Şaxa ÎHD’a Dêrsimê: Binpêkirinên li bajar gefê li mafê jiyanê dixwin

img

DÊRSIM- Hevserokê Şaxa ÎHD’a Dêrsimê Ozgur Ateş binpêkirinên di nava 6 mehan de li bajar hatine kirin vegot û anî ziman ku ev binpêkirin gefê li mafên xweîfadekirin, xwebirêxistinkirin, azadiya geriyanê û mafê jiyanê dixwin. 

 
Şaxa Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) a Dêrsimê rapora xwe ya têkildarî 6 mehên ewil ên sala 2025’an aşkera kir. Daxuyanî, li avahiya şaxê hate dayin. Hevserokê Şaxê Ozgur Ateş da zanîn ku ji mafê jiyanê heta mafên xweîfadekirin û xwebirêxistinkirinê, ji mafê bijartin-hilbijartinê heta yên xebat, hawirdor û ekolojiyê gelek binpêkirinên mafan hatine belgekirin. 
 
Ateş, da zanîn ku di 6 mehên ewil ên salê de mafên sereke û azadiya welatiyan ji gelek aliyan ve hatine binpêkirin û got: “Protestoyên demokratîk û daxuyanî hatine astengkirin, der heqê parastvanên mafan, bijartî û hunermendan de lêpirsîn hatine vekirin. Azadiya xweîfadekirinê ya gel hem li kolanan hem jî li ser qada medyaya dijîtal hatiye astengkirin; bi taybet jî jin, ciwan û aktîvîstên hawirdorê bûne hedefa van zextan. Zexta venêrîna domdar ku salên demdirêj e li bajar sîstematîk bûne, bandorê li her qada jiyanê dike. Kontrolên rêyan, sepanên GBT’ê yên keyfî, lêkolînên li ser medyaya dijîtal; weke amûreke tirsandina welatiyan, gefxwarineke li ser ewlehiya şexsan û binpêkirina jiyana taybet tê bikaranîn. Ev sepan ne tenê li ser ewlehiyê, di heman demê de li ser îfadeya polîtîk, xwebirêxistinkirin, azadiya geriyanê û mafê jiyanê jî gefeke mezin e.” 
 
'LÊGERÎNA MAF TÊ KRÎMÎNALÎZEKIRIN’ 
 
Bi domdarî Ateş anî ziman ku bi qeyûman re îradeya gel tune hatiye hesibandin, zirar gihiştiye rêvebirina demokratîk, gelek xebatkarên şaredariyê ji kar hatine derxistin û gef li mafê jiyan û debarê yê kesên di rêveberiyên herêmî de kedê didin hatiye xwarin. 
 
Ateş, destnîşan nkir ku bipêkirinên di qada hawirdor û ekolojiyê de jî gefê li qadên jiyanê dixwin û wiha pê de çû: “Li gelek navçeyên Dêrsimê projeyên madenan hatine rûxsetkirin, deverên pîroz, ekosîstemên daristanan, qadên çandiniyê û li ser çavkaniyên avê texrîbatên jêneveger hatine kirin. Ev sûcên li dijî xwezayê tên kirin, xespkirina mafê jiyanê, mafên çandî û mafên nifşên pêşerojê ne. Krîmînalîzekirina welatiyên li dijî vê hilweşîna ekolojîk derdikevin, astengkirina têkoşîna lêgerîna maf e.” 
 
BINPÊKIRIN 
 
Di raporê de sepana kontrolkirina nasnameyan a di têketin û derketina bajar de, zexta sîxûrtiyê ya li xwendekaran tê ferzkirin, tundiya li dijî jin û zarokan, pirsgirêka cihê mayinê ya xwendekaran, zextên siyasî, zexta darazê, mudaxileya li dijî mafê xweîfadekirinê, binçavkirin, astengkirina mafê civîn û xwepêşandanan, derxistina kar a piştî tayînkirina qeyûman, texrîbatên ekolojîk û projeyên madenan  weke binpêkirinê li bajar hatin rêzkirin. 
 
DAXWAZ  
 
Daxwaz jî wiha hatin rêzkirin: “Hewceye zextên li ser azadiya xwedîafedkirinê û xwebirêxistinkirinê bên bidawîkirin. Divê rêzê ji bo mafê bijartin-hilbijartinê bigirin û mudaxileya li dijî îradeya gel bê bidawîkirin. Karkerên ji şaredariyê hatine derxistin divê li karê xwe vegerin û mafê xebatê bê misogerkirin. Hewceye projeyên rê li ber hilweşîna ekolojîk vedikin bên betalkirin û xweza û cihên pîroz bên parastin. Tundiya li dijî ajalan û zimanê nefretê divê bê sekiandin û mafên ajalan di destûra bingehîn de bên misogerkirin. Mafên mirovan; bingeha aştî, azadî û wekheviyê ne. Dema ev stûn rûxiyan, ne tenê kes lê zirar digihije tevahiya civakê. Bi vê boneyê, em bang li her kesî dikin ku ji bo parastina mafên xwe berpirsyartiyê li xwe bigirin û piştevaniyê mezin bikin.” 
 

