nden suç duyurusu
14:37 Esma Afşar Batman’da defnedildi
14:30 Ağır hasta tutuklu Özkan’ın tahliyesine yine ret
13:57 36 kişinin gözaltı süresi 4 gün daha uzatıldı
12:48 Paris'teki saldırıda Abdeslam’a ömür boyu hapis cezası
12:46 Saldırıda ilerleme sağlanamayınca korucular geri gönderildi
12:45 Operasyon bölgesine mobese yerleştirildi
12:40 Fetihtepe’nin doğalgaz, elektrik ve suyu kesildi
12:40 İsviçre’de Êzîdî soykırım resmi olarak tanınsın kampanyası
12:22 Şenyaşar ailesi: Bu anneyi neden görmüyorlar?
12:21 Kobanê Davası’nda ‘Atlas’ ile ‘Hermes’in itiraflarında kelime değişmedi!
11:59 Tarsus’ta 19 kişi serbest bırakıldı
11:59 Öcalan’ın avukatlarından haftanın ikinci başvurusu
11:58 116’ncı Adalet Nöbeti tutuklanan 16 gazeteci için | YENİLENDİ
11:54 Günay: Gelecek bizim demek için 3 Temmuz’da Ankara’dayız
11:07 Tutuklu yakınları: Zulüm gözlüklerini çıkarın
10:55 Şiddet faili tarafından tehdit edilen avukat: Sorumlusu İstanbul Sözleşmesi'ni kaldırandır
10:37 Kurkut cinayetini fotoğraflayan gazeteci Gök’e hapis cezası
10:15 Türkiye'de ilk maymun çiçeği vakası
09:34 Açığa alınan ODTÜ’lü akademisyenler: Kararı tanımıyoruz
09:14 İstanbul Sözleşmesi'nin ardından bir yıl: Cezasızlık arttı, ortak mücadele büyüdü
09:12 'Engellilerin hayatını şehirleri yönetenler zorlaştırıyor'
09:12 Basın örgütleri: Sansüre ve baskılara karşı mücadele şart
09:11 Kozluk’ta hurda usulsüzlüğü: Evet sattım, bilgi vermeyeceğim
09:10 SMA'lı Mustafa Yağız’ın yaşaması için kampanya başlatıldı
09:09 İktidar ‘sansür yasası’ ile seçime hazırlık yapıyor
09:08 Gemlik Yürüyüşü’nde tutuklanan Türkay: Hedefimiz Öcalan’ın özgürlüğü
09:08 Av. Zeytun: İmralı sistemi lağvedilmeli
09:06 İmza kampanyası: Ulaşım zammını geri çekin
09:04 Otogarda bilet satan da alan da perişan!
09:02 Aliağa'da işçiler kimyasala maruz kalıyor
09:00 HDP'de kongre heyecanı: Ege’de binler katılacak
09:00 30 HAZİRAN 2022 GÜNDEMİ
00:00 Hasta tutuklu Narges Mohammadi’nin ilaçları verilmiyor
29/06/2022
23:33 Muhammed Cihad Cemre tutuklandı
23:10 Adana'da gençlerden tecrit protestosu
23:06 HDP’li Ersoy’dan ek bütçe eleştirisi: Vatanını satan kim?
22:33 Malatya’da 4.5 büyüklüğünde deprem
22:07 İsveç Dışişleri Bakanı Linde: Erdoğan’a boyun eğmedik
21:57 Erdoğan-Biden görüşmesi sona erdi
20:43 Ma Music'ten öğrenciler için mezuniyet töreni
20:36 Xaşkan’da işkence olmadığını savunan AKP'li Uslu'ya tepki
20:22 Sivas Katliamı anmasında ortak mücadele çağrısı
19:56 ‘Barış ısrarımızı her alanda gündeme getireceğiz’
19:51 ‘Sansür Yasası’ görüşmeleri ertelendi
19:48 Erdoğan-Biden görüşmesi başladı
19:41 Sayıştay üyeleri için yapılan seçime muhalefet partileri katılmadı
19:07 Orhan Doğan için mezarı başında anma
18:59 Gazeteci Erenci mezarı başında anıldı
18:51 HDP Gençlik Meclisi: Saldırıların cevabını kongreyle vereceğiz
18:31 Zorla tutulan mülteci serbest bırakıldı
18:24 Sağlık çalışanı Baraş’ın saldırıya uğraması protesto edildi
17:46 Katledilen Dal davasında sanık avukatından ırkçı savunma
17:13 Diyarbakır Baro Başkanı Eren: Bağımlı yargı süreci devam ediyor
17:02 Suruç’ta katledilen Sadet için fidan diktiler
16:55 İzmir Büyükşehir Belediyesi işçilerinden uyarı eylemi
16:49 Bismil’de halk toplantısı: Kurtuluş Öcalan’da
16:42 İstanbul Protokolü’nün 2022 baskısı yayında
16:18 NATO’dan İsveç ve Finlandiya’ya üyelik daveti
15:34 Çukurca’da 3 asker yaşamını yitirdi
15:33 AYM’den küçük Muharrem kararı
15:32 Aşkan ve Ayaz serbest bırakıldı
15:28 Darp edilen tutuklu Kaya sürgün edildi
15:23 DEVA’dan Şenyaşar ailesine destek ziyareti
15:22 Adalet Nöbeti: Sesimizi duyun
15:22 Gazeteciler bakanlığa alınmadı