Pirtûka Nivîskar Adil Qazî ya bi navê ‘Çend Kêlî ji Zindanê’ piştî 14 salan derket

img

AMED - Pirtûka Nivîskar Adil Qazî ya bi navê, “Çend Kêlî ji Zindanê” piştî 14 salan ji weşanxanêya JJ’yê derket. Nivîskar Qazî ku bîranînên xwe yên 15 salên di girtîgehê de wekî pirtûk kom kiribûn, ji ber derfetan karî piştî 14 salan weke pirtûk çap bike.

Polîtîkayên dewletê yên bişaftine li ser ziman, çand û hûnera kurdan bi salan e benavber didome. Ji ber polîtikayên dewletê gelek nivîskar, siyasetmedar û kurdên ku li hemberî polîtikayên dewletê derketine di girtîgehan de ne. Nivîskar û Mamostayê zimanê kurdî Adil Qazî jî yek ji wan e. Nivîskar Adil Qazî di sala 1993’an de ji ber xebatên xwe yên siyasî li Swedê tê girtin û li wir radestî Tirkiyeyê tê kirin. Qazî 15 salan di girtîgehê de ragirtî dimîne û di sala 2008’an de jî tê berdan. Qazî, girtîgehê wekî cihekî akademî penase dike û dibêje, ‘Min di nav çar diwaran de xwe nas kir.’ Qazî, di girtîgehê de fêrî nivisîne dibe û bîranînên xwe yên girtîgehê wekî roj nivîsk di pirtûkekê de kom dike, lê ji ber derfetan nikare çap bike. Pirtûka Qazî ya bi navê ‘Çend Kêlî ji Zindanê’ piştî 14 salan ji weşanxaneya JJ’yê derket. 
Nivîskar Qazî di heman demê de jî redekteya pirtûken ku ji girtîgehe derdikevin dike. Em li ser pirtûka wî û wêjeya girtîgehê bi nivîskar Qazî re axivîn.
 
‘NIVISÎN XEYALÊN NÎVCOMAYÎ RADIKE LI SER PÊYAN’
 
Nivîskar Adil Qazî, anî ziman ku di girtîgehe de ferî nivîskariyê û nivîsîna kurdî dibe û bîranînên xwe yên girtîgehê wekî rojnivîsk di pirtuka bi navê ‘Çend Kêlî ji Zindanê’ de kom dike. Qazî, bi lêv kir ku di girtîgehê de nivisîn xeyalên ku nîvcomayî radike li ser pêyan û wiha qala pirtûka xwe kir: “Di 21 Adara 2000’an roja Newrozê de min dest bi nivisîne kir. Jiyana me ya girtîgehe, tiştên ku min jiyane, hevalên girtîgehê û hêstên xwe wekî rojnivîsk min nivisî. Pirtûk beriya 2 rojan ji weşanxanêya JJ’yê hat weşandin. Armanca min ew bû ku tiştên ku me di girtîgehe de jiyane wekî belge ji pêşerojê re bimînin. Bi ve armancê bîranînên xwe yên girtîgehê yên 15 salan min wek rojnivîsk di pirtûkekê de kom kirin.”
 
‘DI GIRTÎGEHE DE NIVISÎN TEKOŞÎNEK PÎROZE’ 
 
Qazî, diyar kir ku mirov ne tenê li derve di nav çar diwaran de jî ji nivisîne îlham digire û li ser nivîskariya girtîgehe ev tişt anin ziman: “Hevî û xeyalên mirov, dema asoya mirov fireh kir mirov dikarê xwe ji nav çar dîwaran derxe. Çar dîwar jî peyamên pir heja dide, yanî êrişên dijmin jî tena serê xwe pêyamek bû. Yanî ji bo îlhame ne hewceye tu li ber çiyayekî an jî li ber çemekî bî di nav tengasiya çar dîwaran de jî îlham heye ji bo nivisînê. Di girtîgehe de pir tişt hene ku hêjayê nivisînêne, nivisîn ne tenê bîranînên girtîgehê ne, doza gelekî, felsefeya û dîroka wî gelî ye. Li her aliyê civakê tu hişê xwe kom dikî û wekî plansaziyek dinivîsî. Di girtîgehê de nivisîn jî têkoşînêk pir hêja û pîrozê.” 
 