Sernavên din

15:51 Nasnameya jina ku di Gola Wanê de hat dîtin diyar bû
15:42 Ji bo girtiyên nexweş Tenzîle Acar û Emîn Aladag daxwaza berdanê
15:33 Li daristanên Westanê şewat derket
15:24 Bafil Talebanî bû serokê Hevpeymaniya Sosyal Demokrat a Welatên Erebî
15:07 Piştî 30 salan li Amedê hate pêşwazîkirin
14:02 Li Kerboranê agir bi daristanê ket
13:47 Di civîna nivîskarên Kurd de peyama ‘yekitiyê’ hate dayîn
13:23 Dayikên Şemiyê: Aştî bi ronîkirina paşerojê pêkan e
13:22 Bi girtiyan korîdorên girtîgehê didin paqijkirin
13:17 Bernameya 1'ê Îlonê ya Stenbolê diyar bû
12:46 Jinên ku beşdarî Kursiya Aştiyê bûn: Em ê piştgriyeke mezin bidin pêvajoyê
12:45 Di operasyona li dijî DAIŞ’ê de 39 çete hatin girtin
12:43 Piştî hat berdan bi 7 mehan jiyana xwe ji dest da
12:38 Banga meşa 1'ê Îlonê ya Amedê
11:53 Endamê Komîsyonê Ekmen: Demokrasî û edaletê baweriya bi pêvajoyê xurt bike
11:38 Li Rihayê mirineke biguman
11:07 Li Behra Reş gund bi gund civînên pêvajoyê: Fikar û pêşniyar bi Ocalan re hate parvekirin
10:07 Banga ji bo 1'ê Îlonê: Em bi ruhê Newrozê pêşwazî bikin
09:44 Şaredariya Erdîşê tevî deynan jî xizmeta ji bo gel paşguh nake
09:39 Birca dîrokî ji gel re girtî ye
09:26 Parêzer Akin: Tecrîd didome, bendewariya gel gavên berbiçav e
09:12 ‘Berdana girtiyên nexweş gava herî berbiçav a ji bo aştiyê ye'
09:03 Ji ESP'ê xebata civakîkirina pêvajoyê
09:00 ROJEVA 30'YÊ TEBAXA 2025'AN
08:51 Li Hesekê li dijî DAIŞ’ê operasyon
08:36 Li Rihayê navçe bi navçe xebatên ji bo 1’ê Îlonê didomin
29/08/2025
21:01 Çalakiyên 1'ê Îlonê: Divê bingeha qanûnî ya pêvajoyê bê çêkirin
20:59 Li Şirnexê ferzkirina sîxurtiyê ya li xwendekaran hat protestokirin
16:26 Li Silêmaniyê helîkopterek kete xwarê
16:25 Heşîşa leşkeran şewitandî rê li ber şewatê vekir
16:24 Jinan bertek nîşanî xutbeyên Diyanetê dan: Em dev ji mafên xwe bernadin
16:05 Şîna Berat Nazlican bi girseyî hate ziyaretkirin
15:23 Şandeya DBP’ê û DEM Partiyê gora Celal Talabanî ziyaret kirin
14:53 Dogrudemîr piştî 30 salan hate berdan: Em ê ji banga Ocalan re bibin bersiv
14:36 SOHR: Li Siwêdayê hejmara miriyan gihîşt 2 hezaran
14:12 NY: Di 8 mehan de li Îranê 841 kes hatin darvekirin
14:05 Endamên komîsyonê yên DEM Partiyê: Pêşniyarên tên kirin ji bo me biqîmet in
13:59 Sekreterê Giştî yê NY’ê ji bo Xezeyê Îsraîl hişyar kir
13:50 Îsraîlê ‘agirbesta’ li Xezeyê bi dawî kir
13:38 Sergardiyanê Girtîgeha Dumluyê êrişî girtiyan kir
12:50 DBP’ê têkildarî êrişa li Nîgdeyê daxuyanî da
12:32 ‘Konferansa Hevpeymaniya Sosyal Demokrat’ di roja 3’yan de didome
12:20 Di êrişa li dijî karkerê Kurd de şaredarê MHP’î xwest mudaxileyê girtenameyê bike
11:49 Bernameya 1’ê Îlonê ya bajarên Kurdistan û Tirkiyeyê
10:34 Banga 1’ê Îlonê: Ji bo daxwaza demokrasiyê em li Kadikoyê li benda we ne
10:23 Êdî bazar jî gelek biha ye
10:17 Ekîn Yeter Moray: Divê komîsyon guh bide Abdullah Ocalan
10:14 'Neqebûlkirina ziman, neqebûlkirina aştiyê ye'
10:03 Ocalan: Civaka demokratîk, aştî û entegrasyon sê têgehên sereke yên vê pêvajoyê ne
09:50 Bernameya 1’ê Îlonê ya Êlihê diyar bû
09:43 Li Basayê bîra sondajê ya nû tê vekirin: Texrîbat dê zêdetir bibe
