Rojnameger Daştan: Li Efrînê her tişt bi agahiya NY'ê bû

  • rojane
  • 11:35 19 Çile 2022
  • |
img

RIHA - Rojnameger Nazim Daştan ku dagirkirina Efrînê ya di sala 2018'an de bi qasî 2 mehan şopand, ev tişt got: "Qirkirin di çarçoveya peymanên navneteweyî de hat kirin. Hêzên herêmê jî bûn hevparê vê qirkirinê."

Di 20'ê çileya 2018'an de Tirkiyeyê bi piştgiriyeke navneteweyî li dijî Efrînê êrişeke dagirkeriyê da destpêkirin û bi komên xwe yên paramîlîter re di 18'ê adara heman salê de Efrînê dagir kir. Piştre Tirkiyeyê komên xwe yên paramîlîter li navenda bajar û mavçeyên wê bi cih kir. Ji vê salê ve li Efrînê tacîz, destdirêjî, xesp, dizî, qaçaxiya mirovan, qirkirina dîrok û xwezayê pêk tê. Her wiha bi van êrişên dijî mirovahiyê re li Efrînê demografî jî tê guhertin. Bajarê ku navenda demokrasî, zanîst û perwerdeyê bû niha bûye navenda sûcê qrîmînal û ev yek ji aliyê Neteweyên Yekbûyî (NY) ve tê qeydkirin.  
 
 
Li gorî daneyên Rêxistina Mafê Mirovan a Efrînê ku di 31'ê kanûna 2021'an de aşkera kiriye, ji 18'ê adara 2018'an heta niha 300 hezar sivîl ji Efrînê hatine koçberkirin û ji herêmên cuda 400 hezar kes li Efrînê hatine bicihkirin. Gelheya kurdan ji sedî 25 hat kêmkirin. Di nav 4 salan de 8 hezar û 63 kes hatine revandin, 84 jin hatine kuştin, destdirejî li 70 jinan hat kirin. Li gorî bîlançoye ji 655 welatiyan zêdetir hatine kuştin û 303 zarok û 213 jin jî di nav de 696 kes hatine birîndarkirin.  333 hezar û 900 darên zeytûnan hatine bir3in. 60 cihên dîrokî hatin rûxandin.
 
KARIBÛN DI DU MEHAN DE DAGIR BIKIN
 
Rojnameger Nazim Daştan ku ji roja êrişa dagirkirina Efrînê dest pê kir û heta dawiyê şerê li Efrînê şopand, ji ajansa me re axivî. Daştan, destpêkê qala pêvajoya beriya êrişên dagirkeriyê kir û da zanîn ku ji ber modela wê ya bêhempa ji deverên cuda yên Sûriyeyê bi hezaran kesî berê xwe daye Efrînê û wiha got: "Ji sala 2012'an heta 2018'an rêxistinên mîna DAIŞ, El Nûsra û OSO'yê gelek caran êrişên Efrînê kirin, lê bi ser neketin. Ev hemû êriş jî ji aliye Tirkiyeyê ve dihatin rêxistinkirin. Ji ber ku bi van erişan bi ser neket Tirkiyeyê di 20'ê çileya 2018'an de êrişa dagirkirina Efrînê da destpêkirin. Dema ku êrişan dest pê kir rayedarên tirk gotin ku wê di 24 saetan de Efrînê dagir bikin lê bi berxwedaneke bi qasî 2 mehan re rû bi rû ma. Berxwedanê bi paramîlîterên ku Tirkiye wan xwedî dikir da şikandin."
 