WÊJEYA GIRTÎGEHE
 
Di berdewama axaftina xwe de Qazî destnîşan kir ku pirtûkên ku ji girtîgehê derdikevin bi zor û zehmet tên redekte kirin û weşandin, ji ber we jî wî piştî ji girtîgehê derdikeve dest bi redekteya pirtûkên ku ji girtîgehan derdikevin dike. Qazî derbarê redaksiyona pirtûkên ku ji girtîgehê derketine de jî ev agahî da: “Ji bo ku berhemên wan bigihînin gel redekteyê  dikim. Ji lenûskê derbasî kompîturê dikim û dişinîm wêşanxaneyê. Hêta niha jî, gelek pirtûkên ku ji girtîgehe derketine me redekte kirin. Mînak di du salên dawi de pirtûka Mehmet Yoldaş a bi navê ‘Hoşça Kal Dersim’ ku bîranîn xwe yên gerîlatiyê wekî helbest nivisî bû, me di weşenxaneya JJ’yê de çap kir. Pirtûkeke din jî ya wî ya helbestê heye hatiye redekte kirin niha li benda çapkirinê ye. Herî dawî jî pirtûka bi navê ‘Heqîqeta Sterkan’ ku Mahîr Tekîn( Rênas) ê di Girtîgeha Tîpa F a Tekirdagê ragirtiye nivîsandiye jî ji weşanxanêya JJ’yê hate weşandin. Ew pirtûk li ser bîranînên 9 gerîlayên ku li Çewligê ji bo nekevin destê dijmin bombe bi xwe ve teqandibûn hatiye nivisîn. Ew jî nû hat weşandin.”
 
‘ZIMAN NEMIR E, DIVÊ NEMIRE’
 
Qazî, di dawiya axaftina xwe de bal kişand ser rewşa wêjeya kurdî û ji bo xwedî derketina ziman û wêjeya kurdî ev bang li gel kir: “Xwendina pirtûkan pir kêm e. Her ku diçe jî kêmtir dibe. Sedem jî polîtikayên dewletê yên bişaftina li ser ziman û çanda kurdî ne. Derfetên xwendin û hîn bûna kurdî pir kêmin. Ev ne tenê pirsgireka gel e. Divê mirovên hişyar, zana xwe bigihînin gel û di nav gel de bin. Heke tu nekevî nav gel, gel dê çi bike. Yanî ez xwe jî deyndar dibînim divê em xwe bigihînin gel ku, gel jî xwedî li me derkeve. Lê divê gel jî li ber xwe bide. Em di rojên pir zor û dijwar de derbas bûne, divê em ji wan rojan hêz bigrin û li ber xwe bidin. Heke em nikarin tiştekî bikin jî divê em zimanê xwe biparezin. Bi zimanê xwe bigirîn, şa bibin, bixwînin, biaxivin û bertekên xwe jî bi zimanê xwe bidin. Berî her tiştî divê em ji zimanê xwe hez bikin. Ziman nemire divê nemire.” 
 