09:08 Serokê Giştî yê PSAKD'ê: Ji bo aştiyeke rast divê Ocalan serbest bê berdan
09:07 Ji komîsyonê re ragihandin: Divê hevdîtin bi Abdullah Ocalan re bê kirin
09:03 Belgefîlma bîra berxwedêr: Bîra Sûrê
09:00 ROJEVA 29’Ê TEBAXA 2025’AN
08:45 Nîjadperestan li Nîgdeyê êrişî karkerên Kurd kirin
28/08/2025
17:23 Şandeya Îmraliyê ya DEM Partiyê ji Îmraliyê vegeriya
16:14 SOHR: Hîkûmeta Demkî 95 Durzî qetil kir
16:05 Salih Muslim: Rojava dikare ji bo Rojhilata Navîn bibe projeya aştiyê
15:24 Kesên di Komkujiya Roboskê de hatin qetilkirin hatin bibîranîn
15:11 ‘Êrişkirina goran, bêwijdanî ye’
14:28 Bafil Talabanî: Ji bo cîhaneke demokratîk divê em bi hev re bixebitin
14:23 TJK-E’yê li dijî darvekirinan bang kir
13:48 Dengbêj Eda Mehdo bi stranan xwe ve hate definkirin
13:48 Namzeta berê ya serokkomariya Sûriyeyê dixwaze bi Abdullah Ocalan re hevdîtinê bike
13:44 Arinç: Divê mafê hêviyê teqez bê cibîcîkirin
12:19 Ugur ê hat îdiakirin di bin çavan de 'ji avahî kete xwarê' jiyana xwe ji dest da
12:16 TJA dê li Amedê ‘Kursiya Aştiyê’ deyne
12:08 DFG’ê rojnamegerên di salên 90’î de hatin qetilkirin bi bîr anî
11:24 Îsraîlê li Şamê operasyona bejahî kir
11:17 Rûsyayê êrişî Kîevê kir: 10 kes mirin, 38 kes birîndar bûn
11:11 Serokên Meclisê yên berê tev li civîna komîsyonê bûn
11:07 Di hevdîtina Rêveberiya Xweser û DYA’yê de li ser çi hate axaftin?
10:58 Trump civîna ‘Xezeyê’ li dar xist
10:43 Şahidê nîvsedsalê Aykol: Tişta ku îro li ser maseyê, çîroka ji duh ber bi îro ve hatiye veguhestin e
10:20 Şandeya DEM Partiyê ber bi Îmraliyê ve bi rê ket
10:02 Kursên Kurdî dest pê dikin
09:52 Tehliyeya Ay bi hinceta 'pêvajo şîrove nekir' ji bo 3 mehan hat taloqkirin
09:51 Karsazê AKP’î guh neda biryara darazê: Gund wêran kir
09:41 Sûltan Bozkurt a li komîsyonê lê hat guhdarîkirin: Zimanê me xeta me ya sor e
09:20 Li Amed û Wanê bendewariyên gel ên ji komîsyonê
09:04 Jinên Rihayê bi rêya Yaşameviyê hildiberînin û bihêz dibin
09:02 Di 8 mehan de 3 jin hatin qetilkirin û 23 jî bi guman jiyana xwe ji dest dan
09:00 ROJEVA 28’Ê TEBAXA 2025’AN
27/08/2025
21:08 Cenazeyê Berat Nazlican li Çewligê hat veşartin
21:04 Endamên komîsyonê yên DEM Partiyê: Divê hawirdoreke ewle bê afirandin
19:51 Serokên baroyan: Divê Tirkiye modela xwe pêş bixe
16:39 Cenazeyê Berat Nazlican piştî 6 salan hate dayin
16:34 Serokê TBB’ê Sagkan 4 daxwaza ji komîsyonê kir
15:51 Gelek kes çûn ziyareta şîna Bulut Kîşîn
15:29 Tulay Hatîmogûllari: Divê mercên azad ku Ocalan bikare bixebite bên avakirin
14:53 Şandeya DBP û DEM Partiyê li Herêma Federe ya Kurdistanê ne
14:39 Ji ÎHD û OHD’ê rapora merasîma îmhakirina çekan û pêşniyarên çareseriyê
14:22 Kurtulmuş: Ji bo komîsyonê dê bingeheke qanûnî were nîqaşkirin
14:18 Li Colemêrgê qeyrana avê: Sedem sepanên qeyûm e
13:37 Meclisa Leşkerî ya Siwêdayê dê tev li ‘Hêza Parêzvanên Niştîmanî’ bibe
13:31 Yekitiya Neteweyî ya Jinên Kurd: Cezayên darvekirinê betal bikin
13:28 Dê IAEA cardin li Îranê çavdêriyê bike
13:26 Konservatuara Aram Tîgran a ku qeyûm girtibû ji nû ve tê vekirin
12:19 Trump dê bi rojeva ‘Xezeyê’ civînê li dar bixe