Gelo rêxistinên civaka sivîl ji bo çareseriya pirsgirêka kurd çi difikirin?

  • rojane
  • 10:24 25 Sibat 2024
  • |
img
AMED - Nûnerên rêxistinên civaka sivîl ên li Amedê ji bo nîqaşkirina çareserkirina pirsgirêka kurd hatin gel hev gotin ku divê hemû derdor berpirsyartiyê li xwe bigirin û pirsgirêk dikare bi rêya guftûgoyê were çareserkirin. 
 
Platforma Parastina Bajar û Piştevaniyê ya Amedê têkildarî çareserkirina pirsgirêka kurd li hotêleke bajar bi nûnerên rêxistinên civaka sivîl re civiya. Di civînê de bandora neçareseriyê ya li ser welêt hate nîqaşkirin. Nûnerên rêxistinên civaka sivîl têkildarî mijarê bi ajansa me re axivîn. 
 
SERNAVÊ EWIL MESELEYA KURD BÛ
 
Serokê Şaxa Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) a Amedê Ercan Yilmaz diyar kir ku parastvanên mafên mirovan û rêxistinên civaka sivîl û pîşeyî bi sala ye dibêjin ku sedema sepanên ne demokratîk, bingeha xwe ji neçaerserkirina pirsgirêka kurd digire. Yilmaz, destnîşan kir ku weke komele ev du sal in hewl didin bala civakê bidin ser vê mijarê û wiha domand: “Lewma me ‘Nobeta Aştiyê’ da destpêkirin. Em hewl didin bibêjin ku aştî pêdiviyeke lezgîn e. Derdorên cuda tev li civînê bûn û jîmnastîka fikrî hate kirin. Meseleya kurd ji meseleyên cuda divê bi lezgînî were çareserkirin. Daxwaza me ya heta niha ya ji hikûmetê ew bû ku vê mijarê bi guftûgoyê çareser bikin. Li gorî me divê îktîdara siyasî îradeya xelkê herêmê raber dike esas bigire û bi lezgînî gavan biavêje.” 
 
MUXATABÊN ÇARESERIYÊ 
 
Di berdewamê de Yilmaz got ku muxatabên çareseriyê, aliyên şerê heyî ne û ev tişt anî ziman: “Li her devera cîhanê di mijara çareseriyê de qaîdeyek heye; ew jî ew e ku aştî di navbera aliyên şer dikin de tê kirin. Di navbera salên 2013-15’an de pêvajoyeke muzakereyan hebû û ji bo çareserkirina pirsgirêka kurd bi rêyên demokratîk, gavek hatibû avêtin. Li ser navê PKK’ê, Rêberê PKK’ê Abdullah Ocalan bi rayedarên dewletê re hevdîtin dikir. Bêguman ji bo pêvajoya bi zelalî pêş bikeve, pêdivî bi aliyên sêyemîn heye. Ev aliyê sêyemîn jî bi ketina dewrê ya înîsiyatîfên sivîl û rûspiyên civakê dibe.” 
 
DIVÊ RÊXISTINÊN CIVAKA SIVÎL JI BO ÇARESERIYÊ ZEXTÊ BIKIN
 
Seroka Komeleya Jinan a Rosayê Suzan Îşbîlen jî pirsgirêka kurd bandorê li tevahiya welêt dike û wiha got: “Ciwanên me jiyana xwe ji dest didin. Sedema esasî ya krîza aborî jî neçareserkirina pirsgirêka kurd û polîtîkayên ewlehiyê ne. Dema civak bertekê nîşan dide jî dibêjin; ‘Ma hûn dizanin bê ka heqê fîşekekî çiqas e?’ Mirovan di navbera du alternatîfan de asê dikin û ev jî israra di neçareserkirinê de ye. Encamên vê israrê her roj bi êşên cuda xwe didin hîskirin. Anîn astekî wisa ku îktîdar astengkirina girtiyên bi nexweşiya penceşêrê ketin weke çareserî dibîne. Di esasê xwe de ev israra di neçareserkirinê de ye. Civak di ferqa vê de ye. Tenê heke rêxistinên civaka sivîl zextê li siyasetê bike dikarin wan bînin ser rêya çareseriyê.” 
 