PLANÊN DAGIRKERIYÊ YÊN NAVNETEWEYÎ
 
Daştan, destnîşan kir êrişa dagirkirina Efrînê bi erêkirina hêzên navneteweyî pêk hatiye û têkildarî mijarê ev nirxandin kir: "Bi taybetî jî bi lihevkirina Rûsya û Tirkiyeyê êriş pêk hat. Amerîka û hêzên Ewropayê jî pitre tevlî bûn. Bêyî destûran van ne pêkan bû ku Tirkiye herêmê dagir bike. Dema ku li Efrînê berxwedan nehat şikandin qirkirinê dest pê kir. Ev qirkirin di çarçoveya peymanên navneteweyî de pêk hat. Hêzên li herêmê jî bûn hevparê vê. Ji ber ku berxwedanê hevsengiya Tirkiye û hêzên navneteweyî xera kir hevdîtinê NY'yê pêk hatin. Di meha yekemîn a êrişan de Tirkiye asê ma û ji Rûsya û welatên Ewropayê alîkarî xwest. 2 hefte dem ji Tirkiyeyê re hat veqetandin da ku rê û rêbazên nû bibîne. Ev hemû bi mekanîzmayeke ku NY'yê jî têde cih girt ve pêk hatin. Li Efrînê agirbest çênebû û hemû ji bo Tirkiyeyê dem veqetandin bû."
 
HEMÛ RÊXISTINÊN OLPEREST CIH GIRTIN
 
Di berdewamê de Daştan, bi lêv kir ku zêdetirî 50 rêxistinan di bin navê OSO'yê de êrişî Efrînê kirine û axaftina xwe bi van gotinan bi dawî kir: "Hemû rêxistinên olperest di dagirkeriyê de cih girtin. Di van rêxistinan de komên ku DAIŞ'ê wan bi rê ve biribû jî hebûn. Ev komê yên herî balkêş bûn. Muslîm Şîşanî ku xizmê Omer Şîşanî yê DAIŞ'î ku di êrişên ser Kobanê de cih girtibû jî hebû. Şîşanî bi hemû komên di dagirkirina Efrînê de cih girt. Rêxistinên mîna El Nûsra, Cephet Şamiye, Tûgaya Hamza,  Tûgaya Mûrat, Tûgaya Fatih Sûltan Mehmet ku berê di bin sîwana DAIŞ'ê de bûn jî hebûn. Tirkiye hem di bejahiyê de hem jî di hewa de piştgiriya van rexistinan dikir. Bi vî awayî komkujî pêk hat. Hê jî êriş li Efrînê pêk tên û aqûbeta bi hezaran mirovan nayê zanîn. Her roj bi hezaran dar^ne zeytûnan tên birîn. Li bajar mirov nikare qala mafê mirovan bike. Sûcê şer tê kirin û divê Tirkiye li dadgehên navneteweyî bê darizandin."
 