MA / Mahmût Altintaş
 

Sernavên din

17:22 Li Girtîgeha Bunyanê 35 girtî bi koronayê ketin
17:22 Ji bo piştevaniyê serdana çalakiya nobeta GOÇÎZDER’ê kirin
16:50 DBP’ê, HDP’ê û TJA’yê ‘li dijî şer û mêtingeriyê’ civîna gel lidarxist
15:55 57 girtiyên edlî yên av xwestin hatin sewqkirin
15:50 Rapora Girtîgeha Îskenderûnê: Mafê tedawiyê yê girtiyan tê astengkirin
15:34 Malbatên girtiyan li dijî tundiya polîsan serî li ÎHD’ê dan
15:06 Jinan qeyûman şiband ‘waliyên mêtingehiyê’
15:02 Ji 7 jinên HDP’î re doz vekirin: Guhdarkirina muzîka kurdî sûc e - HATE NÛKIRIN
14:16 Ji bo rawestandina qirkirina daran 180 serlêdan hatin kirin
13:42 ‘Qanûnên xwe bisepînin’
13:36 Mûtlû: Qeyûm êrişeke bîrdozî ya li dijî têkoşîna jinan e
13:25 Cenazeyê zarokê ku di bendava 'ewlehiyê' de winda bûbû hat dîtin
12:49 Dermanên Ûlûg a li Girtîgeha Şakranê tê ragirtin nadinê!
12:33 Panela li dijî qeyûman têkoşîna hevpar: Divê destkeftiyên jinan bên parastin
12:24 TMMOB bi malbata Şenyaşar re di nobetê de ye
11:24 Ji bo cenazeyên di depoya nexweşxaneyê de tên sekinanin bang li saziyên maf hate kirin
10:31 Li Mêrdînê 20 kesên hatibûn binçavkirin hatin berdan
10:25 Kûlû: Desthilata AKP’ê û MHP’ê berdewama hişmendiya Abdûlhamît e
10:13 Berdevkê Ragihandina HSD'ê Şamî: Tirkiye dê penaberan bi darê zorê bişîne
09:55 25 pêşniyazpirsên têkildarî talankirina daran bêbersiv hatin hiştin
09:03 Bîlmez: Li dijî tecrîdê pêdivî bi çalakiyên demokratîk heye
09:02 Kesên bi dayika Emîne re nobed girtin: Em aliyên vê dozê ne
09:01 Gava kiryar dewlet be, kamera xerabe ne!
09:00 ROJEVA 17'Ê TEBAXA 2022'YAN
16/08/2022
19:09 Li Hezexê jinan pêkanînên qeyûman nîqaş kir
17:04 Giliyê Ozdag hat kirin ku heqaret li Şêx Seîd kiribû
17:01 Li gorî dozger parvekirina nûçeyan a rojnamevan Yûrtsever ‘sûc’e
16:56 Li Denîzlî û Îzmîrê Nobeta Edaletê: Girtiyên nexweş berdin
16:42 Perînçek û Sancak diçin Sûriyeyê
16:18 Ji 22 binçavkiriyan 19 jê hatin berdan
16:18 Tevgera Sadr xwepêşandan bo demekî nediyar taloq kir
16:03 Aysel Tûglûk bi koronayê ket
16:02 Li Keçîorenê êrişî avahiya HDP’ê kirin
15:59 Beştaş: Mirinên li girtîgehan cînayet in
15:07 TJA ji bo jinên Efxanistanê daxuyanî da
14:46 HDP’ê salvegera tayînkirina qeyûman protesto kir
14:18 Candemîr ji hêla bi hezaran kesan ve hate veşartin
13:58 Sancar li Hacibektaş bang kir: Çareserî, hemwelatîbûna wekhev e
13:53 Rêveberiya Xweser a Herêma Firatê: Hêzên garantor ji êrişan berpirsiyar in
13:44 Parêzeran ji bo hevdîtina bi Ocalan re serlêdana kirin
13:07 Li Wanê nexweşiya tebeqê: Bazara sewalan hate girtin
12:32 Baroya Rihayê bi malbata Şenyaşar re nobetê digire
12:31 Ji YNK’ê daxuyaniya hilbijartinek pêşwext
12:30 Li Amedê 40 kes hatin berdan
12:18 Yildirim gelek îşkence dîtin û gav bi gav terkî mirinê hat kirin
12:08 Tirkiye êrişî Kobanê dike: Zarokek hat qetilkirin
12:03 Ji Baroya Şirnexê banga ji bo qirkirina daran: Biçin serî li walîtiyê bidin
11:44 Bang li Wezîrê Dadê û partiyên siyasî kirin: Ji girtîgehan cenaze derdikevin
10:48 Talan li Şirnexê didome: Hafriyatên madenan çeman qirêjî dikin