Îşbîlan, anî ziman ku neçareserî herî zêde bandorê li jinan dike û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Mimkin nîne ku tundiya li her qadê zêde bûyî bandorê li jinê neke. Bêguman heta encamek ji vê meseleyê derdikeve jî em ê bişopînin. Rêyekî zehmet e û dibe ku bedelên wê jî hebin lê dê serkeftina wê ya herî mezin jî bibe ew ku êdî cenaze dê neyên, dê xizan xwe bidarve nekin û xizanî dê rê li ber zêdebûna tundiya li ser jinê veneke. Îdiaya me ya afirandina civakeke wiha heye. Hedefa me ew e ku civakeke ku jin, ciwan û zarok xwe tê de biewle hîs dikin ava bikin.” 
 
‘MUXATAB OCALAN E’
 
Hevserokê Şaxa Komeleya Hiqûqnasên ji bo Azadiyê (OHD) yê Amedê Riza Polat jî bal kişand ser girîngiya civînê û ev nirxandin kir: “Mijara me li ser nîqaş kirî, polîtîkayên bi sala ye li dijî gelê kurd tên meşandin bû. Ziman, çand û hebûna gelê kurd bi sedsala ye di bin tecrîdê de ne. Bi polîtîkayên pişaftin û şer re gelê kurd ji ziman û çanda xwe hat dûrxistin. Di rewşa heyî de dixwazin hebûna wan ji wan bistînin. Gelo em dikarin di çareserkirina pirsgirêka kurd de çi bikin û dikarin dengê xwe çawa bilindtir bikin, em bi vê mebestê civiyan.”  
Bi domdarî Polat bi lêv kir ku divê rêxistinên civaka sivîl xwerexnedayîna xwe bikin û vê pêvajoyê birêve bibin. Polat, wiha pê de çû: “Gelo ji 2015’an ve me li dijî şer û polîtîkayên tunekirinê çi kir? Divê em li ser pirsgirêkê nîqaşan bikin û muxatab pêşkeşî civakê bikin. Muxatab pir eşkere ye, birêz Abdullah Ocalan e. Divê sazî jî vê bixin rojeva xwe. Divê ji bo çareseriya meseleya kurd û mafên hebûnê yên gelê kurd li ser maseyê rûnin. Divê li ser meseleyê biaxivin û çareser bikin.” 
 
‘PIRSGIRÊKEKE SER SIYASETÊ RE YE’
 
Hevseroka Şaxa Sendîkaya Kedkarên Tenduristî û Xizmetên Civakî (SES) a Amedê Yildiz Ok Orak jî têkildarî civînê ev tişt anî ziman: “Ev civîn nîşaneya wê ye ku divê êdî ev pirsgirêk were çareserkirin û hemû derdor jî ji bo berpirsyartiyê li xwe bigirin amade ne. Divê were dîtin ku di bingeha hemû pirsgirêkên li Tirkiyeyê de pirsgirêka kurd heye. Di esasê xwe de hemû kes dibîne lê ji bo çareseriyê gav naavêjin. Ev civîn ji bo bangawaziya vê hat lidarxistin. Bi taybet jî me bi rêxistinên civaka sivîl re  kir. Ji ber ku cihê çareserkirina pirsgirêkên wiha rêxistinên civaka sivîl in. Muxatabên pirsgirêkê jî gelek alî ne. Ev pirsgirêk divê bi tevahiya aliyan re bê çareserkirin û tavilê gav bên avêtin.” 
 