MA / Emrûllah Acar
 

Sernavên din

09:16 Di roja girtina Ocalan de dev ji cerdevaniyê berda: Min sond xwar ku êdî xiyanetê nekim
09:06 Dr. Tûran: Biryarên ATK’ê û nirxên bijîşktiyê ji hev nagirin
09:04 Bersiva daxwaza ji bo edaletê: 11 lêpirsîn, 4 doz
09:02 Tûncel: Bêbextî li projeya Mele Mistefa tê kirin
09:00 ROJEVA 20'Ê GULANA 2022'YAN
19/05/2022
21:23 Efrîniyan bi meşeke girseyî tecrîda li Îmraliyê şermezar kir
20:22 Li Amed û Îzmîrê du jin hatin qetilkirin
19:34 'Şehîdên meha Gulanê' hatin bibîranîn
18:25 Dr. Xeyas Neyîse: Tirkiye gefê li têkoşîna hevpar a çareseriyê ya gelê kurd-ereb dixwe
17:40 Qedexeya li Cûdiyê 8 roj in didome
16:54 Li Stenbolê 10 kes bi daxwaza girtinê sewqî dadgehê hatin kirin
16:29 Karakoç û Ocak ku di bin çavan da hatibûn windakirin hatin bibîranîn
16:13 Li Efrînê 12 leşker û çete hatin kuştin
15:55 Malbatên girtiyan: Bila cîhan bibihîze ku li Tirkiyeyê edalet nîne
15:44 ÎHD’a Edeneyê rapora girtîgehan eşkere kir
15:41 Polisan 12 HDP'î binçav kirin
15:29 Li Heftanînê şer: Cerdevanekî jiyana xwe ji dest da
15:22 Meclisa Berxwedanan piştgirî da malbata Şenyaşar
14:58 Cenazeyê jinekê nêzî qereqolê hat dîtin
14:08 Îtalî li dijî şerê li Ûkrayna û Herêma Kurdistanê dest bi grevê dikin
13:31 Hevkariya AKP-PDKê karê 'bazirganên rojane' jî bi dawî kir
12:52 Tê payîn binçavkiriyên li Stenbolê bibin edliyeyê
12:39 Qeyûmê DBB’ê qada civakî ji rantê re vekir û qada hêşiniyê dewrî leşkeriyê kir
12:17 Polîsê ku derbarê wî de biryara dûrxistinê hatibû dayîn jinek kuşt
11:44 Karkerê ku li kana keviran jiyana xwe ji dest da hat veşartin
11:29 Malbata Şenyaşar: Kesên sûcê mirovahiyê kirine xwe bi desthilatê vedişêrin
10:34 Li Kurdistanê kulîlk bi reng û xemla welat vebûn
10:10 Qeyûm avahiya şaredariyê da ber firotinê
09:48 ‘Em ê heya dawiyê li ber xwe bidin’
09:47 Dayika ku du zarokên xwe winda kirî: Divê Tirkiye xwe ji xaka Kurdistanê vekişîne
09:39 Dayikên zarokên wan jiyana xwe ji dest dane: Em wan ji Roboskî û Cizîrê nas dikin
09:32 Erdogan Emîr li Amedê konser li dar xist
09:16 Parêzer Ezer: Biryara Şûraya Dewletê destkeftiyeke têkoşîna jinê ye
09:15 Rêxistinên Ciwanan: Dê ev êriş jî bi ser nekevin
09:13 ‘Me gelek ciwan ji tiryakê xelas kirin'
09:13 Xwendekar ji ber bihabûna bilêtan nikarin biçin cem malbatên xwe
09:00 ROJEVA 19'Ê GULANA 2022'YAN
18/05/2022
23:39 Hinek Henek bi 5 skecên ji hev xweştir derket pêşberî temaşevanan
22:54 Çalakiya KHK'iyan di hefteya 212'an de ye
20:43 Polîsan avêt ser mala dayika Egît Îpek
20:28 'Meseleya kurdî bi operasyonan çareser nabe'
20:14 Li Geverê 3 kes hatin berdan
16:48 Xizmên girtiyan: Bila ev zilm bi dawî be
16:25 Iraq, ji bo ku Tirkiye ji axa wan derkeve li NY’yê gilî kir
16:21 Cenazeyê 3 leşkeran anîn Geverê
15:58 Şehîdên Meha Gulanê li Amedê hatin bibîranîn
15:54 Sal û 6 meh ceza li rojnameger Çapan birîn
15:47 Dayikên Aştiyê beraet bûn
15:31 DBP, HDP, TJA û Hewldana 78'an çûn serdana Malbata Şenyaşar
15:30 Projeya HES'ê ya ser çemê Sortkîn hat betalkirin