10:31 Tirkiye êrişî Kobanê û gelek deverên Rojava dike
10:12 Cerdevanê ji cînayeta Ozkan firarî hate girtin lê dadgehê berda
09:49 Hejmara girtiyên ketin greva birçîbûnê derket 20’an
09:36 Li Dirbêsiyê şer qewimî
09:09 Egîtîm Sen a Wanê têkildarî qedexeyên walîtiyê serî li dadgehê da
09:08 Lêçûnan cotkariya bacanan têk bir
09:07 Di 8 mehan de 43 girtiyan jiyana xwe ji dest da
09:04 Xetereya jiyana Ûlûg ê di encama teqîna alavekî leşkerî de birîndar bûbû didome
09:03 Parêzerên H.E. giliyê berpirsyaran kirin
09:02 Ji bo niştecihên wir qedexe ye lê ji bo birîna daran serbest e!
09:00 ROJEVA 16'Ê TEBAXA 2022'YAN
07:42 Midûra karên nivîsan a ajansa me hat berdan
15/08/2022
22:38 Midûra Karê Nivîsan a ajansa me Yûrtsever hate binçavkirin
21:56 Hevserokê HDP’î Ozek hate girtin
20:08 Wêneyê Leyla Guven ê nû hate parvekirin
18:35 Dayikên Aştiyê û HDP’ê serdana malbata Şenyaşar kirin
17:31 Li Şemzînanê leşkerekî jiyana xwe ji dest da 3 jî birîndar bûn
17:02 40 ciwan li ser 3 îxbarên bêbingeh hatine binçavkirin!
16:41 Yildirim ku li girtîgehê wefat kiribû li Dêrsimê hate definkirin
16:33 DAD’ê li Xinûsê aşûre belav kir
15:35 Karkeran bertek nîşanî qeyûm dan: Heqdestên me zêde bikin
15:30 5 hezar gurzên gîha û 20 tonên kayê şewitîn
15:14 HDP’ê pêşnûme da Meclisê: Bila sûcên SMO’yê bên lêkolînkirin
14:15 Binçavkirina endam û rêveberên HDP’ê hate protestokirin
13:51 Rapora girtîgehên Derya Reş: Mafên herî bingehîn jî hatine astengkirin
13:04 Zaroka ku li bendavê xwe li avê dida xeniqî
13:00 Komeleya Şêx Seîd dê giliyê Umît Ozdag bike
12:16 Siyasetmedarê kurd Candemîr li girtîgehê jiyana xwe ji dest da
12:06 Platforma Ked û Demokrasiyê îro bi malbata Şenyaşar re nobetê digire
11:45 Li Bedlîsê alavekî leşkeriyê teqiya: Ciwanek bi giranî birîndar bû
11:30 Berxwedana dayik û kurê wê didome: Em bibin dengê girtiyan
11:26 Girtîgehê heqê ceyranê ji rojnamegerên girtî xwest
09:20 Ocalan: Sûriye dê çarenûsa AKP’ê diyar bike
09:03 Hejmara 5’an a Kovarê Destarê derçû
09:02 Temûr: Îdianame nîne, dosya di erebeya marketê de tên gerandin
09:02 Ji Aryen Komê projeya ‘Konserên Tamarayê’
09:00 ROJEVA 15'Ê TEBAXA 2022'YAN
14/08/2022
23:58 Destûr nedan ku Babayîgît ê di bin çavan de bi parêzerê xwe re hevdîtinê bike
21:03 Mîhrîcana Şano û Zarokan bi eleqeyeke mezin didome
20:56 Li Amed û Tekîrdagê tundiya zilaman
20:42 Kesên di bîranîna Alankûş de hatibûn binçavkirin hatin berdan
20:27 Di şahiyên gel de banga şikandina tecrîdê hate kirin
17:09 Qeymeqamê ku bi wesayîta fermî li zarokekê dabû weke Muşawirê Hiqûqê hate tayînkirin
16:51 Li Misrê di şewata li dêrê de 40 kesan jiyana xwe ji dest dan
16:33 Cerdevanê di şer de birîndar bûyî mir
15:51 Li Mêrdînê bang kirin: Bila girtiyên nexweş bên berdan
15:18 Aydenîz: Hemû cîhan deyndarê Rojava ye
15:15 Endamên NÇM’ê çûn serdana malbata Nûdem Durak
13:53 HSD: Sîxûrekî MÎT’ê hate kuştin û 2 jî hatin girtin
13:43 Li Mêrdînê 3 cenaze di morgê de tên sekinandin
13:42 Kizil ê ku digot ‘li pişt min dewlet heye’ û gefa kuştinê li Îpek dixwar hate girtin