MA / Eylem Akdag
 

Sernavên din

15:19 Kenan Bakay piştî 30 salan hate berdan
15:11 ‘Kesekî astengdar çawa dibe rêveberê partiyê’
15:01 Çandar: Rêzê ji bo îradeya gel bigirin
14:04 Li Amedê beriya maçê coşa ‘şampiyontiyê’
14:03 Di êrişên Îsraîlê de zêdetirî 34 hezar kesan jiyana xwe ji dest dan
14:03 Meclisa Jinan a DEM Partiyê: Jinan erdnîgarî bi rengê morê xemiland
12:49 Beriya maça Amedspor-Igdirsporê 2 kes hatin binçavkirin
11:50 Rejîma Îranê 10 sal cezayê hefsê da mamosteya kurdî
11:36 Metîna bi dijwarî tê bombebarankirin
10:56 Tirkiye ji hêla enflasyona bilind ve li cîhanê di rêza 4’emîn de ye
10:36 Dr. Pashang: Di krîza Rojhilata Navîn de tenê rêyeke kurdan heye ew jî yekitî ye
10:14 Amedsporê ji ber ‘bilêtên sexte’ hişyarî da
10:07 Kovara Jînê di hejmarê nû de bal kişand ser mafên zarokan
10:06 Beriya serdana Erdogan li dijî Metînayê êrişeke nû hate destpêkirin
09:21 Albayrak ê AKPî li Xelfetiyê 460 milyon û 601 hezar TL deyn hişt û çû
09:20 Jin wê her roj ji bo Abdullah Ocalan nameyan ji CPT'yê re bişînin
09:05 180 roj in ji rojnameger Silêman Ehmed agahî nayên girtin
09:04 Çalakiya girtiyan a bi daxwaza azadiya Abdullah Ocalan didome
09:00 Mîrateya berxwedêran: Rojnamevaniya Kurd
09:00 Mîhrîcana Şanoyê ya Amedê: Em qedexeyan pûç dikin
09:00 ROJEVA 21'Ê NÎSANA 2024'AN
08:42 Li Fûara Pirtûkan a Îzmîrê bêtehemûliya li dijî ‘Kurdistanê’
08:41 Şaredariya Sûrê hedef hatibû girtin: Kesê hatiye binçavkirin astengdarê zîhnî ye
20/04/2024
23:37 Li Baselê ji ciwanan panela 'azadiya Ocalan'
22:50 DEM Partî: Mîhadê siyaseta li ser ala û sirûdê derbas bûye
21:17 Hevşaredaran ji wezart û Dîwana Muhasebatê mufetîş xwestin
19:29 Ji endamê KNK'ê Ûzûn banga konferansa yekîtiya neteweyî
17:17 Şaxa OHD’a Stenbolê rêveberiya xwe ya nû diyar kir
16:54 Ji bo azadiya Abdullah Ocalan di çalakiyê de ne
16:54 Gelek rêxistinên pîşeyî serdana Emîne Şenyaşarê kirin
16:28 Li Geverê deynên ji qeyûm mane hatin daliqandin
16:20 Derbarê 15 girtiyan de lêpirsîna dîsiplînê hate destpêkirin
16:10 Der barê Şaredariya Sûrê de lêpirsîn hate destpêkirin
15:48 ÎHD'ê Ermenên windakirî bi bîr anî û got: Xwedî li mafên zanînê derkevin
15:42 Hate xwestin ku girtiyên nexweş Kaya û Guvel bên berdan
15:13 Ji bo bendava Cizîrê biryara ‘îstîmlaqkirina lezgîn’ a 255 parselan
15:02 Malbatên windakiriyan li 3 bajaran hatin bahev: Bila faîl bên darizandin
14:58 Civîna Dema Navberê ya KNK’ê dest pê kir
14:25 Mihrîcana Şanoyê ya Amedê: Gotubêja ‘Di şanoyê de dîroka guherînan’
14:02 Aqûbeta Keremoglû yê beriya 29 salan hate windakirin hate pirsîn
12:09 Şaredarê YRP’î bi micirkirina pêşiya avahiyê xwe dest bi kar kir
12:07 Li Colemêrgê hezaz çêbû: Pez di bin axê de man
11:32 Muslim: PKK hincet e, armanc Kerkuk û Silêmanî ne
10:36 Meleyê li zarok daye hate berdan
10:36 Bakirhan: Perspektîfa me ya serdema nû zelal e; em ê xwe birêxistin bikin, mezin bibin
10:22 Midûrê dibistanê yê 9 xwendekar tacîz kirine hate girtin
10:05 Wanî: Bi rêvebirina bajar a bi hev re em dikarin texrîbatên qeyûm ji holê rekin
09:34 Ne bikaranîna tiryakê pirtûka Ocalan sûc hat dîtin!
09:16 Rojnameger Silêman Ehmed 179 roj in di destê îstîxbarata PDK’ê de ye