14:55 Bertek nîşanî gefa li Çobanoglu yê ÎHD’î hatiye xwarin dan
14:32 ‘Hovîtî û îşkenceya 12’ê Îlonê bi AKP’ê berdewam dike’
14:16 Malbatên girtiyan li pêş ATK’ê ne: Em di daxwazên xwe de bi israr in
14:13 Xizmên girtiyan pêşniyara dadger a HAGB'ê red kir
13:52 Polîsê ku Cîhan Can kuştibû ji sedî sed bi qisûr hat dîtin
13:39 Alî Çîçek li ser gora xwe hate bibîranîn
13:39 Çar Şoreşgerên Kurd hatin bibîranîn
13:25 Nobeta Edaletê ya malbata Şenyaşar di roja 436'emîn de didome
12:45 AYM’ê mafê jiyanê neparast!
12:33 Ev du sal in dîmenên ‘îşkenceya Xelfetiyê’ tên lêkolînkirin!
12:32 Walitiya Mûşê 13 herêm qedexe kirin
12:24 Şaredarê ku got, 'ez dewlet im' deriya mala welatiyekê mor kir
12:13 Îbrahîm Barkin hewl daye ku hevjîna xwe ya dest ji hev berdane qetil bike
11:08 Xwişka Ferhan Yilmaz: Kesên birayê min qetilkirin hêj jî li ser peywîrê ne
11:02 Emrê xwe bi têkoşîna li dijî dewleta ku navê wê lê hatibû kirin derbas kir
10:58 Bayindir: Em êrişan dikarin bi yekrêziyê têk bibin
10:54 Li çiyayê Agirî operasyon dest pê kir
10:34 Polisan ji ber kesên lê digeriyan nedîtin xwediyê malê binçav kirin
10:19 Necar ji ber krîza aborî yek bi yek dikanên xwe digirin
10:04 Pêşmergê 26 salan: Bila nebe sedemê hilweşandina bingeha me daniye
09:52 Dayikên cizîrî: Erdogan çi bi serê me anî be dê wê bi serê Barzanî jî bîne
09:24 Kê îtirafkarê Doza Kobanê 'qaneh' kiriye?
09:09 Hatîmogûllari: Tirkiye dixwaze 'kemereke erebî' ya di bin kontrola xwe de çêbike
09:08 ‘Gelê kurd gere tu carî Hakî Karer ji bîr neke'
09:06 Semra Kûytûl: Îstixbarat sîxûrtiyê li endamên me ferz dike
09:06 Rûxandina li Ben û Senê tomar kirin: Wêne polîtîk e
09:00 ROJEVA 18'Ê GULANA 2022'YAN
17/05/2022
22:10 Li Bedlîsê konsera bi kurdî hat betalkirin
19:43 Greva birçîbûnê ya li Girtîgeha Islahiyeyê bi dawî bû
19:29 Ji bo Sakîne Kulter û Remziye Apaydin daxuyanî
18:59 EMEP dê atolyeya zimanê kurdî li dar bixe
16:49 Îpek û Kilavûz hatin berdan
16:48 Qedexeya konsera Aynûr Dogan bi 'Dar Hêjîrokê" şermezar kir
16:48 'Girtiyên nexweş terkî mirinê kirin’
16:31 Jinan bertek nîşanî qetilkirina Kultur dan: Em ê hesabê ji wan bipirsin
16:06 Ji ber ku ji Soylû re got: 'Tu yê jî bêyî darizandin' hat binçavkirin
15:50 Nobeta Edaletê: Bihêlin ku zarokên xwe em tedawî bikin
15:38 Komîsyona Windayan a ÎHD’ê banga hevrûbûnê li dewletê kir
15:24 Siyasetmedarek li Semsûrê hate girtin
14:31 Li herêma Egeyê hezar û 447 binpêkirin hatine kirin
14:29 Ava gundê Misûrî yê Dêrikê 7 rojan hatiye birîn
14:19 Li Geverê du bira hatin binçavkirin
14:04 Bûldan: Wê zilma we negihîje tu encamê
13:38 Li Şirnexê 3 kes hatin girtin
13:38 Dozger xwest rojnamevan Yalçin bê cezakirin
13:30 Ciwan li zozanan kevneşopiya xwe didomînin
13:27 Tayîp Temel: Em bi xwe bawerin û em ê bi ser kevin - HATE NÛKIRIN
13:16 Li Silopiyayê zarokek bi awayekî biguman jiyana xwe ji dest da
13:15 Doza Hevşaredara Farqînê hat taloqkirin
13:09 Li Îzmîrê jinekê bi awayekî biguman jiyana xwe ji dest da