09:15 Girtiyên siyasî bi daxwaza azadiya Abdullah Ocalan 146 roj in di çalakiyê de ne
09:13 ÎHD: Girtiyên nexweş ên li Girtîgeha Kurkçulerê 3 sal in nayên dermankirin
09:09 Nameyên girtiyê wekî hincet hatin nîşandan û berdana wê 11 mehan hat taloqkirin
09:07 Navnîşana 1'ê Gulanê Qada Taksîmê ye
09:06 Ji Demîrê banga 'têkoşîna hevpar': Werin em bi hev re deriyên Îmraliyê vekin
09:02 Gotibû 'wê meseleya avê çareser bikin', lê di hefteya ewil de ava bajêr birîn
09:00 ROJEVA 20'Ê NÎSANA 2024'AN
19/04/2024
22:16 Eleqeyeke zêde ji bo Mîhrîcana Şanoyê ya Şanoya Bajêr a Amedê
22:05 Ji DEM Partiyê bertek ji bo şandina mufetîşan
19:39 Şaredariya Serêkaniyê kargeha hilberînê vekir
19:37 Rapora Girtîgehên Anatolyaya NavîN. Herî kêm 42 girtiyan jiyana xwe ji dest daye
16:59 Halîse Aksoy ji girtîgehê derket: Dil û hişê min li ser girtîgehê ye
16:45 Nobeta Edaletê ya Emîne Şenyaşarê di roja 80’yan de ye
16:38 Di doza êrişê ya Dedeogûllari de cezayên kêm dan bersûcan
16:32 8 kesên binçavkirî hatin berdan
16:31 Di Mîhrîcana Şanoyê ya Amedê de ‘Şanoya Başûr’ hat nirxandin
15:52 DEM Partiyê girtina Huda Kayayê bir rojeva Meclisê
15:47 Banga ‘bila girtîgehên bi ewlekariya bilind bên girtin’ hate kirin
15:25 Giliyê Tanjû Ozcan kirin
15:14 Sîteya 186 kesan lê jiyana xwe ji dest dayî qaçax hatiye çêkirin
15:05 Derbarê welatiyê got ku ‘Biaxive tu ji kû yî’ de lêpirsîn hate destpêkirin
14:55 Li Rihayê cînayeta kar
14:36 Ji Platforma Ked û Demokrasiyê ya Mêrsînê banga 1’ê Gulanê
14:26 Berdana Karataş ê 30 sal in girtî ye 6 mehan hate taloqkirin
14:19 Li navçeyê Tûşba û Artemêtê mirinên biguman
14:00 Li Sûriyeyê êrişa DAIŞ’ê: 28 leşker û milis mirin
13:46 Yildiz a di encama tundiya mêr de birîndar bûbû jiyana xwe ji dest da
13:40 AYM’ê têkildarî belavkirina belavokan a li zanîngehan biryar da
12:16 Berî ku cenazeyê lawê xwe bigire jiyana xwe ji dest da
11:37 Malbatan ji bo hevdîtina li Îmraliyê serlêdan kirin
11:35 Li cihê karesata madenê lê pêk hat cenazeyê kesekî din hate dîtin
11:23 Talha Ç. li Konyayê dapîra xwe qetil kir
11:21 Li Egeyê bi pileya 4.5’ê erdhej çêbû
11:07 Di êrişa dewleta tirk de pêşmergeyekî jiyana xwe ji dest da
10:34 Hatîmogûllari: Encamên hilbijartinê hêviya me mezin kir
10:22 Li Bolûyê tundiya mêr: 2 kes hatin qetilkirin
10:21 Li ser îfadeyên îtîrafkaran daxwaza cezayê muebeda giran
10:00 Halîse Aksoy hate berdan
09:48 Çapemeniya DYA’yê: Îsraîlê li Îranê xist
09:47 ‘MEB bi projeyên cuda cemaet û îstîxbaratê têxe nava dibistanan’
09:30 Li çiyayên bilind ên Pasûrê dema giyayê Zuzaxê ye
09:28 Deynê Şaredariya Bajaroka Ziyaretê 36 milyon e: Xizmeta nehatiye kirin
09:15 Rojnameger Silêman Ehmed 178 roj in di destê îstîxbarata PDK’ê de ye
09:10 Çalakiya girtiyên siyasî ya bi daxwaza azadiya Abdullah Ocalan didome
09:09 Çalakgerên Nobeda Edaletê: Wê têkoşîn bidome
09:02 'Çareseriya pirsgirêkên sed salan paradîgmaya Neteweya Demokratîk e'
09:01 Mizgîndêrên biharê berfîn vekirin
09:00 ROJEVA 19’Ê NÎSANA 2024’AN
08:39 Endamên Komîsyona Îlîçê ya Meclisê di Rojnameya Fermî de ne
08:38 Li Kenyayê qezaya helîkopterê: Serfermandarê artêşê û 10 leşker mirin
08:28 Li dijî Kobanê bi SÎHA’yan êriş hate kirin